wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • trzy zdania o szkolnej wycieczce
    18.10.2014
    Szanowni Państwo,
    czy te trzy zdania są poprawne: „Grupa młodzieży i jej wychowawczyni pojechały na wycieczkę”, „Młodzież i jej wychowawca pojechali na wycieczkę”, „Grupa młodzieży wraz ze swym wychowawcą pojechała na wycieczkę”.
    Z poważaniem
    R. Gorońska
    Pokaż odpowiedź
  • oddać za coś
    18.10.2014
    Czy poprawne jest sformułowanie „Oddam za...”? Często spotykam taki zwrot, oczywiście w kontekście sprzedaży, a nie chęci podarowania za darmo.
    Pokaż odpowiedź
  • boczek tabeli
    17.10.2014
    Szanowni Państwo,
    proszę o wyjaśnienie, czy w tabeli rozpoczynanie tekstu wielką literą w boczkach pierwszego stopnia jest obligatoryjne? O zasadzie tej można przeczytać w Edycji tekstów Pana A. Wolańskiego. Przeglądając jednak tabele w tej publikacji, można znaleźć wiele, w których tych przepisów się nie uwzględnia. Jeśli np. tabela składa się z dwóch kolumn, w których porównuje się jakieś cechy, to nigdy nie rozpoczyna się tekstu w jednej z kolumn wielką literą.
    Pokaż odpowiedź
  • służebny
    17.10.2014
    Szanowni Państwo!
    W Poradni znalazłem określenie służebny tylko pośrednio, natomiast nadal mnie ono intryguje. Zadam więc konkretne pytanie: czy zdania poniżej są idealnie poprawne z punktu widzenia WSPÓŁCZESNEJ polszczyzny (nie piszę powieści historycznej)?
    1. Jestem służebny.
    2. Jestem służebnym.
    Z poważaniem
    W.M.
    Pokaż odpowiedź
  • Rzeczpospolita w kontekście
    17.10.2014
    Czy pisze się: „otrzymał decyzją prezydenta Rzeczpospolitej Polski” czy „...Polskiej”?
    Pokaż odpowiedź
  • dokument czy zabytek?
    16.10.2014
    Szanowni Państwo,
    jak zapisać prawo XII Tablic – jak tytuł Prawo XII tablic, jak nazwę własną prawo XII Tablic czy Prawo XII Tablic?
    Dziękuję za odpowiedź!
    Pozdrawiam
    Pokaż odpowiedź
  • dywiz czy myślnik?
    16.10.2014
    Szanowni Państwo,
    czy w określeniu Grek (-) obywatel (ten, który miał prawo głosu w sprawach państwa, w przeciwieństwie do chłopów) należy wstawić między rzeczownikami dywiz lub półpauzę?
    Dziękuję za pomoc!
    Pozdrawiam
    Pokaż odpowiedź
  • nazwisko Rajchel
    15.10.2014
    Dzień dobry,
    jak odmienić męskie nazwisko RajchelRajchla czy Rajchela, Rajchlem czy Rajchelem, Rajchlu czy Rajchelu itd.?
    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Bożena Z.
    Pokaż odpowiedź
  • Cicha noc
    15.10.2014
    Czy tytuł kolędy Cicha noc podlega odmianie? Np. w zdaniu: „Dzieci śpiewały «Cicha noc» czy: „Dzieci śpiewały «Cichą noc»”?
    Pokaż odpowiedź
  • Sinko i Sidorkiewicz
    15.10.2014
    Szanowni Państwo,
    w TVN24 jest reporter Mariusz Sidorkiewicz. Jego nazwisko czytane cały czas jest twardo: „s-idorkiwiecz”, podczas gdy mnie w szkole jeszcze uczono, że powinno takie zestawienia czytać się miękko: „ś-idorkiewicz”. Czy to jest błąd?
    Z poważaniem
    Pokaż odpowiedź
  • rozkład Pareto czy Pareta?
    14.10.2014
    Szanowni Państwo,
    czy należy odmieniać nazwisko Vilfreda Pareto (optymalny w sensie Pareto, rozkład Pareto – czy właśnie Pareta)? Pareto był Włochem urodzonym we Francji. Zgodnie z SJP nazwiska włoskie zakończone na -o powinny być odmieniane. Jednak przez wiele lat spotykałem się z formą nieodmienioną i nadal, zwłaszcza w tekstach drukowanych, ta forma dominuje – również w korpusie językowym. Czy nazwa od nazwiska może stać się terminem fachowym, który nie podlega regułom odmiany nazwisk?
    Pokaż odpowiedź
  • dziesięć sław
    14.10.2014
    Szanowni Państwo,
    niedawno spotkałam się z zapisem dziesięcioro sław. Autor miał na myśli dziesięcioro sławnych ludzi (kobiet i mężczyzn). Czy połączenie liczebnika zbiorowego z rzeczownikiem, który w liczbie pojedynczej ma rodzaj żeński, np. sława, gwiazda, jest błędem?
    Z wyrazami szacunku
    Pokaż odpowiedź
  • tnie i ciął
    13.10.2014
    Witam!
    Od dawna nurtuje mnie sprawa czasownika ciąć, którego rdzeń zmienia się w zależności od formy gramatycznej. Mówimy: pocięty papier, on ciął, będziemy ciąć, ale również: tnące nożyczki, ja potnę, ona tnie. Czy kiedyś były to dwa czasowniki o odmiennych znaczeniach?
    Z góry dziękuję
    Michalina Wrzalik
    Pokaż odpowiedź
  • prime i double prime
    13.10.2014
    Dzień dobry,
    nurtuje mnie problem zapisu symboli stopy/minuty i cala/sekundy. W książce A. Wolańskiego Edycja tekstów (s. 71) podany jest znak: ' z komentarzem: „Nie należy go zastępować znakiem prim”. Zakładam, że chodzi o znaki unicode U+0027 i U+2032. Natomiast R. Bringhurst (Elementarz, s. 346) pisze, że prim (U+2032) oznacza stopy i minuty kątowe. „Znaków prim i bis nie powinno się mylić z pseudocudzysłowem (U+0027)”. Skąd ta różnica? Bo trudno uznać, że mamy polskie i kanadyjskie cale?
    Pokaż odpowiedź
  • adresatywny wykrzyknik
    13.10.2014
    Mam wrażenie, że wykrzyknik po zwrocie Szanowny Panie widywało się niegdyś o wiele częściej niż dzisiaj. Chciałbym zapytać, kiedy wspomniany wykrzyknik zaczął ustępować przecinkowi i co było tego przyczyną. Czy nie szkoda, Państwa zdaniem, tego wykrzyknika?
    Pokaż odpowiedź
  • pytania retoryczne ponownie
    12.10.2014
    [Dalsza część wypowiedzi dot. pytań retorycznych – nie przyjęta przez nieugięty system]. Wydaje mi się, że w zdrowym zakresie wszystko jest dla ludzi – nawet emotikony. Czy nie stanowią również pewnej forma komunikacji, dzięki której możemy okazać np. nie wypowiedzianą słowami nutkę sympatii :)
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
    Pokaż odpowiedź
  • cynik
    11.10.2014
    Szanowni Państwo,
    w potocznych rozmowach spotkałem się z użyciem słowa cynik w nieco innym znaczeniu, niż podaje słownik. Czasem określa się nim osobę nie tyle lekceważącą uznane autorytety czy zasady etyczne, co sarkastycznie nastawioną do ludzi i wątpiącą w ich moralność, słowem: kogoś, kto uważa, że ludzie są raczej źli, niż dobrzy. Czy jest to nadużycie? A jeśli tak, to jak można lepiej wyrazić taką postawę?
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
    Pokaż odpowiedź