vademeca

 
vademeca
13.05.2014
Szanowni Państwo!
Chciałam zapytać, czy słowo vademecum posiada liczbę mnogą i jak ona brzmi?
Z poważaniem
Karolina Stawarz
Jeśli bardzo chcieć utworzyć formę liczby mnogiej, to należałoby jej nadać postać vademeca. Tak bowiem tworzona jest w polszczyźnie liczba mnoga rzeczowników łacińskiego pochodzenia o zakończeniu -um, por. plenumplena.
W słownikach jednak, także tych, które ukazały się pod moją redakcją, można znaleźć informację, że vademecum (także w spolszczonej pisowni wademekum) jest nieodmienne. Za takim stanowiskiem może przemawiać etymologia tego słowa, z łacińskiego vade mecum, co znaczy 'chodź za mną'. Jak widać, to, co w wyrazie vademecum wygląda na końcówkę mianownika lp rzeczowników rodzaju nijakiego, w rzeczywistości pochodzi od przyimka cum.
Gdyby językoznawcy chcieli być konsekwentni, powinni za nieodmienne uważać także słowo postscriptum, pochodzące od imiesłowu postscriptus, a więc z końcówką genetycznie przymiotnikową, a nie rzeczownikową. Tak rzeczywiście je traktowano dawniej, ale w nowszych słownikach jest już odmieniane: postscripta, postscriptów itd. Myślę więc, że i vademeca powinny być usankcjonowane, tym bardziej że bez trudu można je znaleźć w tekstach. Zastanawianie się nad tym, jaką konstrukcją zastąpić np. spis vademeców, jest niepotrzebną stratą czasu.
Na początek vademecum można by uznać za odmienne w tzw. normie użytkowej.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!