Kangur

Wielki słownik ortograficzny

kan•gur -ra, -rze; -ry, -rów
Kraina Kan•gurów (= Australia) Krainie Kan•gurów, Krainę Kan•gurów

Słownik języka polskiego

kangur «zwierzę o bardzo silnych tylnych nogach, poruszające się skokami, żyjące w Australii»
• kangurowy, kangurzy • kangurzyca

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Odbyły się już trzy Kangury i Mam w domu wszystkie Tytusy
14.02.2017
Szanowni Państwo,
mam czasem wątpliwość w związku z liczbą mnogą i wielką literą. Np. konkurs matematyczny Kangur: Odbyły się już trzy Kangury/kangury? Liczba mnoga niejako kłóci się z jednostkową referencją nazwy własnej. Chodzi tu w końcu o trzy edycje konkursu Kangur, a nie trzy niezależne wydarzenia. Pytanie podobnego rodzaju: Mam w domu wszystkie Tytusy/tytusy? (komiksy).
Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Najlepiej by było używać pełnych sformułowań i nazwy własne opatrywać cudzysłowem: Odbyły się już trzy konkursy matematyczne (pn.) „Kangur i Mam w domu wszystkie komiksy (pn.) „Tytus”. W skrócie również można by pisać: Odbyły się już trzy „Kangury” i Mam w domu wszystkie „Tytusy”. Taki zapis przez nikogo nie mógłby być kwestionowany.

Pisownię Kangury, Tytusy da się jednak obronić. Przychodzi nam z pomocą reguła [62] 18.5 zawarta w części wstępnej Wielkiego słownika ortograficznego PWN pod redakcją E. Polańskiego (Warszawa 2016, s. 44), mówiąca o tym, że wielką literą piszemy „Imiona własne ludzi użyte w znaczeniu przenośnym: nazwisko autora w znaczeniu jego dzieła” (np. Na aukcji sprzedano dwa Kossaki). Owo zalecenie można chyba rozciągnąć na nomina propia rozmaitych konkursów czy tytułów komiksów typu Kangur i Tytus, a więc na zapis: Odbyły się już trzy Kangury i Mam w domu wszystkie Tytusy.
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie
  1. 14.02.2017
    Pisownia Tytusy – bez cudzysłowu, w znaczeniu: komiksy „Tytus [Romek i A’Tomek]” – jest jednak dyskusyjna: z reguły [62] wynika, że byłaby ona zasadna wówczas, gdyby ów Tytus był ich autorem (Tytus – tak mogłoby brzmieć jego nazwisko lub pseudonim, ewentualnie charakterystyczne imię). Prof. Mirosław Bańko najwyraźniej preferowałby zapis tytusy, o czym świadczy następująca porada: http://sjp.pwn.pl/poradnia/szukaj/bondy;18;1.html. Ponadto Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. prof. Edwarda Polańskiego również notuje hasło bondbondy, w analogicznym znaczeniu, czyli jako film z udziałem Jamesa Bonda.

    Michał Gniazdowski
i>Kraj Kangurów, ale kraj tulipanów, czyli o peryfrazach po raz kolejny
6.04.2016
Chciałabym zapytać, z czego wynikają różne zasady pisowni zwrotów takich jak kraj piramid, kraj samurajów, kraj tulipanów, kraj fiordów z jednej strony, a z drugiej Kraj Klonowego Liścia, Kraj Kangurów czy Kraj Kwitnącej Wiśni. Najnowszy wielki słownik ortograficzny wskazuje tylko taką pisownię, nie dopuszcza nawet oboczności.

Z góry dziękuję za wyjaśnienie.
Z poważaniem

Agnieszka Buczkowska
Przytoczę to, co już kilkakrotnie pisał na tych łamach (jeśli stronę internetową można nazwać łamami) prof. Mirosław Bańko: pisownia wielu peryfraz geograficznych jest chwiejna. Od siebie dodam, że zależy ona w dużej mierze od stopnia utrwalenia danej peryfrazy, lecz – jak pokazują podane przez Panią przykłady – jest to sprawa bardzo umowna.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
na (całe) szczęście
16.05.2006
Witam,
chciałam zapytać o poprawność zwrotu na całe szczęście. Zawsze wydawało mi się, że należy używać zwrotu na szczęście lub całe szczęście, a nie łączyć je w jeden. Spotkałam się z takim wystąpieniem ostatnio w jednej z książek, dlatego zaczynam mieć wątplwości. Czy można uzywać tego połączenia?
Pozdrawiam,
Agata Marszal
Może na całe szczęście jest nadmiarowe, może jest kontaminacją i samo na szczęście wystarczy. Ale na całe szczęście jest bardzo rozpowszechnione, w Korpusie Języka Polskiego PWN mamy ponad 50 wystąpień, głównie w prasie i literaturze współczesnej, m.in. u Szklarskiego (Tomek w krainie kangurów), u Kisielewskiego (Abecadło Kisiela), u Lema (Cyberiada), u Kuśniewicza (Lekcja martwego języka). W tej sytuacji wzbraniałbym się przed potępiającym wyrokiem.
Mirosław Bańko, PWN

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... pomocą, a reszta pomknęła za uciekającymi kangurami.
    Dwa olbrzymie szare
    kangury w obliczu niebezpieczeństwa wykazały
    wiele odwagi. Kiedy ujrzały klęskę swego...
  • ... uniemożliwił oddział
    Bentleya. W ten sposób przerażone, zdezorientowane już zupełnie
    kangury
    pomknęły na zachód, w kierunku skalnego łańcucha wzgórz. Oczekiwał tam...
  • ... nimi, gdy naraz jeden z nich wychynął z zieleni.
    - Znaleźliście
    kangury? - zapytał Bentley, podjeżdżając do niego.
    - Tak, znaleźliśmy. W nocy odeszły...

Encyklopedia

kangur olbrzymi, Macropus giganteus,
ssak z rodziny kangurowatych;
kangur rudy, Macropus rufus,
gat. kangura;
Kangura, Wyspa, Kangaroo Island,
wyspa w Australii, u wejścia do zat. Saint Vincent (O. Indyjski), w stanie Australia Południowa;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


Walentynkowy e-book do pobrania

Chcesz wiedzieć, jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych? Ten e-book jest dla Ciebie.

Czułe słówka, czyli… Jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych?

Wyślij

POBIERZ DARMOWY WALENTYNKOWY E-BOOK!