bóg

Wielki słownik ortograficzny

Bóg (w religiach monoteistycznych) Boga, CMs. Bogu, Bogiem, W. Boże!: Bóg Ojciec
bóg (w religiach politeistycznych) boga, C. bogu, bogiem, W. boże; ci bogowie, te bogi, bogów: za chińskiego boga
Bóg wie co (nie wiadomo co)
bóg wie co (iron. ktoś nadzwyczajny; coś nadzwyczajnego)
Pan Bóg Pana Boga, Panu Bogu, Panem Bogiem, Panie Boże
Boże Ciało (święto) Bożego Ciała, Bożym Ciele
boże drzew•ko bożego drzew•ka, bożym drzew•kiem; bożych drzewek
Boże Narodzenie Bożego Narodzenia: święta Bożego Narodzenia , ale: Wyspa Bożego Narodzenia
dary boże darów bożych
dla Boga (by oddał życie) ,

Słownik języka polskiego

bóg
1. Bóg «w religiach monoteistycznych: istota nadprzyrodzona, stworzyciel i pan wszechświata»
2. «w religiach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące przedmiotem kultu»
3. «człowiek lub przedmiot bezkrytycznie uwielbiany»

• boży
Bóg Ojciec «w religii chrześcijańskiej: pierwsza osoba Trójcy Świętej»
bogowie olimpijscy mit. gr. «bogowie zasiadający na Olimpie»
Boże Ciało rel. «w Kościele katolickim: święto obchodzone dla uczczenia Chrystusa w sakramencie Eucharystii»
boże drzewko «krzew, hodowany także jako roślina ozdobna»
Boże Narodzenie «święto obchodzone przez chrześcijan na pamiątkę narodzenia Chrystusa»
• bożonarodzeniowy
Królestwo Niebieskie, Boże «w chrześcijaństwie: miejsce, gdzie przebywają Bóg, aniołowie, święci oraz dusze zbawionych»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

bóg czy Bóg?
13.11.2007
Witam Szanownych Ekspertów!
Hasło bóg/Bóg w słowniku PWN obudziło we mnie pewne wątpliwości. Dość powiedzieć, że jest niekompletne; mówi tylko o pisowni rzeczownika bóg, gdy chodzi o bóstwa religii poli- i monoteistycznych. (1) Jaką zatem literą zapiszemy wyraz bóg w odniesieniu do bóstw religii henoteistycznych, czy mówiąc o bezosobowym bogu panteistów? (2) Jak napiszemy, jeśli nasze rozważania mają charakter bardziej ogólny, niezależny od podziałów na typy religii? (3) Wreszcie – jaka właściwie zasada nakazuje pisać wielką literą rzeczownik bóg w odniesieniu do religii monoteistycznych? Z pewnością wielką literą napisać można ze względów uczuciowych i grzecznościowych, ale ta zasada charakteru obligatoryjnego nie ma. Trudno się zgodzić również na logikę imion własnych bogów i jednostkowych istot mitologicznych; skoro religii jest tak wiele i tak wiele bóstw jest z nimi stowarzyszonych, jakże można monopol na wyraz bóg dawać tylko tym, o których sądzi się, że są jedyni? Taki zabieg wydaje się nie mieć uzasadnienia. Bogowie (także ci jedyni) mają zazwyczaj swoje imiona (Allach, Jehowa itp.), więc po co wprowadzać takie zamieszanie? Byłbym niezmiernie wdzięczny za rozwianie moich wątpliwości.
Pozdrawiam serdecznie.
Bóg-człowiek
9.02.2009
Czy określenie Bóg-Człowiek (w znaczeniu: Jezus Chrystus) jest poprawne pod względem ortograficznym i interpunkcyjnym?
Bóg jej wysłuchał, czyli jak korzystać ze słowników
8.11.2004
Jak powinno brzmieć zdanie: „Bóg ją wysłuchał” czy też „Bóg jej wysłuchał”?

Ciekawostki

BÓG
Nie tylko pisownia, ale i odmiana wyrazu może zależeć od znaczenia – dobrze to widać po celowniku słowa Bóg (bóg). „Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek” – mówi przysłowie i dokumentuje użycie dziś rzadkiego celownika rzeczowników męskich na -u.
Mówimy „Bóg dał, Bóg wziął”, pocieszając kogoś lub siebie po śmierci bliskiej osoby. Bóg dał, Bóg wziął, a ty przestań się trapić Janie.
Mówimy „Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie”, mając na myśli to, że ludzie odwzajemniają zło, którego sami doznali.
Mówimy „Człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi”, mając na myśli to, że rezultat naszych działań jest w rękach opatrzności.
Mówimy „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”, mając na myśli to, że ludzie pracowici, wstający rano do pracy, łatwiej osiągają dobrobyt.
Mówimy „Święty Boże nie pomoże”, mając na myśli sytuację kogoś, komu nikt i nic nie może już pomóc. Jeśli znowu dostanie pałę, to wtedy Święty Boże nie pomoże i czarne przepowiednie Alicji sprawdzą się jak amen w pacierzu.
Mówimy „Panu Bogu świeczkę i diabłu ogarek”, mając na myśli postępowanie kogoś, kto chce pogodzić dwie sprzeczne racje moralne. Wyrażenie czasem używane z dezaprobatą.
Mówimy „Jak trwoga, to do Boga”, mając na myśli to, że ludzie dopiero w nieszczęściu zwracają się do Boga.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Betel, religijnego ośrodka Izraela. Stanął tam przed sanktuarium, w którym Boga Mojżeszowego czczono pod postacią złotego cielca, i prorokował. Mieszkańcy miasta...
  • ... objawienia szuka on wśród posiadanych przez człowieka idei. O istnieniu Boga-Osoby może świadczyć przede wszystkim w osobie pojawiająca się idea...
  • ... stworzy,
    Chodźmy tam, gdzie nas ozioną mleczne rozstaje,
    A może
    Bóg wcieli i w nas
    Ludzką przestrzeń i czas,
    Z których...

Encyklopedia

Bóg, bóg,
ponadziemska istota, będąca racją istnienia i funkcjonowania świata i człowieka.
Bóg Ojciec, Ojciec,
w chrześcijaństwie imię pierwszej Osoby Trójcy Świętej;
boże drzewko, właśc. bylica boże drzewko, Artemisia abrotanum,
bot. krzew z rodzaju bylica, gł. półkula północna;
święto katol. obchodzone w czwartek po oktawie Zesłania Ducha Świętego (Zielone Święta) dla publicznego uczczenia Chrystusa w sakramencie Eucharystii;
pol. pieśń rel.-patriotyczna (wyd. 1818 w 4-głosowym opracowaniu W. Gorączkiewicza);
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!