adwokat

Wielki słownik ortograficzny

adwokat (prawnik) -ata, B.= D., -acie; -aci, -atów
adwokat (alkohol) -atu a. -ata, B.= M., -acie; -aty, -atów

Słownik języka polskiego

adwokat
1. «prawnik zajmujący się udzielaniem porad prawnych i obroną oskarżonego»
2. «osoba występująca w obronie kogoś lub czegoś»

• adwokacki

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

adwokat i advocat
18.04.2012
Szanowni Państwo,
mam wątpliwość dotyczącą poprawnej deklinacji słowa advocat lub adwokat (tj. likier na bazie jajek i alkoholu). Byłbym zatem zobowiązany za informację, która wersja poniższego sformułowania jest poprawna:
– tort o smaku advocatu,
– tort o smaku adwokatu,
– tort o smaku advocata,
– tort o smaku adwokata,
– tort o smaku advocatowym,
– tort o smaku adwokatowym?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Z poważaniem
Grzegorz Sobociński
Adwokat – tak pisany w słowniku ortograficznym PWN – ma w dopełniaczu oboczne formy adwokatu i adwokata, ale w bierniku wymieniony słownik podaje tylko formę adwokat. Jest to zastanawiające o tyle, że nazwy alkoholi i ich porcji rodzaju męskiego mają zwykle biernik na -a, np. „Wypij szampana (rieslinga, sznapsa, kielicha)”. Być może redakcja obawiała się pomylenia adwokata - napoju z adwokatem - osobą. W większości przypadków obu liczb rzeczowniki te nie różnią się jednak formami, więc nawet gdyby groźba pomyłki nie była czysto teoretyczna (a myślę, że taka jest), to i tak nie dałoby się jej uniknąć.
Jeśli Pan ma cierpliwość, to proszę przejrzeć Narodowy Korpus Języka Polskiego pod kątem form adwokat i adwokata, aby się zorientować, która z nich częściej pojawia się w bierniku, gdy mowa o alkoholu. Korpus nie pozwala na automatyczną selekcję form w określonym znaczeniu, więc praca ręczna jest spora.
Można za to łatwo zyskać orientację w rozkładzie form obocznej formy advocat: przykładów nie jest wiele, ale jedyny poświadczony biernik to advocata (nalać, wymieszać itp.). Nawiasem mówiąc, jeśliby chcieć naprawdę uniknąć pomieszania znaczeń, to należałoby stosować formę advocat (w słowniku nieobecną) w odniesieniu do napoju, a adwokat w stosunku do osoby.
Odnosząc się zaś konkretnie do pytania, można powiedzieć na koniec, że w normie skodyfikowanej (słownikowej) mieści się przykład drugi i czwarty, a w normie uzualnej mieści się również pierwszy i trzeci. Piątego przykładu nie polecam w tekście powieści ani np. w korespondencji prywatnej, gdyż wyrazy pochodne mają tendencję do szybszej adaptacji niż ich zapożyczone podstawy słowotwórcze, a ponadto beletrystyka i język potoczny unikają nadmiaru słów wyraźnie obcych. Za to w cukierni forma advocatowy będzie zapewne dobrze postrzegana – jako wytworniejsza, prestiżowa, może nawet świadcząca o wyższej kompetencji cukiernika. Szósty przykład zawsze można zastosować, jest bezpieczny.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
adwokat>, advocat czy advocaat?
29.03.2006
Proszę o informację, która forma jest właściwa w odniesieniu do napoju alkoholowego: adwokat, advocat czy może advocaat?
W handlu można spotkać różne likiery jajeczne, jedne mają nazwę Advocat, inne Advocaat, a ponieważ są to nazwy handlowe, więc zmieniać ich dowolnie nie można. Mając na myśli porcję napoju o takiej nazwie, zapiszemy ją małą literą, np. „Kupiłem dwa advocaty”. Możemy też użyć spolszczonej nazwy adwokat, która odnosi się do całej rodziny likierów robionych z jajek, cukru i jakiegoś mocnego alkoholu, np. winiaku, a nie do konkretnej marki. Polska nazwa pochodzi z języka holenderskiego, gdzie słowo advocaat znaczy po prostu 'adwokat' i przypomina o czasach, gdy napój ten uważano za przysmak adwokatów. Istnieje podobny napój o nazwie ajerkoniak, ta z kolei pochodzi z języka niemieckiego.
Mirosław Bańko, PWN
o adwokacie
16.01.2015
Jak jest poprawnie: adwokat nie wykonujący zawodu czy adwokat niewykonujący zawodu?
Dziękuję
Jeśli napisze Pani łącznie, to na pewno będzie dobrze.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Ciekawostki

Adwokat diabła
Czyli: ktoś, kto broniąc sprawy niesłusznej lub atakując słuszną, przyczynia się do lepszej orientacji w dyskutowanych kwestiach; dawniej też po prostu: obrońca złej sprawy.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Cygańska siurpryza
    Spadek

    Jak powiadają w L. zgodnie sędziowie i
    adwokaci, takiego procesu jeszcze w Polsce nie było, a kto wie...
  • ... Proces jednak nie ruszył. Zamiast oskarżonego w sądzie pojawił się... adwokat Krzysztofa R., ze zwolnieniem lekarskim swojego klienta w ręku. Wynika...
  • ... a potem jeszcze w dół
    KOBIETY W ICH ŻYCIU prywatny
    adwokat
    NAJWIĘKSZY WRÓG trema


    BOGUSŁAW LINDA

    KARIERA w kinie
    SŁAWA od...

Encyklopedia

wysoki urzędnik niderlandzki, który przewodniczył obradom Stanów Prowincjonalnych oraz pośredniczył między tymi stanami a władztwem centralnym w Brukseli;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!