znajdź słowa: 
  zaczynające się od:

sól

sól ż V, DCMs. soli; lm M. sole, D. soli, N. solami

1. «skała osadowa pochodzenia chemicznego składająca się głównie z halitu; bezbarwny, przezroczysty minerał powstający wskutek odparowywania płytkich zatok morskich i słonych jezior; używana głównie w przemyśle chemicznym i spożywczym»
Sól kamienna.
Sól kuchenna a. jadalna.
Sól biała, szara, czarna.
Sól kopalna, warzonkowa.
Szczypta soli.
Złoża soli.
Kopalnia, warzelnia soli.
Kopać, wydobywać, warzyć sól.
Posypać coś solą.
Dosypać soli.
Sól attycka «o dowcipnym, złośliwym, a jednocześnie wykwintnym sposobie mówienia, pisania»
Sól ziemi «najbardziej wartościowi ludzie albo grupy ludzi, najbardziej wartościowe jednostki w jakimś zespole»
Być komuś solą w oku «być przedmiotem niechęci, zawiści; przeszkadzać, zawadzać komuś, drażnić kogoś»
Zamienić się w słup soli «znieruchomieć (najczęściej ze zdumienia lub przerażenia)»
Zjeść z kimś beczkę soli «znać się dawno, długo; dużo wspólnie przeżyć»
pot. żart. Nasypcie mi (mu) soli na ogon «łapcie, chwytajcie mnie (go) teraz, kiedy już nie można mnie (go) dogonić, dosięgnąć, schwytać»
&#!0,127; Czapką, papką i solą ludzie ludzi niewolą.

2. chem. sole «związki chemiczne powstające w wyniku oddziaływania na siebie kwasów i zasad, złożone z metalu (lub odpowiedniego rodnika) oraz z reszty kwasowej; w wodzie ulegają dysocjacji; w przyrodzie występują jako minerały, składniki wód i organizmów żywych»
Sól amonowa, chlorowcowa, potasowa.
Sole kwaśne, zasadowe, obojętne.
Δ Sole mineralne «sole kwasów i zasad nieorganicznych, zawierające pierwiastki konieczne dla organizmów żywych; występują w roślinach, w glebie»
Δ Sól angielska a. sól gorzka «uwodniony siarczan magnezu, minerał występujący w złożach soli potasowych, stosowany w przemyśle oraz jako środek leczniczy»
Δ Sól emska «biały słonawy proszek, mieszanina soli metali alkalicznych, głównie sodu, potasu, magnezu, wapnia, stosowana przy schorzeniach dróg oddechowych»
Δ Sól glauberska «uwodniony siarczan sodu, minerał występujący głównie jako osad słonych jezior; stosowany w przemyśle włókienniczym oraz w lecznictwie jako środek przeczyszczający»
Δ Sól karlsbadzka «mieszanina soli otrzymywana przez odparowanie wód mineralnych z uzdrowiska Karlowe Wary lub przez zmieszanie analogicznych soli mineralnych pochodzących z naturalnych źródeł; zawiera m.in. siarczan sodowy i kwaśny węglan sodowy, stosowana jako środek przeczyszczający i żółciopędny»
Δ med. Sól fizjologiczna «wodny roztwór chlorku sodu lub innej soli mineralnej o stężeniu mogącym równoważyć ciśnienie osmotyczne płynów ustrojowych; stosowany w medycynie, np. do rozpuszczania leków podawanych dożylnie, jako płyn uzupełniający krew oraz w badaniach biologicznych»
Δ przestarz. Sole trzeźwiące «środki używane dawniej przy omdleniach, zawierające niektóre związki chemiczne (np. sole amonowe), z dodatkiem substancji o silnym zapachu (amoniak, lawenda)»

Uwaga: to hasło pochodzi z nieaktualnej wersji słownika.

Szukaj hasła „sól” w nowym słowniku.