znajdź słowa: 
  zaczynające się od:

ręka

ręka ż III, CMs. ręce; lm M. ręce, D. rąk, N. rękami a. rękoma, Ms. rękach (ręku)

«chwytna część kończyny górnej u człowieka i u naczelnych, składająca się z nadgarstka, śródręcza i palców; potocznie: cała kończyna górna (od barku po palce)»
Lewa, prawa ręka.
Drobne, duże, pulchne, kościste, muskularne, chude ręce.
Spracowane, szorstkie, zniszczone, aksamitne, delikatne ręce.
Ręka mężczyzny, kobiety, dziecka.
Dwie ręce.
Kości ręki.
Palce ręki a. u ręki.
Sprawność rąk a. w rękach.
Uścisk, dotyk ręki.
Brać, dostać coś z czyichś rąk.
Całować kogoś w rękę, czyjąś rękę, komuś rękę, kogoś po rękach.
Chodzić, stawać na rękach.
Chwycić coś, chwycić się za coś, oprzeć się o coś, trzymać się czegoś, objąć kogoś ręką, rękoma, obiema rękami.
Chwytać, ująć, złapać czyjąś rękę, kogoś za rękę.
Klaskać w ręce z radości.
Kłaść, położyć ręce na czymś.
Machać, ruszać, wywijać rękami a. rękoma.
Nieść, trzymać coś w prawej ręce, w obu rękach.
Nosić zegarek na lewej ręce.
Obracać coś w rękach.
Odejmować, odrywać ręce od czegoś.
Oprzeć, wesprzeć głowę na rękach.
Podłożyć sobie ręce pod głowę.
Podać komuś, cofnąć przed kimś rękę.
Podnieść, unieść ręce do góry, w górę.
Posłać ręką całusa.
Przekładać coś z ręki do ręki.
Rozkrzyżować, wyprostować ręce.
Sięgnąć ręką do czegoś, po coś.
Skaleczyć rękę a. skaleczyć się w rękę.
Skinąć, machać na kogoś ręką.
Spleść, skrzyżować ręce na piersiach.
Ściągnąć, zdjąć rękawiczki z rąk.
Ściskać, uścisnąć komuś rękę, czyjąś rękę, kogoś za rękę.
Uderzać, walić ręką w stół.
Uderzyć kogoś ręką, po rękach.
Wcisnąć, wetknąć, wsunąć, dać komuś coś w rękę a. do ręki.
Włożyć, wkładać ręce do kieszeni, w kieszenie.
Wyciągnąć, wyjąć ręce z kieszeni.
Wyciągnąć, wyrzucić ręce w bok, do przodu.
Wykręcić komuś, sobie rękę.
Wypuszczać coś, wytrącać komuś coś z ręki.
Wytrzeć ręce czymś, w coś, o coś.
Wziąć, brać coś ręką, w rękę, w (obie) ręce.
Wziąć się, brać się (z kimś) za ręce.
Wziąć, założyć ręce w tył, do tyłu.
Wziąć dziecko na ręce, na rękę.
Wziąć płaszcz na rękę.
Zakryć coś, zasłonić się przed kimś, przed czymś rękami a. rękoma.
Zarzucić komuś ręce na szyję.
Zwinąć, zacisnąć ręce w pięści.
Ktoś jest słaby, silny w rękach.
Ręce ugięte, zgięte w łokciach.
Ręce zwisają swobodnie, spoczywają na kolanach.
Ręce komuś cierpną, mdleją, drętwieją.
Δ Po lewej, po prawej ręce «z lewej, z prawej strony (mówiącego lub tego o kim się mówi)»
Δ Doręczyć, oddać coś do rąk własnych «doręczyć, oddać coś samemu adresatowi, osobiście»
Δ Dostać, otrzymać na rękę; dać, wypłacić na rękę «dostać, otrzymać, dać, wypłacić gotówką; dostać otrzymać, dać, wypłacić kwotę netto (po odliczeniu potrąceń)»
Δ Rozcierać, zabijać ręce «trzeć dłoń o dłoń; uderzać się rękami o boki, krzyżując ramiona przed sobą»
Δ Ująć, wziąć kogoś pod rękę; iść z kimś, prowadzić kogoś pod rękę «ująć, wziąć kogoś za ramię (zwykle za łokieć lub nieco powyżej łokcia); iść z kimś, prowadzić kogoś, trzymając go za ramię»
Δ Wróżyć z ręki «wróżyć z układu linii papilarnych dłoni»
Δ Pisany, malowany itp. czyjąś ręką «pisany, malowany przez kogoś»
Δ Coś dochodzi do czyichś rąk «coś zostaje komuś doręczone, dociera do kogoś»
Δ karc. Być na ręku «mieć prawo zaczęcia gry, prawo pierwszego wyjścia»
Δ Wychodzić, grać z ręki «w brydżu: wychodzić, grać swoją kartą, a nie kartą partnera (spośród kart wyłożonych na stole)»
Δ muz. Utwór na cztery ręce; gra na cztery ręce «utwór fortepianowy skomponowany w dwóch tonacjach, przeznaczony do grania przez dwie osoby jednocześnie na jednym instrumencie; wykonanie takiego utworu»
Δ praw. Sprzedaż z wolnej ręki «dobrowolna sprzedaż jakiejś własności (np. majątku) przed grożącą licytacją»
Ciężka, twarda, żelazna itp. ręka a) «ręka silna, mocno uderzająca» b) «silne, zdecydowane kierownictwo; surowe, bezwzględne rządy»
Prawa ręka (czyjaś) «osoba, bez której ktoś nie może się obejść; osoba niezbędna, główny pomocnik»
Konkurent, pretendent do ręki «mężczyzna starający się o poślubienie kobiety»
Towar, wiadomości z pierwszej ręki «towar nabyty bezpośrednio od kogoś; wiadomości czerpane osobiście, bezpośrednio ze źródła»
Towar, wiadomości z drugiej, z trzeciej itp. ręki «towar kupiony przez pośrednictwo; wiadomości przejęte od kogoś»
Na własną rękę «bez niczyjej pomocy, kontroli; samodzielnie, samowolnie, na własną odpowiedzialność»
Opuścić ręce «zrezygnować z dalszego działania; załamać się»
Rozkładać ręce «okazywać bezradność; oświadczać, że nic nie można pomóc, poradzić»
Splamić czymś ręce «zrobić coś złego, nieetycznego»
Umywać ręce «zrzekać się odpowiedzialności; odżegnywać się od czegoś»
Zacierać ręce «pocierać dłoń o dłoń na znak zadowolenia lub nerwowo; być zadowolonym, cieszyć się»
Załamać ręce «wygiąć na zewnątrz dłonie splecione palcami (w odruchu rozpaczy); wpaść w rozpacz»
Bronić się przed czymś rękami i nogami «bronić się przed czymś usilnie, rozpaczliwie, używając wszelkich możliwych sposobów obrony»
Być, stawać się narzędziem w rękach kogoś (w czyichś rękach) «działać z czyjegoś poduszczenia, z czyjejś namowy»
Dać, dostać coś ciepłą ręką a) «dać osobiście, własnoręcznie, nie żałując, nie skąpiąc; dostać, uzyskać bezpośrednio od kogoś, bez większego trudu, zachodu» b) «dać za życia, przed śmiercią; dostać od kogoś przed jego śmiercią»
Dać, zostawić komuś wolną rękę «pozwolić komuś działać, decydować samodzielnie, bez ograniczeń»
Dawać, rozdawać coś hojną ręką «dawać, rozdawać coś szczodrze, obficie, nie skąpiąc»
Iść, dostać się w dobre ręce; zostawić coś w dobrych rękach «dostać się pod opiekę, w posiadanie dobrej, zaufanej osoby; powierzyć coś komuś zaufanemu, pewnemu»
Iść, przychodzić do kogoś, wracać, odchodzić skądś z gołymi, pustymi, próżnymi rękami «iść, przychodzić do kogoś bez prezentu, nic nie przynosząc; wracać, odchodzić nic nie uzyskawszy»
Iść, przychodzić do kogoś, wracać, odchodzić skądś z pełnymi rękami «iść, przychodzić do kogoś z prezentem; wracać, odchodzić zdobywszy coś»
Iść na kogoś z gołymi rękami, walczyć gołymi rękami «atakować, walczyć bez broni lub będąc źle uzbrojonym»
Iść z kimś ręka w rękę «działać zgodnie z kimś; popierać kogoś, współpracować z kimś»
Iść, pójść komuś na rękę «ułatwiać, ułatwić komuś coś; pomagać, pomóc komuś w czymś»
Lecieć komuś przez ręce «być nieprzytomnym, omdlałym; zwisać bezwładnie podczas podnoszenia (z pozycji leżącej)»
Machnąć na coś ręką a) «zrezygnować z czegoś, uznać coś za stracone» b) «przestać zwracać na coś uwagę, zlekceważyć coś»
Mieć fach w ręku; mieć w ręku kawałek chleba «być fachowcem, znać dobrze jakiś fach, jakieś rzemiosło zapewniające utrzymanie»
Mieć dwie lewe ręce (do roboty) «być niezdarnym w robocie; być leniwym, nie kwapić się do pracy»
Mieć lekką rękę, robić coś lekką ręką a) «robić coś bez wysiłku, z łatwością coś osiągać, działać skutecznie; mieć szczęście do czegoś» b) «robić coś bez zastanowienia; wydawać lekkomyślnie pieniądze, być rozrzutnym»
Mieć szczęśliwą rękę (w czymś) «odnosić sukces w jakimś przedsięwzięciu; mieć szczęście do czegoś»
Mieć długie ręce a) «być złodziejem; kraść» b) rzad. «mieć wpływy umożliwiające dosięgnięcie kogoś, zaszkodzenie komuś»
Mieć złote ręce «umieć wszystko doskonale zrobić»
Mieć związane, skrępowane ręce «być zmuszonym do bierności, bezczynności; nie móc działać»
Mieć pełne ręce roboty «mieć dużo pracy; być zapracowanym»
Nie mieć o co rąk zaczepić «być bez pracy, zajęcia; nie mieć środków do życia»
Nie móc ruszyć (ani) ręką, ani nogą «być bardzo zmęczonym, wyczerpanym fizycznie»
Nosić kogoś na rękach «otaczać kogoś najczulszą opieką; okazywać komuś wyjątkowe uznanie, mieć dla kogoś nadzwyczajne względy»
Oddać, ofiarować komuś rękę «wyjść za kogoś za mąż (o kobiecie); przyrzec komuś małżeństwo»
Odmówić komuś ręki, odtrącić czyjąś rękę «nie zgodzić się na poślubienie kogoś»
Oświadczać się, prosić, ubiegać się, starać się o rękę «proponować kobiecie małżeństwo; starać się o poślubienie kobiety»
Paść, zginąć z czyjejś ręki, z czyichś rąk «zostać zabitym przez kogoś»
Patrzeć komuś na ręce «kontrolować kogoś (np. w celu uniemożliwienia mu kradzieży)»
Podać komuś, wyciągnąć do kogoś rękę «pomóc komuś»
Podać sobie ręce «zjednoczyć się we wspólnym działaniu»
Podać, wyciągnąć rękę do zgody; wyciągnąć do kogoś rękę «zaproponować komuś zgodę, pojednanie; przeprosić kogoś, pogodzić się, pojednać się z kimś»
Podnieść rękę na kogoś «zamierzyć się na kogoś, wystąpić (z bronią) przeciw komuś; zadać komuś cios, uderzyć kogoś»
Położyć na czymś rękę «wziąć coś w swoje posiadanie; zagarnąć, zabrać coś»
Prowadzić kogoś za rękę «kierować kimś mało samodzielnym»
Przyjąć kogoś, coś z otwartymi rękami «przyjąć kogoś, coś z wielką radością, z zadowoleniem, serdecznie, chętnie»
Przykładać rękę do czegoś «brać w czymś udział; przyczyniać się do czegoś; wpływać na bieg jakichś spraw (zwykle o charakterze negatywnym)»
Siedzieć, czekać z założonymi rękami (rękoma) «nic nie robić, trwać w bezczynności; nie pracować, nie działać»
Składać coś w czyjeś ręce «powierzać coś czyjejś opiece; zostawiać coś do czyjejś dyspozycji, do czyjejś decyzji, czyjemuś uznaniu»
Skupiać coś w swoich rękach «mieć coś nagromadzone, zebrane w większej liczbie; mieć we władaniu, w zarządzaniu»
Trzymać rękę na pulsie (czegoś) «śledzić na bieżąco rozwój czegoś, brać w czymś żywy udział, orientować się w czymś dokładnie»
Urabiać sobie ręce po łokcie «pracować bardzo ciężko; zapracowywać się»
Wyciągnąć rękę po władzę, po coś «usiłować zagarnąć dla siebie władzę, zawładnąć czymś»
Wyjść z czegoś obronną ręką «mimo niebezpieczeństwa, trudności nie doznać szwanku, szczęśliwie uniknąć szkody»
Wziąć książkę, pióro itp. do ręki «zająć się czytaniem, pisaniem itp.»
Wziąć sprawę w swoje (we własne) ręce «zająć się czymś osobiście»
Złapać kogoś za rękę «schwytać kogoś w chwili popełniania kradzieży (rzadziej innego przestępstwa, wykroczenia)»
Złożyć, skierować, wysłać coś na czyjeś ręce «złożyć, skierować, wysłać coś (np. podanie), kierując to personalnie do kogoś»
Żyć, gospodarować z ołówkiem w ręku «żyć, gospodarować licząc się z każdym groszem, skrupulatnie notując dochody i wydatki»
Żyć z pracy własnych rąk «zarabiać własną pracą na swoje utrzymanie»
Ręka kogoś świerzbi «ktoś ma wielką ochotę coś zrobić (zwłaszcza zbić kogoś)»
Ręce (komuś) opadają «ktoś traci siły, chęci do dalszego działania; ktoś się zniechęca do czegoś, załamuje się»
Ktoś da sobie rękę uciąć za kogoś a) «ktoś gwarantuje, ręczy za kogoś» b) «ktoś gotów jest wszystko dla kogoś zrobić»
Coś, ktoś jest pod ręką a) «coś znajduje się w zasięgu ramienia, w pobliżu» b) pot. «ktoś jest w pogotowiu, do (czyjejś) dyspozycji»
Coś jest komuś na rękę «coś komuś dogadza, odpowiada; coś jest dogodne dla kogoś»
Coś przechodzi przez czyjeś ręce «coś jest w pewnej fazie przez kogoś osobiście wykonywane, kontrolowane, nadzorowane»
Coś przechodzi, idzie, wędruje z rąk do rąk a) «coś jest podawane kolejno kilku osobom» b) «coś staje się kolejno własnością różnych osób (państw); coś kolejno zmienia właściciela»
Coś rozwiązuje komuś ręce «coś komuś przywraca swobodę działania»
Coś wpada komuś w ręce, do rąk «ktoś natrafia na coś przypadkiem; ktoś przypadkowo zyskuje możność zapoznania się z czymś (zwykle przeczytania czegoś)»
Coś wychodzi spod czyjejś ręki «coś jest wykonane, napisane przez kogoś»
Jak, jakby ręką odjął «o chorobach, dolegliwościach itp.: ustąpić natychmiast, całkowicie, bez śladu»
Z pocałowaniem ręki «bardzo chętnie, skwapliwie»
Z ręką na sercu «szczerze, otwarcie»
Robota pali się komuś w rękach «ktoś pracuje bardzo szybko, bardzo wydajnie»
Wszystko jest w czyichś rękach «wszystko zależy od kogoś»
Wszystko leci komuś z rąk «komuś praca idzie niesprawnie, nic się komuś nie udaje»
pot. Jeść z (czyjejś) ręki «podporządkować się komuś, być uległym komuś»
Nawinąć się, wleźć komuś pod rękę «znaleźć się przypadkowo, niechcący w pobliżu, obok kogoś»
Przemawiać do czyjejś ręki «dawać komuś łapówkę»
Niech ręka boska broni! «powiedzenie o charakterze emocjonalnym, wyrażające lęk przed czymś, zgrozę (często żartobliwe)»
Ręce przy sobie!, Precz z rękami! itp. «okrzyk mający hamować czyjeś zapędy (np. do bójki), zawierający groźbę»
posp. Ręka, noga (mózg na ścianie)! «groźba zmasakrowania, pobicia kogoś; czasem: ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem doszczętnego rozbicia się»
przestarz. W twoje, w wasze, w pana (itp.) ręce! «tradycyjna formuła wypowiadana podczas wznoszenia toastu na czyjąś cześć, za czyjeś zdrowie»
&#!0,127; Ręka rękę myje (noga nogę wspiera) «jeden drugiemu pomaga»


przen. «człowiek, głównie ze względu na jego czynności wykonywane ręką; czyjeś dzieło, działanie; czyjaś działalność, praca, opieka, władza»
Fachowa, mistrzowska ręka.
Przyjazna, mściwa, barbarzyńska, katowska ręka.
Skrzętne, opiekuńcze, niszczące ręce.
Ręka sprawiedliwości.
Brak rąk do pracy.
od ręki pot. «od razu, natychmiast; na poczekaniu»
Naprawić, zreperować, załatwić coś od ręki.
Towar sprzedano od ręki.

Uwaga: to hasło pochodzi z nieaktualnej wersji słownika.

Szukaj hasła „ręka” w nowym słowniku.