wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • jeszcze raz o transkrypcji z rosyjskiego
    15.02.2002
    Chciałbym jeszcze raz spytać o Czewengur. Rozumiem, że tłumacz powinien był zgodnie z zasadami transliteracji napisać Czewiengur, ale stało się, książka została w Polsce wydana pod tytułem przez we, i w dodatku jest to chyba jedyne polskie wydanie.
    Zwykle używamy tego, co jest polskim tłumaczeniem, choćby było ono przez tłumacza/wydawcę zniekształcone - np. piszemy Rewolwer i melonik czy Cmentarzysko Bezimiennych Statków, co nijak się ma do oryginalnych The Avengers czy La carta esférica.
    Do tego dochodzi problem następujący: transliteracja transliteracją, a w "Nowym słowniku ortograficznym PWN" mamy pierepałki i pierestrojkę przez re oraz pieriedwiżników i pieriedyszkę przez rie - a więc ten sam przypadek, a różne rozstrzygnięcia. Do tego dochodzi Peczora przez Pe. Czy w tych przypadkach zadziałały jakieś inne mechanizmy, nadrzędne w stosunku do zasad transliteracji? Czy "fakt wydawniczy" jest wystarczającym usprawiedliwieniem, by pisać zgodnie z tym, co na okładce, czyli że przeczytałem jednak Czewengur?
    Dziękuję i pozdrawiam,
    Jerzy Buczek
  • kupować, ale wykupywać
    15.02.2002
    Panie Profesorze,
    Serdecznie dziękuję za odpowiedź dotyczącą dylematu: widzialność czy widoczność. Tym razem niepokoi mnie sprawa dotycząca słowa wykupywać, które tak często pojawia się w prasie. Czy nie powinno być raczej wykupować?
    Z niecierpliwością czekam na odpowiedź.
  • spacje a inicjały
    15.02.2002
    Czy zasady interpunkcji określają również odstępy między znakami (spacje)? Interesuje mnie zwłaszcza pisanie inicjałów: zapis K.K. Baczyński (brak odstępu między inicjałami imion, za to odstęp przed nazwiskiem) - to postać określona regułami czy po prostu tak wyszło redaktorom książki? Jeśli nazwisko również chcemy zastąpić inicjałem, to napiszemy K.K.B. (bez odstępów) czy K.K. (odstęp) B.? Czy Julian Tuwim to będzie J. (odstęp) T., a Jan Tadeusz (np. Stanisławski) to J.T. (bez odstępu)?

    Serdecznie pozdrawiam,
    Jerzy Buczek
  • ponad i ponad-
    15.02.2002
    Czy wyraz ponaddwuipółmiesięczny (np. "Wróciła z ponaddwuipółmiesięcznej podróży") należy napisać razem? Tak wynika z moich poszukiwań słownikowych, choć słowo wygląda dość dziwnie. A jeśli pisze się je rozdzielnie, bardzo proszę o odpowiedź, dlaczego.
    Pozdrawiam serdecznie,
    Aleksandra Sobieraj
  • jednoliterowe słowa na końcu wiersza
    15.02.2002
    Czy jednoliterowy przyimek należy przenosić z końca jednego wiersza do następnego?
  • nazwiska córek
    14.02.2002
    Czy córka państwa Radło będzie się nazywać Radlanka, czy Radłówna (tak jak Sikora - Sikorzanka, Skarga - Skarżanka itd.)? Jakie są zasady tworzenia nazwisk córek?
  • nazwy żon
    14.02.2002
    Czy żona pana Radło to Radlicha, czy inaczej??? To chyba trochę zapomniany sposób "określania" żony przez utworzenie odpowiedniej końcówki, ale jake są (były) zasady w jęz. polskim?
    Radłowa nie brzmi ładnie, Mariuszowa Radło już lepiej, ale jak by to brzmiało w dawnej polszczyźnie?
    Bardzo mnie to interesuje. Będę ogromnie wdzięczna za opowiedź.
  • nijak się ma...
    14.02.2002
    Czy wyrażenie coś nijak się ma wymaga formy zaprzeczonej czasownika, a więc coś nijak się nie ma, czy bardziej poprawna jest forma coś nijak się ma? Pozdrowienia dla zespołu.
  • nazwiska na -ek
    14.02.2002
    Nazwiska obce słowiańskie zakończone na -ek odmieniają się jak polskie z analogiczną końcówką (np. Havranek - Havranka, z akcentem nad a). Proszę o przykłady nazwisk obcych słowiańskich, które w odmianie zachowują e - czy sa takie?
  • kreatorzy aplikacji i asystenci systemowi
    14.02.2002
    Szanowni Państwo,
    Jak powinno odmieniać się po polsku słowa z terminologii informatycznej: klient, agent, asystent? Nie chodzi tu oczywiście o osoby, ale o programy. Denerwuje mnie, kiedy często słyszę tu odmianę: klienci, agenci, asystenci, uzasadnianą terminologią Microsoftu. Czyżbyśmy mieli nową wyrocznię w dziedzinie języka polskiego?
    Pozdrawiam,
    Monika
  • transkrypcja alfabetu rosyjskiego
    14.02.2002
    W "Nowym słowniku ortograficznym PWN", w punkcie dotyczącym transkrypcji i transliteracji alfabetu rosyjskiego, można przeczytać, że rosyjską literę e w słowie [Czewiengur] powinniśmy oddać przez polskie e po [cz] oraz przez ie po [w]. To tytuł ksiażki Andrieja Platonowa, a jej polskie tłumaczenie ukazało sie w wydaniu białostockiego Luku. I tu zaczyna się problem, bo w polskim wydaniu jest to Czewengur, a nie Czewiengur. Której formy powinniśmy więc użyć, pisząc o tej książce?
    Serdecznie pozdrawiam,
    Jerzy Buczek
  • czas zaprzeszły
    12.02.2002
    W dawnych tekstach można spotkać się z takim czasem: on zrobił był, poszedl był itp. Jak to wyglądało w innych osobach? Np. w pierwszej l.poj. bedzie ja zrobił byłem, zrobiłem był czy jeszcze jakoś inaczej? Jak się taki czas nazywa?
    Serdecznie pozdrawiam,
    Jerzy Buczek
  • Instytut Matematyki - Instytut Matematyczny
    12.02.2002
    Instytut Matematyki czy Instytut Matematyczny? Która forma jest poprawna?
    Dziękuję i pozdrawiam
    Andrzej Korabik
  • za kierownicą - za kierownicę
    12.02.2002
    Tym razem interesuje mnie kierownica - można siąść za kierownicą (za czym, jak za biurkiem), a jak jest z wsiadaniem za kierownicę - czy można wsiąść do samochodu za kierownicę?
  • zaimplementować
    11.02.2002
    Zastanawiam się nad użyciem słowa zaimplementować, czy nie jest to czasem kalka angielskiego słowa? Szukam alternatywnego zastępstwa w języku polskim dla tego przykładu: "W rozdziale 12 znajdziesz szczegółowy opis interfejsów dbExpress, które możesz zaimplementować do stworzenia własnych sterowników dbExpres".
    Dziękuje za poprzednią odpowiedź i szybkość
  • Bogiem a prawdą
    11.02.2002
    Szanowni Państwo,
    Proszę o wyjaśnienie pochodzenia powiedzenia Bogiem a prawdą. Nie potrafię wyjaśnić znajomym, że użycie słowa między w tym powiedzeniu jest niewłaściwe. Słowniki, którymi dysponuję, podają jedynie w przykładach to powiedzenie bez dodatkowych wyjaśnień.
    Z wyrazami szacunku i podziękowaniem,
    Lesław Skwarski
  • bazoodanowy
    8.02.2002
    Witam i o radę prosze. Co sądzicie Państwo o takim złożeniu: "[aplikacje] bazodanowe"? Czy nie jest ono nieco sztuczne? A może w ogóle niepotrzebne? Zastanawiam się nad taką formą: "aplikacje baz danych". Proszę o [pomoc] w prawidłowym stworzeniu tego określenia. Za pomoc z góry dziękuję
    Marcin
  • tow. tow.
    8.02.2002
    Szanowni eksperci,

    Tym razem piszę jako tropicielka niekonsekwencji. Chodzi o pisownię skrótów typu tow.tow., prof.prof. itd. Nie jestem pewna, czy pisze się je ze spacją czy bez. W "Słowniku skrótów i skrótowców" Jerzego Podrackiego prof. prof. pisane jest ze spacjami, ale w zasadach do tego słownika (str. 21) bez spacji. Z kolei w "[Nowym] Słowniku ortograficznym" PWN (punkt 206) prof. prof. jest ze spacją, ale tow.tow. w słowniku właściwym bez spacji. I co z tym fantem zrobić? Czy są jakieś jednolite zasady pisowni takich skrótów?

    Agata Gogołkiewicz
  • panaadamowy
    8.02.2002
    Szanowni eksperci,
    Jak wygląda przymiotnik utworzony np. od pana Adama (tu akurat chodzi o gazetę Adama Michnika)?
    1. panaadamowa
    2. Panaadamowa
    3. pana-Adamowa
    A może zupełanie inaczej? Nie wiem, czy tego rodzaju przymiotniki pisze się wielką czy małą literą? Proszę również o podpowiedź, gdzie mogłabym znaleźć zasady tworzenia podobnych przymiotników.

    Agata Gogołkiewicz
  • niechżeż
    8.02.2002
    Jak się pisze: niechżeż czy niechżesz?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego