wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Syfilis
    3.04.2018
    Dzień dobry,
    jak należy akcentować słowo syfilis – na drugiej czy na trzeciej sylabie od końca?
  • Dość lizusostwa!
    3.04.2018
    Szanowni Państwo,
    proszę o opinię w sprawie zasadności użycia wielkiej litery ze względów grzecznościowych. W notatce na stronie internetowej szkoły czytam:

    „...przez labirynt szkolnych korytarzy nasi Goście – Kandydaci na przyszłych Uczniów i Ich Rodzice przemieszczali się od sali do sali, gdzie czekały na Nich różnorodne atrakcje. W ciągu czterech godzin zarówno Mali, jak i Duzi, doskonale się bawili”.

    Czy to nie jest rażące nadużycie? Będę wdzięczna za odpowiedź. 
    Joanna Opalińska
  • Wyczucie formy
    3.04.2018
    Chciałbym wiedzieć, co to znaczy wyczucie formy. Czytam książkę i pojawił się taki tekst:
    Poprzedni właściciele pianin zostali czym prędzej wyrzuceni z domów, a instrumenty przeszły na własność nowo przybyłych. Po stłumieniu powstania, wywołanego przez pianistów miejscowych, przyjezdni pianiści wysadzali im w powietrze dom po domu, ulicę po ulicy, razem z instrumentami. Wyczucie formy w tym nie przeszkadzało

    Nie wiem o co chodzi z tym wyczuciem formy.

    Bardzo dziękuje z góry.
  • Odpowiednik angielskiego przymiotnika spacious
    3.04.2018
    Proszę uprzejmie o sugestię, w jaki sposób w języku polskim można oddać angielską frazę spacious life, żeby uniknąć kalki językowej przestronne życie.
  • Zapis fonetyczny dla pierwszoklasistów
    3.04.2018
    Ucząc dzieci w klasie pierwszej, napotkałam problem w głoskowaniu dotyczący ch/h. Chodzi konkretnie o to, jaki zapis głoski przyjąć w tłumaczeniu dzieciom – czy głoskę tę zapisujemy literą h czy dwuznakiem ch? Na fonetyce rozgraniczaliśmy sposób zapisu tej głoski ze względu na jej dźwięczność lub bezdźwięczność, ale zapis fonetyczny po pierwsze nie pokrywa się z literami alfabetu w tym przypadku, po drugie jest zbyt skomplikowany dla dzieci w tym wieku.
    Pozdrawiam.
  • Zografski
    28.03.2018
    Czy bułgarskie nazwisko Зографски należy zapisywać w języku polskim przez F (Zografski, jak w międzynarodowym zapisie) czy przez W (Zograwski, jak nazwiska polskie)?
  • Interpunkcja okoliczników
    28.03.2018
    Czy w zdaniach typu
    W #### roku(,) pochodzący z X konstruktor stworzył Y napędzane Z (np. parą).

    … oddzielamy przecinkiem wyrażenie okolicznikowe czasu W #### roku od grupy podmiotu w formie wyrażenia przydawkowego pochodzący z X konstruktor albo w ogóle od podmiotu jako takiego? Wydaje mi się, że wyrażeń tych nie oddzielamy, bo ani nie są to zdania składowe, ani — równoważniki takich zdań. Moja niepewność wynika przede wszystkim z tego, że dość często zdarza się napotykać tak stosowaną interpunkcję. Czy przypadkiem nie jest to próba przeniesienia angielskojęzycznej interpunkcji do języka polskiego? Czasami zdarza się też napotkać zdania, gdzie podmiot wraz ze swą przydawką (pochodzący z X konstruktor) oraz okolicznik (w #### roku) łączone są tak jakby w jedną grupę oddzieloną przecinkiem od orzeczenia (stworzył) oraz dopełnienia (Y) i jego przydawki (napędzany Z), czyli tak, jak w poniższym przykładzie:

    W #### roku pochodzący z X konstruktor(,) stworzył Y napędzane Z.

    Także tutaj przecinek, choć często spotykany, wydaje się całkowicie zbędny, tym bardziej że okolicznik należy przecież do grupy orzeczenia, a nie podmiotu. Przecinek zdawałby się bardziej uzasadniony, gdyby któraś z grup (podmiotu albo orzeczenia) byłaby bardzo rozbudowana, ale i wówczas bardziej odpowiedni wydawałby się myślnik, np.:

    Konstruktor K urodzony w A, wychowany w rodzinie zastępczej B, pobierający nauki u C — stworzył Y napędzane Z.
    W roku ####, czyli 5 lat po naszkicowaniu niemal pełnych planów konstrukcyjnych oraz 10 lat po zakiełkowaniu w umyśle K samej idei zasianej przypadkowo jakiś czas wcześniej przez najlepszego przyjaciela, poczciwego L, który pytał, jak w prosty sposób osiągnąć M — konstruktor K stworzył Y napędzane Z.

    W pierwszym z tych zdań mamy rozbudowaną grupę podmiotu, w drugim — bardzo rozbudowaną grupę orzeczenia (z licznymi okolicznikami, dopełnieniami i przydawkami). Czy są sytuacje, kiedy okoliczniki niebędące zdaniem, równoważnikiem zdania lub wyrażeniem wtrąconym oddzielamy przecinkiem?
  • USA kontra SZA
    28.03.2018
    Szanowni Państwo!
    Nurtuje mnie pytanie, dlaczego w języku polskim skrót od nazwy państwa Stany Zjednoczone Ameryki Północnej został przyjęty z języka angielskiego (USA)? Mamy dolar USA (amerykański), a nie dolar SZAP; w innych znanych mi językach słowiańskich działa właśnie taka zasada. Także skróty RFN (Republika Federalna Niemiec), NRD (Niemiecka Republika Demokratyczna) wskazują na to, że tworzymy je od nazw funkcjonujących w języku polskim, skąd zatem wyjątek dla USA?
  • Krzywa uległa wypłaszczeniu
    28.03.2018
    Czy podczas opisywania wykresu można użyć sformułowania krzywa uległa wypłaszczeniu?
    Niecierpliwie oczekuje na odpowiedź, 
    WB
  • Jerozolimski
    27.03.2018
    Jak zaakcentować słowo jerozolimskie? Rozumiem, że w słowie Jerozolima pada akcent na trzecią sylabę od końca... ? A jak jest z odmianą? 
    Z góry dziękuję za odpowiedź. 
    Pozdrawiam 
    Klaudia
  • Wideoczat
    27.03.2018
    Szanowni Państwo!

    Pragnę zapytać o (najbardziej) poprawną formę zapisu słowa/słów wideoczat. W jaki sposób najlepiej i najpoprawniej połączyć ze sobą oba anglicyzmy i jak je zapisać?

    Z poważaniem
  • Mieszkaniec Bogoty
    27.03.2018
    Szanowni Państwo, 
    piszę z prośbą o podanie poprawnego rzeczownika na określenie mieszkańca Bogoty (bogotanin, bogotanie?). Będę wdzięczna za pomoc. 

    Pozdrawiam 
    Kornelia M.
  • Wielkanoc
    27.03.2018
    Czy życzymy dobrych: Świąt Wielkanocy, Świąt Wielkiejnocy, czy może Świąt Wielkiej Nocy?
  • Zaproszenia ślubne
    27.03.2018
    Szanowni Państwo,
    jestem w trakcie ustalania tekstu, który umieszczę na zaproszeniach ślubnych. Mam do Państwa dwa pytania:
    1. Czy we frazie zapraszamy na uroczystość zaślubin wyraz zaślubin powinien być pisany wielką, czy mała literą?
    2. Czy poprawna jest zastosowana interpunkcja we fragmencie: w sobotę, 14 lipca 2018 r. o godzinie 17:00? Chodzi mi przede wszystkim o wyjaśnienie, czy przecinek po sobotę jest uzasadniony oraz czy po r. również powinien być przecinek.
    Dziękuję.
  • Millennium / Milenium i Wigilia
    26.03.2018
    Szanowni Państwo!
    W słowniku ortograficznym mamy takie hasła jak Milenium (tysięczna rocznica chrztu Polski) i Wigilia (oznaczająca dzień przed Bożym Narodzeniem) w przeciwieństwie do wersji zapisywanych z małych liter (milenium, wigilia) oznaczających kolejno: tysięczną rocznicę oraz dzień poprzedzający jakieś święto. Czy zatem należy napisać milenium chrztu Polski, traktując wówczas ww. słowo jako określenie opisowe? Czy zalecana jest także forma wigilia Bożego Narodzenia?
    K.Z.
  • Ponad 2-metrowy
    26.03.2018
    Szanowni Państwo!
    Chciałbym zapytać o zasadę zapisu przymiotników złożonych odliczebnikowych. Wiem, że poprawne są warianty: dwumetrowy i 2-metrowy. Czy istnieje sposób użycia zapisu z cyframi w przypadku przymiotnika z przedrostkiem ponad, czy też jedyną poprawną formą jest wyłącznie literowa w postaci ponaddwumetrowy? Na marginesie dodam, że niedopracowane najwyraźniej słowniki elektroniczne wyrazy typu ponaddwumetrowy traktują jako błędne, sugerując rozdzielny zapis.
  • Nazwy przedmiotów i umiejętności w grach wideo
    26.03.2018
    Szanowni Państwo,
    chciałabym zapytać o pisownię nazw przedmiotów i umiejętności w grach wideo.
    Czy przedmioty, takie jak Miecz Losu, Maska Śmierci, Kostur Cienia należy zapisywać wielkimi literami jako nazwy własne (w odróżnieniu od „miecza treningowego”, który jest nazwą generyczną)? I czy umiejętności, takie jak Mocarny Cios, Zabójcza Precyzja, Gniew Przodków należy zapisywać wielkimi literami?
    Z poważaniem
    Magdalena
  • technologia EM-ów
    23.03.2018
    Szanowna Poradnio!
    Edytując tekst, napotkałam na trudność wynikającą z potrzeby posługiwania się skrótowcem EMEfektywne Mikroorganizmy. Oprócz opisu EM-ów i ludzi mówiących o EM-ach są też bardzo często wzmianki o technologii EM. No właśnie: technologii EM-ów czy technologii EM? Wydaje mi się, że w rozmowach częściej spotykam formę nieodmienioną, ale odmienioną formę skrótowca EM, gdy mowa o samych efektywnych mikroorganizmach, nie o technologii. Co robić? Odmieniać czy nie odmieniać?
  • itp., itd.
    23.03.2018
    Szanowni Państwo,
    w jednej z redagowanej książek natrafiłam na skrót i t. d. (pierwowzór opracowywanego tekstu został wydany w 1895 roku). Domyślam się, że chodzi o itd., ale tu rodzi się pytanie, w jakich przypadkach należy uwspółcześniać skróty. Będę bardzo wdzięczna za podpowiedź.

    Z wyrazami szacunku
    JK
  • I szt., i sztab.
    23.03.2018
    Dzień dobry,
    moje pytanie brzmi następująco: jaki jest prawidłowy skrót stopni wojskowych zawierających nazwę sztabowy, np. starszy chorąży sztabowy? Skrót powinien być szt. czy sztab. W pełnym brzmieniu st. chor. szt., czy st. chor. sztab.?
    Łączę pozdrowienia

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego