składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Liczebniki zbiorowe
    15.02.2018
    Intryguje mnie odpowiedź udzielona niedawno przez Państwa na pytanie o odmianę wyrażenia dwoje dzieci:

    C. Dziękuję dwojgu dzieciom.
    N. Idę z dwojgiem dzieci.
    Msc. Rozmawiam o dwojgu dzieciach.

    Widzę pewną niekonsekwencję. W przypadkach C. i Msc. słowo dzieci zachowuje końcówki właściwe dla tych przypadków, lecz w N. już nie. Gdyby liczebnik dwoje zastąpić rzeczownikiem para, to końcówka dzieci w N. stałaby się zrozumiała, ale
    wtedy końcówki w pozostałych przypadkach przestałyby pasować.
  • Kiedy i, a kiedy a?
    14.02.2018
    Moje pytanie dotyczy prawidłowego użycia spójnika a oraz i w poniższym zdaniu.
    Która wersja jest poprawna czy może obie są dobre?
    Siedzę prosto na krześle, a stopy opieram o podłogę.
    czy
    Siedzę prosto na krześle i stopy opieram o podłogę.

    Bardzo dziękuję za odpowiedź.

    Pozdrawiam,
    Karolina A.
  • Orzeczenie przy wyliczeniach; góra Eiger i jej „ściana śmierci”
    12.02.2018
    Szanowna Poradnio,
    czy w zdaniach z wyliczeniami dopuszczalne jest orzeczenie w liczbie pojedynczej? Czy tłumaczenia potocznych nazw geograficznych (np. ściana śmierci na Eigerze) należy pisać małymi czy dużymi literami? Po niemiecku oczywiście wszystko jest od dużej.
    Dziękuję i pozdrawiam
    D.
  • 10 złotych
    6.02.2018
    Mam 64 lata, zawsze dbałam o piękne słownictwo w języku polskim, ale nurtuje mnie pytanie: jaka jest prawidłowa odmiana 10 złotych jako banknot? Wydaje mi się, że nie wszyscy mówią poprawnie, poprawiam moją córkę, mimo że po studiach.
    Serdecznie dziękuję i pozdrawiam, proszę mnie upewnić, że to ja mam rację...
  • Zaś, bowiem
    5.02.2018
    Sprawa miejsca po przecinku słów zaś i bowiem – w poradach piszecie Państwo, iż „zaleca się umieszczać nie bezpośrednio po przecinku otwierającym zdanie podrzędne, ale po pierwszym lub nawet drugim bądź trzecim składniku tego zdania”. Uczestniczyłam ostatnio w dyskusji, w której jeden z uczestników podnosił, że „to zalecenie, ale nie reguła”. Argumentował też, że współcześnie to się zmienia. Sądziłam zawsze, że to ważna zasada poprawnościowa, obowiązująca bez wyjątków (oczywiście w potocznej).
  • Nie pozwól mu przejąć kontroli
    31.01.2018
    Która forma jest poprawna: Nie pozwól mu przejąć kontroli czy Nie pozwól mu przejąć kontrolę? Wydawałoby się, że mam tu do czynienia z biernikiem, ale intuicja podpowiada, że to jednak dopełniacz. Nie potrafiłbym tego jednak uzasadnić. Czy mogę poprosić o pomoc?

    Serdeczne pozdrowienia.
  • Jaki czy który?
    30.01.2018
    Działania jakie czy które się wpisały w realizację planu? Zatem która czy jaka forma jest poprawna?
  • Kupić cukierki czy kupić cukierków
    19.01.2018
    W którym przypadku ma wystąpić rzeczownik cukierki?

    W tamtym sklepie kupiła cukierki / cukierków.
  • Z chrztu czy: ze chrztu?
    16.01.2018
    Przeczytałam pewne zdanie opisujące, co wynika z chrztu i mam wątpliwość... powinno być: ze chrztu jesteśmy uczniami Chrystusa czy z chrztu jesteśmy uczniami Chrystusa?

    Pozdrawiam serdecznie, życząc Szczęśliwego Nowego Roku!
  • Z czym jeść dużo?
    15.01.2018
    Czy zdanie: Dużo miejsca, które zajmował sklep, pozostało niedostępne dla odwiedzających jest poprawne?
    Jak należy postępować przy odmianie przymiotników, kiedy używamy słowa dużo/wiele? Czy odmianę dostosować do słowa następującego po dużo/wiele, czy do samego dużo/wiele?

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Niezbyt rozumiem głośną muzykę
    11.01.2018
    Która forma jest poprawna? Niezbyt rozumiem głośną muzykę czy Niezbyt rozumiem głośnej muzyki? Innymi słowy, czy niezbyt zachowuje się jak przeczenie?
  • Zrobię to wieczorem pod koniec roku
    10.01.2018
    Szanowni Państwo,
    drażnią mnie wypowiedzi typu: Sprawa zostanie załatwiona końcem listopada, Drogę oddamy do użytku końcem roku. Według mnie powinno być: pod koniec listopada, pod koniec roku. Może jeszcze: z końcem listopada... ? Ale to też niezbyt mi się podoba.

    Proszę o poradę
    Halina Mastalska
  • Wydawać się, zdawać się
    9.01.2018
    Jako tłumacz i redaktor mam prośbę o krótkie rozstrzygnięcie dot. Pani odpowiedzi w Poradni PWN z grudnia 2016, mianowicie: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Wydawac-sie-bezokolicznik;17323.html

    Czy ta zasada o niełączeniu bezokolicznika z wydaje się dotyczy także zdaje się?
    Przyznam szczerze, że dotąd unikałam (jako tłumacz) i tępiłam (jako redaktor) wyłącznie zlepek wydaje się być, akceptując inne czasowniki (co nie było zbyt logiczne, lecz tak mnie nauczyła moja mentorka).

    Będę szczerze wdzięczna za odpowiedź.
  • Worek pełen prezentów
    8.01.2018
    Dobry wieczór,

    chciałabym zapytać, która z poniższych form jest poprawna:
    1) worek pełen prezentów
    2) pełen worek prezentów

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Dostać okresu
    8.01.2018
    Jaka jest poprawna odmiana: dostałam okres czy dostałam okresu?

    To chyba zależy, jak się podejdzie do temu czy jako okres traktujemy jako „prezent” od kogoś i wtedy jest okres, czy jako dolegliwość, wtedy okresu. Tak więc, która forma jest poprawna , czy może obie są w zależności, czy taktujemy okres jako dobry znak czy dolegliwość?

    Pozdrawiam :)
  • Szczuć
    8.01.2018
    Dzień dobry,
    jaka forma jest poprawna?

    Proszę stąd iść...

    ..., bo poszczuję psem.
    czy
    ..., bo psa poszczuję.
    ..., bo poszczuję psa.
  • Na etapie
    10.12.2017
    Która z konstrukcji jest prawidłowa: na etapie czegoś czy w etapie czegoś? Gdyby okazało się, że obydwu nie można nic zarzucić, proszę o wyjaśnienie, kiedy zasadne jest użycie pierwszej z nich, a kiedy drugiej.
  • Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół czy Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół?
    9.12.2017
    Szanowni Państwo,
    moje pytanie dotyczy nazwy szkoły, w której pracuję. Otóż Rada Powiatu uchwałą zadecydowała o zmianie. Dotąd szkoła nosiła nazwę: Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół nr 1. Obecnie uchwalono nazwę: Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół nr 1, co budzi poważne wątpliwości wielu spośród nas – nauczycieli. Moim zdaniem poprawna była a poprzednia forma
    Uprzejmie proszę o poradę.
    Z poważaniem
    Ewa Wesołowska
  • Na kontynencie europejskim, czyli w Europie
    7.12.2017
    Dziękuję za odpowiedź dotyczącą kontynentów. W moim pytaniu jednak chodziło również o inną różnicę: dlaczego nie pytamy w jakim kontynencie? albo nie odpowiadamy na Europie, na Azji, tak by ten sam przyimek był używany zarówno w pytaniu, jak i odpowiedzi?
  • Nie interesowały jej samochody czy: Nie interesowały ją samochody?
    7.12.2017
    Znalazłem w książce frazę: Już ją nie interesowały samochody. Czy zamiast celownika () nie powinien być użyty celownik (jej)?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego