oparty na

 
oparty na
9.02.2011
Czy określenie oparty na w takich kontekstach, jak system oparty na procesorze, funkcja oparta na technologii, jest poprawne i mieści się w granicach normy językowej?
Zwrot oprzeć coś na czymś (w formie imiesłowowej coś oparte na czymś) może mieć znaczenie dosłowne (np. oprzeć drabinę o ścianę) lub przenośne (np. akcja oparta na rzeczywistych wydarzeniach). W tym drugim znaczeniu był nieraz krytykowany jako natrętny szablon językowy, radzono, by szukać innych określeń. Szablony są jednak potrzebne, gdy mówiącemy lub piszącemu się spieszy i gdy oryginalność wysłowienia nie jest konieczna, np. w tekstach urzędowych, naukowych, w wiadomościach prasowych (ale już nie w publicystyce). Myślę więc, że przytoczone w pytaniu zwroty – i inne podobne – można tolerować. Trzeba tylko uważać, aby mimowolnie nie zasugerować słuchaczowi lub czytelnikowi ich dosłownej interpretacji. System oparty na procesorze nie budzi moich obiekcji, ale komputer oparty na procesorze brzmi niebezpiecznie – wiąże się z ryzykiem interpretacji dosłownej i absurdalnej zarazem.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego