Czy wiesz, że...

 
Czy wiesz, że...
Są tu różnorodne informacje o języku, które powinieneś poznać. Warto!
  • FLORENCJA
    Florencja bierze swą nazwę od rzymskiego określenia Florentia ‛kwitnąca’. Miasto założył Juliusz Cezar w 59 roku p.n.e. jako kolonię dla byłych żołnierzy i nadał mu formę obozu wojskowego.
  • FRAJDA
    Frajda to słowo potoczne, satysfakcja – książkowe. Pierwsze pochodzi z niemieckiego, drugie z francuskiego, co potwierdza regułę (a może tylko stereotyp), że francuski dał polszczyźnie wyrazy książkowe, erudycyjne, niemiecki zaś także potoczne.
  • FUDAMENTALIZM
    to bezwzględna wierność doktrynie, zasadom religii, rygorystyczne ich przestrzeganie. Fundamentalizm nie jest sympatycznym określeniem — zwykle jest zarzutem.
  • GLOBALNY
    Globalny dochód to dochód ogólny, całkowity; globalne ujęcie to ujęcie całościowe, uwzględniające wszystkie elementy; globalny zasięg to zasięg powszechny, ogarniający cały świat.
  • GREJPFRUT
    Grejpfrut to spolszczona forma angielskiego grapefruit, dosłownie ‛owoc winogron’. Źródłem nazwy angielskiej jest prawdopodobnie to, że grejpfruty rosną w skupiskach, które mogą przywodzić na myśl kiście winogron.
  • GRÓB
    Grób pochodzi od słowa prasłowiańskiego, które powstało od czasownika grebti ‛grzebać, rozgarniać wierzchnią warstwę ziemi’, a także ‛drapać, skrobać’.
  • GRUDZIEŃ
    Grudzień to etymologicznie ‛okres, gdy ziemia jest pokryta grudami’, oczywiście na skutek mrozu.
  • IGNORANCJA
    to nieświadomość lub nieuctwo. Ignorant to nieuk. Mówimy tak o kimś, kto mimo niewiedzy zabiera głos.
  • IMPONDERABILIA
    to rzeczy i sprawy trudne do uchwycenia, nie dające się obliczyć ani zmierzyć — ale wywierające wpływ na nas i nasze działania.
  • KOHERENCJA
    to tyle co spójność, łączność. W fizyce i w filozofii ten wyraz ma znaczenie precyzyjne, a my możemy go używać wtedy, gdy postrzegamy, że coś trzyma się kupy, jest dobrze połączone: np. jakiś wywód czy postępowanie. Częściej postrzegamy niekoherencję (niespójność) i możemy erudycyjnie ją zarzucać innym.
    Jerzy Bralczyk
  • Krakowianin
    Mieszkaniec Krakowa to krakowianin, potocznie krakowiak, a żartobliwie krakus. Mieszkanka Krakowa to krakowianka (już nie potocznie), a żartobliwie krakuska.
  • KREACJA
    Kreować znaczy tworzyć. Kreator to twórca. kreacja: to, co stworzone.
  • KSENOFOBIA
    to niechęć w stosunku do cudzoziemców i cudzoziemszczyzny, niechęć oceniana negatywnie. Fobia to nieuzasadniony, chorobliwy lęk przed czymś.
  • LEASING
    Kiedy bierzemy coś w leasing, możemy tego używać, płacąc raty — po spłaceniu ostatniej staje się to naszą własnością.
  • PASJONAT
    to człowiek wybuchowy, porywczy, taki, którego łatwo może ogarnąć pasja. Teraz, kiedy nauczyliśmy się tłumić naturalne emocje, dzięki którym nasz gniew był tak malowniczy, pasjonat oznacza także kogoś, kto aktywnie uprawia jakieś hobby, bez szczególnego gniewu.
    Jerzy Bralczyk
  • PERTURBACJE
    to zakłócenia, zamieszanie — zwykle powodujące kłopoty.
  • PROMOCJA
    Dawniej słowo to oznaczało przede wszystkim zdanie ucznia do następnej klasy, używane też było na oznaczenie nadania stopnia oficerskiego lub tytułu naukowego.
  • RATYFIKACJA
    czyli zatwierdzenie międzynarodowej umowy przez państwowy organ, do tego uprawniony. Taka umowa podpisana nie ma jeszcze mocy, trzeba ją dopiero
  • RESENTYMENT
    to niechęć, uraza — zwykle w wyniku jakichś dawnych krzywd, niezadowolenie. Te uczucia, gdy je nazwiemy resentymentem, zyskają w ten sposób pewną bardziej oficjalną charakterystykę.
  • SANKCJE
    Akt sankcjonowany to akt zatwierdzony — kiedyś sankcja znaczyła przede wszystkim zatwierdzenie, aprobatę.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego