marsz

 
marsz
Rzeczownik marsz i czasownik maszerować (najpierw marszerować) wszedł do polszczyzny w XVIII wieku. Rdzeń ten jest pierwotnie germański, ale nie wiemy, czy my zapożyczyliśmy z niemieckiego Marsch, czy francuskiego marche.
Czasownik maszerować pozostał jednoznaczny, rzeczownik od początku miał odniesienie do wojskowości oraz do muzyki. Nawet w refrenie naszego hymnu narodowego rzeczownik ten jest dwuznaczny: wzywa do pochodu i jednocześnie nazywa utwór, choć to mazur. Niewiele krótsza niż wojskowa i muzyczna jest tradycja polityczna rzeczownika marsz. Dziś to przede wszystkim manifestacja i w takim znaczeniu bywa wybierany jako słowo miesiąca. Niektóre manifestacje w historii miały siłę militarną, jak marsz na Rzym Mussoliniego. Dzisiejsze marsze są zwykle pokojowe, ale często są wyrazem protestu. Mamy wprawdzie w Polsce białe marsze ku czci Jana Pawła II, ale częstsze są czarne marsze po śmierci niewinnych ludzi, czarny marsz protestujących frankowiczów i wiele innych marszów w różnych kolorach.
W 2016 roku rzeczownik marsz trafia na czołówki gazet głównie z powodu marszów Komitetu Obrony Demokracji (choć warszawski marsz 7 maja miał więcej organizatorów). Przy tej okazji warto zauważyć, że kształtuje się ciekawa gradacja stanowczości protestu różnych manifestacji. Obok Parad Równości i Parad Szumana mamy od kilku lat marsze smoleńskie i Marsze Niepodległości. Oczywiście nie każdy marsz odbywa się z pochodniami, nie w każdym idą łysogłowi. Są także Marsze Nadziei (amazonek) i białe marsze papieskie. Jednak większość to marsze protestu przeciw rzeczywistości. Parady zwykle rzeczywistość afirmują, nawet jeśli ich uczestnicy nie są zadowoleni z obecnych przepisów (Parada Równości). Zresztą obok warszawskiej Parady Równości mamy poznańskie Marsze Równości. Paradę można zlekceważyć, marsz budzi strach lub przynajmniej szacunek.
Wygląda na to, że marsz nieprędko przestanie być w Polsce słowem kluczowym.
 
Marek Łaziński, fragment poświęcony słowom maja 2016
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!