wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Theodore Morde
    27.05.2016
    Mam kłopot z Theodorem Mordem – proszę o podpowiedź, jak prawidłowo odmienić imię i nazwisko tego amerykańskiego podróżnika w miejscowniku.

    Opowieść o Theodorze Mordzie?
    Właśnie ta forma jest poprawna. W przypadkach innych niż miejscownik oddzielimy końcówkę od tematu apostrofem, ponieważ temat zakończony jest niewymawianyn e. Napiszemy zatem: (nie ma) Theodore’a Morde’a, (dziękuję) Theodore’owi Morde’owi, (idę z) Theodore’em Morde’em. Jednak w miejscowniku, gdzie dochodzi do oboczności r:rz oraz d:dzi, zapiszemy zakończenia nazw zgodnie z wymową: opowieść o Theodorze Mordzie.
    Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
  • Drago i Jeriho
    27.05.2016
    Chciałam spytać, czy męskie imiona: Drago (imię™serbskie) oraz Jericho (amerykańskie) powinno się odmieniać przez przypadki, a jeżeli tak, to według jakiego wzorca.
    Czy też nie powinny być odmieniane, jak np. Delano?

    Bardzo dziękuję
    Maria Talar
    Imię Delano nie jest w polszczyźnie odmieniane, choć mogłoby być, gdyż istnieje odpowiedni wzorzec (Delano, Delana, Delanowi itd.). Imion męskich zakończonych na -o nie mamy w polszczyźnie wiele, a te, które są, przysparzają wiele kłopotów nie tylko użytkownikom języka, lecz także i kodyfikatorom (proszę zajrzeć do obszernej porady dr. Jana Grzeni na ten temat).
    Imiona Drago i Jeriho mogłyby się odmieniać – według wzorca męskiego: Draga, Dragowi itd., Jeriha, Jerihowi itd. Z pierwszym z nich mamy jeszcze więcej problemów, niżby można sądzić, ponieważ zapewne część użytkowników języka rozszerzyłaby jego temat o cząstkę -n- i mówiła: Dragona, Dragonowi itd. Jeśliby taką odmianę uznać za poprawną, to raczej tylko na zasadzie analogii do Hugona, Ottona czy Brunona.
    A zatem: na pewno poprawna jest odmiana bez rozszerzenia tematu (Draga, Dragowi itd., Jeriha, Jerihowi itd.). Być może są powody, dla których należałoby mówić też: Dragona, Dragonowi (więcej na ten temat pisze Jan Grzenia we wspomnianej poradzie).
    Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
  • Kłopoty z bankiem
    24.05.2016
    Uprzejmie proszę o pomoc w mojej dyskusji z bankiem, na temat znaczenia niniejszego zdania:
    Użytkownik zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić Bank, jeśli nie otrzyma PIN-Mailera i/lub Karty w terminie 21 dni od podpisania Umowy.
    Ja twierdzę, że z tego zdania wynika, iż bank ma 21 dni od podpisania umowy na to, by przysłać mi PIN. Jeśli tego nie zrobi w ciągu 21 dni, mam obowiązek niezwłocznie to zgłosić. Bank natomiast twierdzi, że to ja mam 21 dni na zgłoszenie nieotrzymania PIN-u.
    Kto ma rację?
    Element: w terminie 21 dni od podpisania Umowy stoi w bezpośrednim sąsiedztwie członu: nie otrzyma PIN-Mailera i/lub Karty (swoją drogą, jesteśmy świadkami narodzin nowego bytu, pardon, produktu o nazwie PIN-Mailer) – najlogiczniejsza zatem interpretacja zdania to: ‘Jeśli użytkownik w ciągu 21 dni od podpisania umowy (będę się upierać przy pisowni słowa umowa małą literą, nie jest to nazwa własna) nie otrzyma PIN-Mailera (???) i/lub karty (także nie widzę powodu, by karta zasługiwała na bycie Kartą), to musi (w domyśle – o tym) powiadomić Bank’.
    Interpretacja druga: ‘Użytkownik musi powiadomić Bank w ciągu 21 dni od podpisania umowy, jeśli nie otrzyma...’ broniłaby się (i to z wielkim trudem) tylko wówczas, gdyby przed elementem w terminie 21 dni od podpisania umowy stał przecinek, który czyniłby ten człon dopowiedzeniem. Zasada polskiej składni jest jednak prosta i nieubłagana – człon określany stoi jak najbliżej członu określającego, co w wypadku zdania, które Pani przytoczyła oznacza, że przyjmujemy interpretację pierwszą.
    Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego