autentykacja

 
autentykacja
14.02.2013
Szanowni Państwo!
W środowisku informatycznym upowszechniło się, nie tak dawno temu, słowo autentykacja, które budzi we mnie najgorsze instynkty. Zazwyczaj użyte jest ono zamiast uwierzytelniać, rzadziej autoryzować. Niestety często sam używający tego słowa nie widzi różnicy pomiędzy trzema przytoczonymi przeze mnie słowami. Jednakże kiedyś podobnie starałem się zwracać uwagę na użycie unikalny (wtedy 'dający się uniknąć') zamiast unikatowy, a później forma unikalny została zaakceptowana przez RJP, zaś ja zostałem ze słowem przestarzałym. Czy istnieje ryzyko, że z autentykacją będzie podobnie?
Łączę wyrazy szacunku,
Krzysztof Kołodziejczyk
Owszem, jest ryzyko, że słowa, które budzą w nas niechęć, upowszechnią się, a nawet zostaną usankcjonowane w słownikach. Dlatego nie warto palić za sobą mostów, mówiąc na przykład: „Nigdy w życiu przez moje usta nie przejdzie słowo X”. Z równą emfazą ktoś mówi czasem: „Nigdy więcej moga noga nie postanie w twoim domu”. A potem okazuje się, że musi „postanąć”, czasem szybciej, niżby się ta osoba spodziewała.
Przykład, który Pan przytoczył, jest pouczający. Językoznawcy poloniści z początku krytykowali słowo unikalny – używane w znaczeniu 'bardzo rzadki, unikatowy' – jako rzekomo mylące, bo mające znaczyć 'dający się uniknąć'. Potem ktoś przeprowadził dokładną analizę i dowiódł, że w systemie słowotwórczym polszczyzny brak wystarczających przesłanek, aby słowu temu przypisywać takie znaczenie, jakie chcieli mu przypisać normatywiści. Jednocześnie – ponieważ język nie lubi jednostek tożsamych funkcjonalnie – realne znaczenia słów unikalny i unikatowy się zróżnicowały, co nawet znalazło wyraz w słownikach.
Czy z autentykacją będzie tak samo jak z unikalnym, tego nie wiem. Polskojęzyczna Wikipedia tłumaczy angielskie authentication na uwierzytelnianie i ostrzega, że autentykacja to forma błędna. Życzę jej autorom, żeby ich stanowisko było wskazówką dla piszących.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego