• Skróty graficzne w profesjolektach
    29.12.2016
    Szanowni Państwo,
    czy w artykułach dotyczących rozporządzania w sprawie bhp powinnam używać skrótów przyjętych w tym rozporządzeniu? Przykładowo: pole-EM, pole-M? Zob. tu.

    Dziękuję.
    Z poważaniem
    Stała Czytelniczka
    Zapisy typu pole-EM czy pole-M na pewno nie są utworzone zgodnie z obowiązującymi w języku ogólnym zasadami skracania wyrazów i wyrażeń. Pełno natomiast tego rodzaju formacji w tekstach specjalistycznych wykorzystujących leksykę języków zawodowych (profesjolektów). Szkoda jednak, że tego rodzaju elementy trafiają do aktów prawnych tworzonych przez organy państwowe.
    Trudno jednak wyobrazić sobie, by w tekście artykułu stosować dwie konwencje zapisu wyrażenia pole magnetyczne – jedną pochodzącą z języka ogólnego (np. pole magnet.), drugą cytowaną za tekstem rozporządzenia (pole-M). Warto jednak przy pierwszym powołaniu określonego wyrażenia terminologicznego podać je w pełnej postaci z odpowiednim komentarzem w nawiasie, np.

    1 lipca 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne (dalej za tekstem rozporządzenia: pole-EM).

    Adam Wolański
  • FOKA
    23.12.2016
    Szanowni Eksperci,
    mam pytanie o odmianę akronimu FOKA (Forum Organizacji i Kół Akademickich). Czy powinno się go odmieniać? Jeśli tak, to w jaki sposób?

    Odmianę i zapis skrótowców zakończonych na nieakcentowane |a| (w praktyce chodzi o takie skrótowce, których końcowa głoska |a| jest zapisywana jako litera -A; inną kategorię tworzą skrótowce, w których końcowe |a| jest akcentowane – głoska ta należy do nazwy litery oznaczającej końcową spółgłoskę skrótowca, por. AK) reguluje zasada 56.B.8 WSO. Zgodnie z nią nazwę FOKA zapiszemy następująco:
    M. FOKA lub Foka
    D. FOK-i lub Foki
    C. Foce (tylko tak – wynika to z konieczności wymienienia tematycznego k na c)
    B. FOK-ę lub Fokę
    N. FOK-ą lub Foką
    Ms. (o) Foce (tylko tak)
    W. FOK-o! lub Foko!.
    Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
  • Skrót a skrótowiec
    26.11.2016
    Co jest skrótem, a co skrótowcem? Czasem pewne grupy wyrazów skraca się w danym tekście doraźnie: np. c.b.d.o. = ‘co było do okazania’, nwsr. = ‘następujące warunki są równoważne’, ntg. = ‘najmocniejsze twierdzenie geometrii’. Wg mnie pierwsze dwa przykłady to skróty, a co do trzeciego nie jestem pewien.
    Pytanie ma walor o tyle praktyczny, że w skrótowcach nie stawiamy kropek, a w wielowyrazowych skrótach owszem. Poza tym skrótowce pisze się zazwyczaj wielkimi literami, a skróty nie.
    Skrótowce to wyrazy pochodne (powstałe ze skrócenia wielowyrazowej nazwy, zwykle nazwy instytucji), funkcjonujące nie tylko w piśmie, lecz także w mowie. Skróty natomiast nie są wyrazami, lecz tylko sposobem zapisu wyrazów (lub ich połączeń), co można poznać po tym, że nie występują w języku mówionym. A zatem – skrótowce wymawiamy jako skrótowce, nie jako pełne nazwy, natomiast skróty wymawiamy jako całe słowa (lub ich połączenia).
    Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego