wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Riena Szerieszewskaja
    16.10.2017
    Czy nazwisko Shereshevskaya (Rena) rosyjskiej pianistki mieszkającej we Francji powinno po polsku się transkrybować na Szereszewska i odmieniać wg obowiązujących zasad?
  • Dzielenie wyrazów na sylaby
    16.10.2017
    W pisemnym teście w kl. 4 SP dziecko ma za zadanie podzielić na sylaby wyraz komiksy. Jako jedyną słuszną odpowiedź autorzy testu podają ko-mik-sy i taką odpowiedź uznaje za prawidłową nauczycie. Moje dziecko podzieliło na ko-mi-ksy i wydaje mi się to najzupełniej słuszne. „W razie konfliktu kryterium morfologiczne jest nadrzędne w stosunku do fonetycznego, ale dotyczy to pisma” – pisze dr Jan Grzenia. Kto ma rację? Czy błąd popełniło moje dziecko, czy autorzy testu?
  • Uzgadniać się z…, uzgadniać się do…?
    16.10.2017
    Wraz z pojawieniem się nowego narzędzia do przekazywania danych urzędom skarbowym, jednolitego pliku kontrolnego, w broszurach i pismach Ministerstwa Finansów pojawiły się sformułowania, które budzą moje wątpliwości.
    Czy konstrukcje uzgadniać się z, uzgadniać się do (używane w znaczeniu: ‘być zgodne z’, ‘pokrywać się z’) są poprawne? Przykład zastosowania: Ewidencja (...) JPK powinna uzgadniać się z deklaracjami w podatku od towarów i usług.

    MK, Urząd Skarbowy w Sz.
  • A nuż (widelec)
    16.10.2017
    Dlaczego we frazeologizmie a nuż, widelec stawiamy przecinek po nuż?
  • Pisownia wyrażeń typu rock opera
    13.10.2017
    Mam drobną wątpliwość w związku z poradą https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Zapis-przedrostkow-z-wyrazeniami;17774.html. Chodzi o blues operę. Jak taki zapis ma się do tego, że nieodmienną przydawkę umieszczaną przed rzeczownikiem zapisujemy z nim łącznie, np. biznesklasa, fitfotka? Czy blues opera, a także rock opera itp. nie są z tej samej kategorii? Czy po prostu zwyczaj językowy zadecydował o tym, że w słowniku mamy właśnie rock operę? A może obce pochodzenie?
  • Książe d’Este
    13.10.2017
    W roku 1809 doszło do bitwy wojsk polskich z austriackimi w Raszynie. Polskimi dowodzi Książę Poniatowski, austriackimi – książę Ferdynand d'Este. Mam pytanie, jak należy prawidłowo wymawiać nazwisko tego ostatniego? Pisownia wskazywałaby na wymowę francuską, a więc [dest], jednak na przykład w rosyjskojęzycznej wersji Wikipedii rosyjski zapis tego nazwiska to [deste]. Która wymowa jest właściwa?
    Bardzo dziękuję i pozdrawiam
  • BystraBystrej, czyli kto był zapłakany?
    13.10.2017
    Szanowni Państwo,
    nazwa wsi Bystra w gminie Wilkowice ma odmianę przymiotnikową. Czy jest możliwe, że kiedyś odmieniała się inaczej, np. rzeczownikowo? We wsi tej znajduje się muzeum Juliana Fałata. Wydaje mi się, że w zachowanych tam dokumentach sprzed przeszło stu lat spotkałem się z inną odmianą.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Różności
    13.10.2017
    Mam dwa pytania:
    1) Jaka jest poprawna forma dopełniacza dla słowa Amazon (amerykańska marka)? Czy jest to: Amazona czy Amazonu?
    2) Czy przy składzie akapitów, z uwzględnianiem zasady by nie wyróżniać ich podwójnie (czyli np. nie stosować wcięcia dla pierwszego akapitu w rozdziale) konieczne jest wcięcie dla akapitu dialogowego, czy też występująca na początku (pół)pauza jest wystarczającym wyróżnieniem?
  • Przecinek przed jak
    13.10.2017
    Przybywam z kolejnym – jak to nad wyraz celnie ujął dr Wolański – interpunkcyjnym „być albo nie być”… Bardzo proszę o wsparcie! Chodzi o zdania: Nie wiem(,) jak ty, ale ja bym tego nie robił, Nie wiem(,) jak z Tobą, ale ja idę. W pierwszym odruchu nie stawiałbym przecinka, pamiętając, że wyrażeń porównawczych wprowadzonych przez spójniki jak, niż itp., które nie są zdaniami, nie oddziela się przecinkiem. Jednak jak jest tu zaimkiem, w innej roli. Czy zatem postawić przecinek?

    Czytelnik
  • Kiedy Stare Miasto, a kiedy stare miasto?
    11.10.2017
    Szanowni Państwo,
    chciałem zapytać o polskie starówki. Czy w Poznaniu, Toruniu i Gdańsku możemy zwiedzać Stare Miasto, czy stare miasto? Wirtualna encyklopedia PWN wyjaśnia, że w każdym z tych miast mamy do czynienia z „zabytkowym zespołem architektury o średniowiecznym układzie”. Nie wynika stąd, czy stare miasto jest w tych miastach dzielnicą, a ponieważ w nich nie mieszkam – nie orientuję się.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Jogging, shopping, pub
    11.10.2017
    Szanowni Państwo,
    znalazłem w słowniku PWN dwa warianty wymowy angielskiego sufiksu -ing: |ing| i |ink|.
    Która wymowa jest normą?
    Jogging [wym. dżogink] «rytmiczny, niezbyt szybki bieg na świeżym powietrzu»
    Cracking zob. kraking. kraking, cracking [wym. kraking],
    Shopping [wym. szoping] «robienie zakupów w dużych centrach handlowych, będące formą spędzania wolnego czasu»

    Pub [wym. pab]??? «bar, w którym podaje się głównie piwo i drobne przekąski»

    Z góry dziękuję
    Z poważaniem
    Georg Fiedler
  • Mogę – możliwy
    11.10.2017
    Czy można uzasadnić pisownię ż w wyrazie możliwy wymianą na g w wyrazie mogę? I czy drzewo wymienia się na drewno?
    Dziękuję
  • Czy cofamy przecinek w wyrażeniu w ten sposób, że…?
    10.10.2017
    Szanowni Państwo,
    czy w zwrocie w ten sposób że obowiązuje zasada cofania przecinka, wobec czego przecinek należy postawić przed całym tym wyrażeniem, czy nie i wobec tego przecinek należy postawić przed że (np. Sąd zmienił wyrok[,] w ten sposób[,] że (...)).

    Z poważaniem
    Czytelnik
  • Multikulti czy multi-kulti?
    10.10.2017
    Chciałbym zapytać, czy pisownia multi-kulti jest rzeczywiście zgodna z zasadami polskiej ortografii. Jest to przecież potoczne określenie multikulturalizmu, którą to nazwę zapisujemy bez dywizu. Podobną pisownię – według mnie nieuzasadnioną – spotykamy w zapisach sado-maso, mimo że sadomasochizm piszemy również bez dywizu.
  • Nie będzie ze mnie…
    10.10.2017
    Która forma zdania jest poprawna: Nie będzie ze mnie kłamca czy Nie będzie ze mnie kłamcy?

    Bardzo dziękuję za odpowiedź.
  • Jak akcentować poza tym?
    10.10.2017
    Szanowni Państwo,
    czy to prawda, że wyrażenie poza tym powinno się akcentować na sylabie drugiej [po'zatym], i że wymowa z akcentem inicjalnym ['pozatym] jest niewłaściwa?
  • Andrzeje, Janki, Stasie czy tylko: Andrzejowie, Stasiowie, Jankowie?
    10.10.2017
    Szanowna Poradnio,
    trudno mi się zgodzić, że formy liczby mnogiej imion męskich – Janki, Andrzeje, Stasie itd. – są błędne, kolokwialnie czy gorsze. Nie chce ich dopuścić Wielki słownik ortograficzny PWN przy żadnym z imion, podając wszędzie tylko końcówkę -owie. Uważam tę pierwszą za neutralną, a przy mniejszych pociechach nawet za lepszą. Ta druga forma brzmi wręcz pretensjonalnie, a jednak obowiązuje niepodzielnie nawet przy zdrobnieniach – Jasiowie, Kubusiowie...!

    Z poważaniem
    Aleksander Durkiewicz
  • Nick pisany od małej litery
    9.10.2017
    Użytkownicy nicków w Internecie często zapisują je od małych liter. Jak to pogodzić z tym, że nick jest nazwą własną? Czy należy zwracać się do takich osób z użyciem małej litery, czy ogólne zasady są ważniejsze? Dylemat przypomina mi porady nt. nazwy Happysad. Wprawdzie jej autorzy mogli ją tak zarejestrować, mogą więc używać takiej pisowni, ale inni użytkownicy polszczyzny powinni pisać wielką literą. Jaki stąd morał dla nicków? Może mała litera wobec adresata, a wielka, kiedy piszemy o nim?
  • Znów o podmiocie szeregowym
    9.10.2017
    Szanowni Państwo,
    czy zdania typu Tu było zoo i park, To było niedbalstwo i pośpiech, To był pośpiech i niedbalstwo, Należy wsypać 3-5 łyżek kakao są błędne i należy je zmieniać na inne konstrukcje? A czy z kolei wstawka nawiasowa może być nieuzgodniona składniowo z pozostałą częścią zdania? Wydaje się, że tak. Np. Wtedy jego kultura osobista (tudzież wyrachowanie i dbałość o szczegóły budujące dobre wrażenie) nakazałaby skorzystać z (…).

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Żyć na kocią łapę
    9.10.2017
    Zastanawialiśmy sie ostatnio ze znajomymi, skąd wzięło sie powiedzenie żyć na kocią łapę. Wydaje nam się, że wraz ze zmianą obyczajów powiedzenie to wyszło nieco z użycia, czy mamy rację? Czy są sposoby, by to potwierdzić?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!