ambiwalentny

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

ambiwalentny «zawierający elementy przeciwstawne»
• ambiwalentnie • ambiwalentność

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

mandant
22.02.2012
Szanowni Państwo,
zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na nurtujące mnie od niedawna pytanie. Czy słowo mandant powinno być pisane z wielskiej litery, tak jak przy pisowni nazw własnych lub wyrazów/zwrotów pisanych grzecznościowo albo ze względów uczuciowych, czy też wyraz ten powinien być zapisywany z małej litery? Na przykład w zdaniu: „Działając w imieniu i na rzecz mojego mandanta...”.
Słowo mandant oznacza osobę korzystającą z usług prawnika, czyli swojego mandatariusza. Osobę taką można określać też innym pochodzącym z łaciny słowem klient albo nazywać po polsku mocodawcą. Ponieważ słowo klient sugeruje nierównorzędną relację stron i przywodzi na myśl niekorzystne konotacje, niektórzy prawnicy – chyba w trosce tyleż o swoich klientów, co o siebie samych – wolą nazywać ich mandantami. Czy osiągają w ten sposób zamierzony efekt – nie wiem, zachodzi jednak obawa, że ich starania mogą nie spotkać się ze zrozumieniem, gdyż słowo jest mało znane, a niektóre podobnie zakończone wyrazy budzą ambiwalentne uczucia, por. birbant, pedant, galant, palant.
Można sobie wyobrazić sytuacje, w których zapis tego słowa wielką literą ze względów etykietalnych jest uzasadniony. Na przykład w dokumentach kancelarii adwokackiej mających budować jej wizerunek można napisać: „Zapewniamy naszym Mandantom fachową obsługę prawną”. W przykładzie wymienionym w pytaniu wielka litera nie jest konieczna, gdyż desygnat interesującego nas rzeczownika ani nie jest jednostkowym adresatem wypowiedzi, ani nie należy do grona jego adresatów. W aktach prawnych czasem jednak definiuje się pewne terminy, które w dalszym ciągu dokumentu – chyba dla przypomnienia, że zostały zdefiniowane – zapisuje się wielką literą. Gdyby tak było w Pana wypadku – tzn. gdyby przykład pochodził np. z umowy, której strona jest mandantem i w której została tak określona („między Kancelarią Prawniczą Nowak i Spółka, reprezentowaną przez... a Janem Kowalskim, zamieszkałym w..., zwanym dalej Mandantem”) – to zapisywanie dalej słowa Mandant wielką literą byłoby uzasadnione. Wydaje się jednak, że przykład pochodzi z korespondencji z osobą trzecią. W takim razie nie widzę powodu, aby stosować wielką literę.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
półwytrawne półwino
30.09.2005
Czy półwytrawne pisze się razem? W słowniku nie znalazłam odpowiedzi na to pytanie. Jest ona na etykietach win, ale to nie wydaje mi się zbyt autorytatywne. Proszę o odpowiedź. Z góry dziękuję,
Monika Senderska
Cząstkę pół- piszemy różnie, raz łącznie, raz rozdzielnie, zob. szczegóły w par. [137]–[141] w naszym słowniku ortograficznym, dostępnym na stronach WWW. Z par. [138] wynika, że półwytrawny piszemy łącznie, podobnie jak np. półsłodki. Czy brak zaufania do pisowni na etykiecie ma związek z ambiwalentnym postrzeganiem wina jako napoju bogów, ale też zwykłych meneli?
Mirosław Bańko, PWN

Ciekawostki

AMBIWALENTNY
czyli zawierający sprzeczne chęci, uczucia. Gdy mamy do kogoś stosunek ambiwalentny, to i lubimy go, i nie. Za coś go cenimy, za coś innego wręcz przeciwnie.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... na leżakach, wszystko to ujawniało niespecyficzność, rozciągłość, gumowatość, porowatość i ambiwalentną elastyczność mojej egzystencji. Tu jestem stworzony i wyzwolony poprzez świadomie...
  • ... gorsze kraje". Taki obraz nie wydaje się zresztą nowy. Podobnie ambiwalentne odczucia zawarł przecież wcześniej w songu "Nie pytaj o Polskę...
  • ... niwie publicznej. Ale
    bardziej istotną, bo wewnętrzną przyczyną był jego
    ambiwalentny
    stosunek do reguł formalnych. Siła scalająca gremia hermetyków nie
    polegała...

Encyklopedia

biol. zachowanie się osobnika zachodzące w sytuacji konfliktu motywacyjnego, np. strachu i wściekłości podczas zachowania się agonistycznego (agonistyczne zachowanie się zwierząt), polegające na kombinacji elementów zachowań sterowanych przez te motywacje;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego