brzozie

Wielki słownik ortograficzny

brzoza -zie, -zę; brzóz

Słownik języka polskiego

brzoza «drzewo o białej lub szarej korze i drobnych liściach; też: drewno tego drzewa»
• brzozowy • brzózka

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

przecinek a spójnik oraz
4.11.2010
Witam,
proszę powiedzieć, czy w zdaniu „Lubię drzewa: brzozy, świerki, topole, oraz krzewy: jaśminy, maliny” przecinek przed oraz jest poprawnie postawiony.
Adam
Niestety, przecinek został użyty źle, przed oraz nie powinno go być. Aby zaznaczyć, że na słowie topole kończy się wyliczenie drzew, trzeba czegoś innego. Podaję trzy propozycje:
– Lubię drzewa: brzozy, świerki, topole, a także krzewy: jaśminy, maliny.
– Lubię drzewa: brzozy, świerki, topole, lubię też krzewy: jaśminy, maliny.
– Lubię drzewa (brzozy, świerki, topole) oraz krzewy (jaśminy, maliny).
Mirosław Bańko, PWN
Lodzia tramwajarka
23.01.2013
Lodzia tramwajarka to tytułowa bohaterka opowiadania Jana Brzozy z 1958 roku. Zastanawiam się, jak mogło brzmieć pełne imię Lodzi, bo niestety w opowiadaniu nie pada ono ani razu. Czy jest to zdrobnienie od Alodii albo Leokadii?
Lodzia to zdrobnienie, które może pochodzić od wielu imion żeńskich, które zaczynają się od L- albo zawierają połączenie głosek [lod]. Może to więc być forma pochodna od Leokadia, Alodia i wielu innych imion, np. od Loda (noszą je trzy Polki), Lodia (pięć). Ciekawostka: istnieje też imię metrykalne Lodzia (nadano je pięć razy).
Skoro nie możemy ustalić tą metodą podstawowej formy imienia bohaterki wspomnianego utworu, proponuję zastosować rachunek prawdopodobieństwa. Imię Leokadia nawet dziś, kiedy jest niemodne i rzadko nadawane, nosi ponad 90 tys. Polek, Alodia ok. 280. Z wielkim prawdopodobieństwem możemy w takim razie przyjąć, że ta odważna tramwajarka była Leokadią.
Jan Grzenia
odmiana włoskich nazw geograficznych
14.02.2006
Proszę o pomoc w odmianie nazw miejscowości włoskich: Piacenza, Monza, Vicenza, Faenza. Czy mimo jednakowego zakończenia mają one inne końcówki w przypadkach zależnych? W Wielkim słowniku ortograficznym dwie pierwsze są odmienione, ale różnie (Piacenza, ‑zy, ‑zę; Monza, ‑zie, ‑zę). W odpowiedzi w poradni na pytanie o odmianę miejscowości Vicenza podano odpowiednio ‑zy, ‑zę. A co z Faenzą? Czy jest dla nich (i podobnych) jeden wzór odmiany, czy też nie?
Dziękuję.
Odmiana zależy od wymowy końcowej głoski tematu fleksyjnego. Podane nazwy powinno się wymawiać [pjaczenca, monca, wiczenca, faenca], a w związku z tym będziemy je odmieniać jak polskie nazwy Dębica, Kamienica, tzn. Piacenza, DCMs. Piacenzy, C. Piacenzę, N. Piacenzą itp.
Nazwa Monza (być może też pozostałe z wymienionych) często bywa u nas wymawiana [monza], co można zaakceptować, ale z taką wymową wiąże się konieczność zastosowania innego wzorca odmiany, takiego jak dla wyrazów brzoza, Nysa.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

Ciekawostki

BRZOZA
„ (...) drzewo leśne, nieco większej, jak śrzedniej wysokości” – pisał o brzozie Linde, cytując XVIII-wieczny podręcznik botaniki. Autor pierwszego słownika polszczyzny często wolał przytoczyć urywek cudzego tekstu niż samodzielnie objaśniać wyraz (może jako cudzoziemiec z urodzenia, pół-Niemiec, pół-Szwed, nie czuł się kompetentny).

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... węzłów komunikacyjnych (np. Bydgoszcz-Maksymilianowo-Laskowice, Bydgoszcz-Ślesin-Nakło, Bydgoszcz-Brzoza-Inowrocław, Bydgoszcz-Ostromecko-Dąbrowa Chełmińska, Toruń-Łysomice-Chełmża, Toruń-Górsk...
  • ... szyję z nabrzmiałą
    żyłką. Wydało mi się, że po pniu
    brzozy ścieka ciepła kropla.
    Otworzyłem oczy i zobaczyłem morze.


    W niedzielę...
  • ... Studio będzie grany spektakl "Miłość na Madagaskarze" w reżyserii Zbigniewa Brzozy. Dla czytelników Metropolu, którzy zadzwonią dzisiaj w godz. 9-9...

Encyklopedia

brzoza, Betula,
rodzaj roślin z rodziny brzozowatych;
brzoza brodawkowata, Betula verrucosa,
drzewo z rodzaju brzoza;
brzoza karłowata, Betula nana,
niski krzew z rodzaju brzoza;
brzoza omszona, Betula pubescens,
drzewo lub krzew, gat. z rodzaju brzoza, o gałązkach za młodu omszonych;
drzewo z rodzaju brzoza;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego