znajdĽ słowa: 
  zaczynaj±ce się od:

robić

robić ndk VIa, ~bię, ~bisz, ~bił, ~biony

1. «wykonywać, wyrabiać, wytwarzać, produkować co¶; przyrz±dzać, obrabiać, sporz±dzać co¶»
Robić meble, zabawki.
Robić ciasto, masło, powidła.
Robić herbatę, obiad, kolację.
Robić sweter szydełkiem, na drutach.
Robić komu¶ obuwie na obstalunek, na zamówienie.
Robić komu¶ ubranie na miarę.
Robić komu¶ zdjęcie na poczekaniu.
◊ pot. Robić co¶ na lewo «produkować co¶ dla własnych korzy¶ci z przywłaszczonego materiału lub w godzinach przeznaczonych na produkcję dla zakładu»

2. «spełniać czynno¶ć lub wypełniać zadanie okre¶lone dopełnieniem, prowadzić działalno¶ć w jakiej¶ dziedzinie, zajmować się czym¶, dokonywać czego¶; organizować, urz±dzać, załatwiać co¶»
Robić spacer, wycieczkę.
Robić miny, gesty.
Robić wdech, wydech, skręt (głow±), ruch (ręk±).
Robić pranie, sprz±tanie, porz±dki (w domu).
Robić zakupy, zapasy (na zimę).
Robić korektę, przegl±d, spis (czego¶).
Robić pomiary, notatki.
Robić badania, odkrycia naukowe.
Robić makijaż, pedikiur.
Robić komu¶ operację, prze¶wietlenie, okłady, opatrunki.
Robić komu¶ prezenty.
Robić próby z czym¶, ulepszenia w czym¶, zmiany czego¶.
Robić przygotowania do czego¶.
Robić co¶, wszystko dla kogo¶.
Robić zebranie załogi.
Nie móc nic robić.
◊ Robić długi «zadłużać się»
◊ Robić fortunę, maj±tek, pieni±dze itp. «bogacić się»
◊ Robić maturę, studia «przygotowywać się do egzaminu maturalnego, zdawać ten egzamin; studiować»
◊ Robić ile¶ kilometrów (w jakim¶ czasie) «przechodzić, przejeżdżać ile¶ kilometrów (w jakim¶ czasie)»
◊ Robić z kogo¶ człowieka «kierować, wychowywać kogo¶ na warto¶ciow± jednostkę społeczeństwa»
◊ Robić bokami a) «o zwierzętach: poruszać szybko bokami w czasie głębokiego oddychania spowodowanego zmęczeniem» b) pot. «mieć poważne kłopoty, zwłaszcza finansowe»
◊ posp. Robić pod siebie; robić w majtki, w spodnie itp. «wypróżniać się w łóżku, w ubranie»
◊ Robić w portki «bardzo się bać, mieć stracha»
◊ ¶rod. Robić skok «włamywać się gdzie¶, napadać na kogo¶, kra¶ć co¶»

3. «postępować, zachowywać się, poczynać sobie, wpływać na co¶; sprawiać, powodować, wywoływać, wyrz±dzać, czynić co¶»
Robić awanturę, piekło, scenę.
Robić głupstwa, dowcipy, psoty.
Robić intrygi, plotki, nieporozumienia.
Robić obietnice, propozycje, dygresje.
Robić wysiłki, starania.
Robić ustępstwa.
Robić zamieszanie, panikę.
Robić zbiegowisko.
Robić komu¶ wymówki, zarzuty.
Robić komu¶ krzywdę.
Dobrze robi, że idzie na urlop.
¬le robi, wywołuj±c zadrażnienia.
◊ Robić aluzje «jak±¶ wypowiedzi± dawać co¶ do zrozumienia»
◊ Robić ceregiele, ceremonie «przesadnie przestrzegać form towarzyskich; obchodzić się z kim¶ delikatnie, żeby go nie urazić; certować się, ceremoniować się»
◊ Robić furorę «mieć wielkie powodzenie; podobać się»
◊ Robić grymasy, fochy «grymasić, d±sać się; puszyć się»
◊ Robić uwagi a) «wypowiadać krytyczne s±dy, opinie» b) «zwracać komu¶ uwagę; strofować kogo¶»
◊ Robić wyj±tek «odstępować od reguły, zasady, zwyczaju»
◊ Robić dobr±, kwa¶n±, ważn±, niewinn± itp. minę «wyrazem twarzy okazywać (prawdziwe lub udane) zadowolenie, niezadowolenie, swoj± ważno¶ć, niewinno¶ć»
◊ Robić dobr± minę do złej gry «w niepowodzeniu nie okazywać niezadowolenia, zmartwienia itp.»
◊ Robić sobie z kogo¶ zabawę «bawić się czyim¶ kosztem»
◊ Robić (sobie) żarty z kogo¶, z czego¶ «żartować z kogo¶, z czego¶; traktować kogo¶, co¶ niepoważnie»
◊ Robić z czego¶ sekret, tajemnicę «ukrywać co¶»
◊ Robić z czego¶ użytek «wyci±gać z jakiej¶ sprawy przykre dla kogo¶ konsekwencje»
◊ Robić z kogo¶ po¶miewisko «narażać kogo¶ na ¶mieszno¶ć; o¶mieszać kogo¶»
◊ Robić dużo (wiele) dobrego itp. «działać pożytecznie, pomagać innym; spełniać dobre uczynki»
◊ Robić wiele, wszystko, aby… «dokładać wszelkich starań, starać się usilnie, aby (co¶ się stało, udało, zostało osi±gnięte)»
◊ Robić komu¶ kawały «płatać komu¶ figle; oszukiwać kogo¶»
◊ Robić (komu¶) nadzieję «wypowiadać się w duchu optymistycznym w jakiej¶ sprawie; obiecywać co¶ komu¶»
◊ Robić (komu¶) na zło¶ć «postępować zło¶liwie, na przekór komu¶, wbrew czyjej¶ woli, czyjemu¶ życzeniu; przeciwstawiać się, sprzeciwiać się (komu¶)»
◊ Robić komu¶ trudno¶ci (pot. wstręty) «przeszkadzać komu¶ w czym¶, utrudniać co¶; wyrz±dzać komu¶ przykro¶ci»
◊ Robić komu¶ wstyd «kompromitować kogo¶»
◊ Co, cóż (było) robić? «co (należy, należało) przedsięwzi±ć, uczynić; co (było) pocz±ć, jak post±pić?»
◊ Co, cóż robić?; nie ma, nie było co robić itp. «nic się na co¶ nie poradzi; nie ma, nie było rady»
◊ Co ja robię, co robisz itp. (najlepszego)? «postępuję, postępujesz niezręcznie, niem±drze, Ľle»
◊ Co tu (tam) robisz? «sk±d się tu (tam) wzi±łe¶?; po co tu (tam) jeste¶?»
◊ Co robić z kim¶? «jak post±pić z kim¶?; co pocz±ć wobec kogo¶?»
◊ Co robić z sob±? «jak się zachować?, gdzie się podziać?; czym się zaj±ć?»
◊ Nic sobie nie robić, niewiele sobie robić z kogo¶, z czego¶ «lekceważyć kogo¶, co¶; nie liczyć się z kim¶, z czym¶»
◊ Kto¶ robi, co (do niego) należy «kto¶ postępuje zgodnie z obowi±zkiem»
◊ Kto¶ robi, co chce, co mu się (żywnie) podoba itp. «kto¶ postępuje według swojej woli, chęci, według własnego widzimisię»
◊ Kto¶, co¶ robi komu¶, robi na co¶ dobrze, Ľle «kto¶, co¶ dobrze, Ľle na kogo¶ wpływa, dobrze, Ľle na co¶ działa»
◊ Co¶ robi komu¶ różnicę (nie robi różnicy) «co¶ nie jest (jest) komu¶ obojętne»
◊ pot. Robić komedie a) «awanturować się» b) «udawać»
◊ Robić tragedie «rozpaczać z błahych powodów»
◊ Robić koniec z czym¶ «kończyć, zrywać z czym¶»
◊ Robić co¶ z głow± «postępować rozs±dnie; przeprowadzać co¶ rozważnie, m±drze»
◊ Robić z kogo¶ durnia, głupca itp. «traktować kogo¶ niepoważnie, kpić z kogo¶; wyrabiać komu¶ opinię człowieka niem±drego, niepoważnego, nieodpowiedzialnego»
◊ Nie wiedzieć, co robić z rękami, nogami «czuć się skrępowanym, nie umieć się swobodnie zachować»
◊ posp. Robić kogo¶ na szaro «całkowicie kogo¶ pognębiać»
◊ Robić z gęby cholewę a) «mówić nieprawdę; kłamać, zmy¶lać» b) «nie wypełniać danej obietnicy; nie dotrzymywać danego słowa»
◊ Robić z kogo¶ balona «wystawiać kogo¶ na po¶miewisko; o¶mieszać kogo¶»

4. pot. «być gdzie¶ zatrudnionym, zajmować się czym¶, pracować zarobkowo, zwłaszcza fizycznie; zarabiać»
Robić w polu, w pegeerze, w fabryce, w kopalni.
Robić na budowie.
Robić na dniówkę, na akord.
Robić od ¶witu do nocy.
◊ Robić na kogo¶, na siebie «zarabiać na czyje¶, na swoje utrzymanie»
◊ Robić u kogo¶ «być zatrudnionym, pracować u kogo¶»
◊ Robić przy czym¶ «pracować przy produkcji czego¶; produkować co¶»
◊ Nic nie robić «nie pracować, próżnować»

robić się
1. strona zwrotna czas. robić (w zn. 1–3)
◊ żart. Robić się na piękn±, na bóstwo «robić sobie staranny makijaż; stroić się, upiększać się»

2. «być robionym (wykonywanym, urz±dzanym, przygotowywanym, organizowanym itp.)»
Kolacja już się robi.

3. «zmieniać się, przeobrażać się; stawać się»
Robi się z niego prawdziwy mężczyzna.
Robili¶my się coraz odporniejsi.

4. «stawać się; nastawać, powstawać»
Robi się dzień, wieczór, noc.
Robi się ciepło, zimno, widno, jasno, ciemno.
Robi się gdzie¶ ¶cisk, tłok, zamieszanie.
Robi się komu¶ lekko, wesoło, smutno na sercu, na duszy.
Dzieci przybywało i robiło się coraz gwarniej.
◊ Robi się komu¶ niedobrze, słabo, za gor±co, za zimno itp. «kto¶ zaczyna odczuwać, że mu jest niedobrze, słabo, za gor±co, za zimno»
◊ Robi się komu¶ ciemno w oczach (przen. z rozpaczy, z bólu, z gniewu itp.) «kto¶ odczuwa, że gorzej widzi (często na chwilę przed zemdleniem); przen. kto¶ traci obiektywno¶ć s±du, ulega za¶lepieniu z rozpaczy, bólu, gniewu»
◊ Robi się komu¶ żal czego¶, kogo¶ «kto¶ żałuje czego¶, nie może czego¶ przeboleć; kto¶ współczuje komu¶, lituje się nad kim¶»
◊ Co¶ się z kim¶, z czym¶ robi «kto¶ się czuje nieswojo, Ľle, nie tak jak zwykle; co¶ się z czym¶ dzieje»
◊ pot. Robi się!, już się robi! «wykrzyknienie oznaczaj±ce gotowo¶ć do czynu, do pracy»

Uwaga: to hasło pochodzi z nieaktualnej wersji słownika.

Szukaj hasła „robić” w nowym słowniku.