Znamy już słowo roku 2016!

 
Znamy już słowo roku 2016!
Głosowanie na stronach sjp.pwn.pl oraz slowanaczasie.uw.edu.pl dało zdecydowane zwycięstwo wyrażeniu PIĘĆSET PLUS. Na kolejnych miejscach są (CZARNY) PROTEST, EDUKACJA, BREXIT, KOBIETA, EKSHUMACJA, PIELGRZYM, MARSZ, TRYBUNAŁ i KOLEŚ. PIĘĆSET PLUS i PROTEST zebrały w sumie ponad połowę głosów. Różnica między nimi nie jest duża.
 
Słowo roku wybrała również kapituła profesorów językoznawstwa w składzie: Jerzy Bartmiński (UMCS, Lublin), Jerzy Bralczyk (UW), Andrzej Markowski (UW), Jan Miodek (UWr), Walery Pisarek (UJPII, Kraków), Renata Przybylska (UJ) oraz Halina i Tadeusz Zgółkowie (UAM, Poznań). Za najważniejsze słowo 2016 roku uznali oni TRYBUNAŁ. Inne wyróżnione słowa to w kolejności alfabetycznej: BREXIT, DEMOKRACJA, DOBRA ZMIANA, MIŁOSIERDZIE, POSTPRAWDA, (CZARNY) PROTEST, SUWEREN.
 
Większość słów często wskazywanych to słowa z proponowanej przez organizatorów listy słów miesiąca roku 2016, komentowanych regularnie na stronie slowanaczaie.uw.edu.pl. PIĘĆSET (PLUS) było słowem kwietnia, PROTEST – września. TRYBUNAŁ to słowo grudnia 2015, a jego frekwencja w całym roku 2016 była wysoka bez istotnych różnic między miesiącami. Ten wybór nie powinien dziwić, słowo TRYBUNAŁ przez cały rok było obecne w prasie, telewizji, w mediach społecznościowych i na transparentach. Nie jest rolą językoznawców oceniać konkretne decyzje i działania w sporze o Trybunał Konstytucyjny, ale ten wybór pokazuje, że TRYBUNAŁ jako słowo i przedmiot sporu jest dla Polaków wciąż ważny.
 
Tegoroczne wybory były w jeszcze większym stopniu niż do tej pory zdeterminowane przez bieżącą politykę. Nie ma w tym nic dziwnego w podzielonym kraju. Zespół Etyki Słowa przy Radzie Języka Polskiego wystosował nawet apel o głosowanie w plebiscycie na „dobre słowo”. Efektem tego apelu jest obecność wśród słów nominowanych MIŁOSIERDZIA, które jednak nie było statystycznie istotne w ostatnim roku (choć był to Rok Miłosierdzia w Kościele Katolickim).
 
W porównaniu z zeszłymi latami w plebiscycie padło stosunkowo niewiele słów nowych lub używanych w nowym znaczeniu. Słowem roku 2011 była na nowo zdefiniowana PREZYDENCJA, 2012: PARABANK, 2013: GENDER, a 2014: KILOMETRÓWKA. Wśród słów nominowanych na uwagę zasługuje słowo SUWEREN, jeszcze niedawno znane tylko historykom i prawnikom, a dziś stosowane jak zaklęcie, by uzasadnić decyzję większości parlamentarnej. Inne słowa nowe zgłaszane przez internautów to HEJT, MIESIĘCZNICA i POLEC (czasownik na nowo definiowany). Pojawiły się też słowa slangowe AKAP 'anarchokapitalizm' i RIGCZ - ironicznie 'rozum i godnośc człowieka'; oba omawiamy w plebiscycie na młodzieżowe słowo roku.
 
Słowo 2016 wybrano też w innych krajach. Redaktorzy słowników oksfordzkich wybrali POST-TRUTH 'post-prawdę', czyli sytuację, w której decyzje wyborcze i polityczne opierają się przede wszystkim na emocjach, a nie na faktach. Tego samego faworyta wskazali również Niemcy, którzy wybrali słowo POSTFAKTISCH. (W uzasadnieniu obu decyzji wskazano na przykłady referendum w Wielkiej Brytanii i wyborów w USA). Adaptacje polskie POSTPRAWDA i czeskie POSTPRAVDIVÝ były nominowane w plebiscytach, ale nie odegrały większej roli. Rosjanie wybrali słowo BREXIT, a Czesi wyrażenie PRAŽSKÁ KAVÁRNA – w języku prezydenta Zemana i jego rzecznika pogardliwe określenie tych, którzy nie zgadzają się z władzą (por. polskie wyrazy SALON, WARSZAWKA, KANAPA).
 
W roku 2015 słowem roku w Polsce był UCHODŹCA (zgodny wybór kapituły i internautów). Słowa o tym samym znaczeniu wygrały plebiscyty w Niemczech, Czechach, Rosji, Francji.
 
W galerii publikujemy słowa poszczególnych miesięcy 2016.
 
 
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!