nie bardzo, nie sposób

 
nie bardzo, nie sposób
25.05.2005
1) „Nie bardzo potrafię tego zrobić”. 2) „Nie bardzo potrafię to zrobić”. Które zdanie jest poprawne? Jedna z podstawowych zasad polskiej gramatyki mówi, że przy przeczeniu zawsze używamy dopełniacza. Ale czy w tym wypadku jest to przeczenie? Podobny problem dotyczy konstrukcji nie sposób. Nie sposób coś zrobić czy czegoś zrobić?
Wyrażenie nie bardzo (lub nie za bardzo) zwykle wyraża słabsze nasilenie czegoś. W zdaniu z samym nie (partykułą przeczącą) musi wystąpić dopełnienie w dopełniaczu („Nie potrafię tego zrobić”), jednak nie bardzo jest przysłówkiem, w związku z tym w podanych zdaniach pełni funkcję okolicznika. W takim razie za lepsze uznaję zdanie drugie, jednak pierwszego nie uznawałbym za niepoprawne.
Drugi problem jest trochę inny, gdyż nie sposób to tzw. czasownik niefleksyjny (pełni funkcję czasownika, choć nie ma typowej dla niego odmiany). Tworzy on konstrukcję nie sposób czegoś zrobić.
— Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

PS. W tekstach można spotkać nie sposób przybiernikowe, np.: „Nie sposób wszystko opisać, to trzeba zobaczyć” (z relacji o otwarciu nowego sklepu w Warszawie), ale z dopełniaczem nie sposób występuje częściej.
Mirosław Bańko, PWN

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!