bezprecedensowy

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

bezprecedensowy «będący bez precedensu»
• bezprecedensowość

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

precedensowy = bezprecedensowy?
26.06.2009
Szanowni Państwo!
Proszę o wyjaśnienie różnicy między słowami bezprecedensowy i precedensowy – o ile taka istnieje. Czy jakieś wyjątkowe wydarzenie jest bezprecedensowe, bo nie ma podobnego precedensu, czy precedensowe, bo skoro innego precedensu nie ma, to ono samo taki tworzy? Czy obu tych wyrazów można używać w dokładnie takich samych sytuacjach i kontekście?
W znaczeniu ogólnym, gdy mówimy o bezprecedensowych decyzjach, sytuacjach lub wydarzeniach, równie dobrze możemy określić je jako precedensowe. Ten pierwszy przymiotnik jest jednak używany dużo częściej i brzmi dobitniej.
Gdy natomiast mówimy o precedensowych wyrokach (sądu), precedensowych sprawach (karnych), precedensowych procesach, pozwach, prawie precedensowym itp., to nie możemy w zamian użyć drugiego przymiotnika.
Znaczenie słów precedensowy i bezprecedensowy jest podobne (choć może to się wydawać paradoksalne), ale zakresy ich użycia się różnią.
Mirosław Bańko, PWN
precedensowy i bezprecedensowy
14.07.2003
Chciałbym odnieść się do pytania o słowa precedensowy i bezprecedensowy, a właściwie do odpowiedzi na nie. „Precedensowe działanie to takie, które w danej sytuacji podjęto po raz pierwszy”. „Bezprecedensowe działanie to takie, które nie miało wzoru w jakimś wcześniejszym działaniu”. Jeśli jakieś działanie nie ma wzoru we wcześniejszym działaniu (def.2), to czy nie jest ono podjęte po raz pierwszy (def.1)?
Owszem, i w tym sensie przymiotniki te są synonimiczne. Ale kiedy mówimy o czymś bezprecedensowym, to chcemy podkreślić, że czegoś takiego poprzednio nie było. A kiedy mówimy o czymś precedensowym, to podkreślamy, że będzie to wzorem dla innych podobnych rzeczy lub sytuacji w przyszłości.
Mirosław Bańko
precedensowy i bezprecedensowy
26.04.2002
Nie rozumiem różnicy między słowami precedensowy i bezprecedensowy. Proszę o wyjaśnienie. Dziękuję i pozdrawiam.
Różnica jest zasadnicza, gdyż wymienione wyrazy mają znaczenia przeciwstawne. Precedensowe działanie (np. precedensowy wyrok sądu) to takie, które w danej sytuacji podjęto po raz pierwszy i które może w przyszłości służyć jako wzór do naśladowania, gdy taka sytuacja się powtórzy. Bezprecedensowe działanie to takie, które nie miało precedensu, czyli wzoru w jakimś wcześniejszym działaniu.
Mirosław Bańko

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... z sąsiadami i innymi krajami Europy Środkowej.
    Kraj nasz zyskał
    bezprecedensową możliwość dokonania skoku cywilizacyjnego jeszcze w ciągu życia obecnego pokolenia...
  • ... Bezprecedensowy dokument Watykanu o winach i zaniedbaniach katolików
    Spowiedź Kościoła

    Jeszcze...
  • ... za wiadomości

    Najbardziej znany dziennik amerykański "New York Times" opublikował
    bezprecedensowy list do swoich czytelników, w którym przyznaje, że w latach...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!