chciałabyś

Wielki słownik ortograficzny

chcenie; chceń
chcieć chcę, chcą; chciej•cie; chciał, chcieli

Słownik języka polskiego

chcenie pot. «to, czego się pragnie»
chcieć
1. «mieć chęć»
2. «z podmiotem nieżywotnym: móc»
chcący I «naumyślnie»
chcący II «ktoś chętny do czegoś»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

chcąc nie chcąc, taki jak
18.03.2005
Witam. Czy we frazach typu chcąc_ nie chcąc oraz taki_ jak ten należy stawiać przecinki w zaznaczonych miejscach? Dziękuję i pozdrawiam Redakcję.
Zwrot chcąc nie chcąc jest frazeologizmem składającym się z dwu współrzędnych elementów, których nie powinniśmy oddzielać przecinkami.
W przypadku drugim proponuję następujące rozwiązanie: za podstawowy uznajemy zapis bez przecinka (i stosujemy go w razie wątpliwości), jeśli jednak chcemy porównanie uwydatnić, pomoże w tym oddzielenie obu członów, np. Kupię samochód taki jak ten; Kupię samochód taki, jak ten. Mówiąc, wyrazy przed przecinkiem i kropką wyróżnimy akcentem zdaniowym.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Chciałem się zapytać...
26.06.2002
Panie Profesorze!
Chcę zapytać Pana o poprawność konstrukcji: „Chciałem się zapytać...”. Czy nie odnosi się to do czasu przeszłego (chciałem)? Może powinno być chciałbym albo chcę? Druga sprawa – czy chcieć jest czasownikiem zwrotnym? Czy „Chciałem się zapytać...” nie oznacza pytania skierowanego do samego siebie?
Pozdrawiam
Się w „Chcę (chciałem) się zapytać...” odnosi się do pytania, nie zaś chcenia, i jest w tym kontekście uznawane za regionalizm. Przyznam, że wolę pytać niż pytać się, ale pytanie się nie razi mnie zbytnio.
Stosowanie czasu przeszłego (chciałem), podobnie jak stosowanie trybu warunkowego (chciałbym), uchodzi za przejaw grzeczności. Nie jest szczególnie logiczne – może oznaczać, że jednak nie chcę (już), tylko wcześniej chciałem, lub że coś mi w tym chceniu przeszkadza i dlatego zaledwie chciałbym, zamiast po prostu chcieć. Te formy tak się jednak skonwencjonalizowały, że nie wprowadzają nieporozumień. Ja wolę ich nie stosować.
Pozdrawiam
Jerzy Bralczyk, Uniwersytet Warszawski
chcąc nie chcąc i rad nierad
23.05.2015
Szanowni Językoznawcy,
czy wyrażenia typu: chcąc nie chcąc, rad nierad wymagają oddzielenia ich przecinkami z obu stron od reszty tekstu?
Pozdrawiam
Anna
Nie ma takiego obowiązku. Wydzielenie pierwszego zwrotu przecinkami wydaje się naturalniejsze o tyle, że ma on postać imiesłowowego równoważnika zdania (choć nim nie jest). Aby drugi zwrot wydzielić przecinkami, trzeba mieć specjalny powód, zapewne zwróci to uwagę czytelnika. Ale w zasadzie można, np. „Stamtąd Magda przeniosła się do okazałego mieszkania w centrum Berlina. Za które on, rad nierad, płacił” (Janusz Rudnicki, Mój Wehrmacht).
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Ciekawostki

Mówimy „Chcieć to móc”, mając na myśli to, że jeśli ktoś czegoś naprawdę chce, to osiągnie to.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Pociejak wstaje, podchodzi do pianina i patrzy na klawiaturę, jakby chcąc sprawdzić, czy to rzeczywiście tam się wszystko działo, odwraca się...
  • ... przyjeżdżali do Truskawca, uzdrowiska pod Drohobyczem, i swatali. A każdy chciał oszukać, to ona była zawsze piękna i z dużym posagiem...
  • ... całą zimę. Gdzie, to trzeba dopiero się naradzić, ale ja chciałem zaproponować wschodnią Polskę, a konkretnie Polesie.

    Oceniając tą sytuację o...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego