czemu

Wielki słownik ortograficzny

Co (= kobalt)
co czego, czemu, czym ,
co (= centralne ogrzewanie) a. c.o.
co (partykuła) ndm
Bóg wie co (nie wiadomo co)
bóg wie co (iron. ktoś nadzwyczajny; coś nadzwyczajnego)
co by (np. zrobił)
co chwila a. co chwilę
co chwilę a. co chwila
co dnia a. co dzień
co dzień a. co dnia
co godzina a. co godzinę
co godzinę a. co godzina
co gor•szy; co gor•si
co lep•szy; co lep•si
co minuta a. co minutę
co minutę a. co minuta
co młod•szy; co młod•si
co niedziela a. co niedzielę
co niedzielę a. co niedziela
co ponie•który; co ponie•którzy
co raz (raz po raz)
co rok a. co roku
co roku a. co rok
co sekun•da a. co sekundę
co sekun•dę a. co sekunda
co tydzień a. co tygodnia
co tygo•dnia a. co tydzień
co wieczora a. co wieczoru, a. co wieczór
co wieczoru a. co wieczora, a. co wieczór
co wieczór, rzad. co wieczoru, co wieczora
dla czego (i dla kogo się tak poświęcasz?) ,
lada co (cokolwiek)
małe co nieco małego co nieco, małym co nieco
mało co (np. mniejszy)

Słownik języka polskiego

czemu pot. «dlaczego»
Co «symbol pierwiastka chemicznego kobalt»
c.o., CO «centralne ogrzewanie»
czego pot. «dlaczego, po co»
co I
1. «zaimek używany w pytaniach lub innych wypowiedzeniach o postaci pytania, np. Co to jest?»
2. «zaimek wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego, np. Wciąż myślę o tym, co się stało.»
3. «zaimek przyłączający do zdania nadrzędnego wypowiedzenie rozwijające, np. Była ubrana na czarno, co dodawało jej uroku.»
4. pot. «zaimek zastępujący formy zaimków względnych kto, który, ile, np. Znam kogoś, co to chętnie zrobi.»
5. pot. «zaimek pytajny mający znaczenie: dlaczego, z jakiego powodu, w jakim celu, np. Co się tak kręcisz?»
co II
1. «przyimek używany w połączeniach charakteryzujących częstość, z jaką coś się powtarza, np. Przystawał co krok.»
2. «przyimek używany w połączeniach, komunikujących, że przedmioty pod względem danej cechy są tożsame, np. Krawat tego koloru co koszula»
co III
1. «przysłówek używany w połączeniach komunikujących, że niektórym przedmiotom przysługuje jakaś cecha w większym stopniu niż innym, np. Wybierał co ciekawsze książki.»
2. «przysłówek używany w połączeniach charakteryzujących częstość, z jaką coś się powtarza, np. Pytano o to co drugiego przechodnia.»
co IV
1. «spójnik komunikujący, że między faktami zachodzi związek polegający na tym, że za każdym razem, gdy ma miejsce pierwszy z nich, ma miejsce również drugi, np. Co strzelił, to chybił.»
2. pot. «spójnik komunikujący, że przedmiot lub sytuacja, o których mowa, ma zrozumiałą przewagę nad innymi tego rodzaju i że tego, o czym mowa, nie należy lekceważyć, np. Co głowa, to głowa.»
3. pot. «spójnik łączący dwa wyrażenia odnoszące się do tego samego typu przedmiotów lub cech, np. Dziś ten sam jadłospis co wczoraj.»
co V pot. «partykuła wyrażająca sugestię mówiącego, by adresat potwierdził prawdziwość danego sądu lub zgodził się na to, co mówiący zaproponował, np. Nie poznajesz mnie, co?»
co niemiara «bardzo dużo, bez ograniczeń»
po co, po cóż
1. «zaimek wprowadzający pytanie lub pytanie zależne dotyczące celu czynności lub celu posiadania czegoś, np. Po co tu przyszedłeś?, Ciekaw jestem, po co on to przyniósł.»
2. «zaimek wprowadzający pytanie retoryczne, które wyraża zwykle bezcelowość lub bezsensowność danej czynności, np. Po co się wtrącasz do nie swoich spraw?»
przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

co

Porady językowe

Czemu?
7.11.2012
Dookoła słychać: „Czemu tramwaj nie jedzie?”, „Czemu się spóźniłeś...”. No, właśnie... czy czemu to poprawna forma? Ja używam dlaczego... i jakoś to czemu mnie razi!
Pozdrawiam
Aleksandra
czemu czy dlaczego?
11.05.2008
Coraz częściej w mowie potocznej i tłumaczeniach dialogów spotykam pytania: „Czemu stoisz?”, „Czemu nie śpisz?”, „Czemu jestes smutny?”. Wydaje mi się, że poprawnie powinno byc DLACZEGO?
Pozdrawiam i czekam na odpowiedź
Barbara Witkowska-Bielecka
czemu czy dlaczego?
5.05.2003
Czy w języku polskim powinno się używać poprawnie słowa czemu czy też raczej dlaczego?

Ciekawostki

CO DZIEŃ
To jeden z codziennych problemów ortograficznych. Co dzień piszemy jednak rozdzielnie, także w połączeniach typu na co dzień czy jak co dzień – ta pisownia staje się oczywista, jeśli pomyślimy, że przecież nikt nie napisze łącznie co rok czy co minuta.
Mówimy „Nie czyń drugiemu, co tobie niemiło”, mając na myśli to, że nie należy komuś robić tego, czego sami nie chcielibyśmy doznać od innych.
Mówimy „Co nagle, to po diable”, mając na myśli to, że decyzje podejmowane w pośpiechu są zwykle błędne.
Mówimy „Co dwie głowy, to nie jedna” , mając na myśli to, że razem z kimś łatwiej znaleźć rozwiązanie jakiegoś problemu niż samemu.
Mówimy „Zły to ptak, co własne lub swoje gniazdo kala”, mając na myśli kogoś, kto występuje przeciwko środowisku, z którego pochodzi, np. swojej ojczyźnie lub rodzinie. Częściej w formie skróconej. Dostało się i reżyserowi za to, że swoje gniazdo kala.
Mówimy „Co kraj, to obyczaj”, aby podkreślić różnorodność zachowań, postaw i obyczajów ludzi pochodzących z różnych terenów.
Mówimy „Gdzie kucharek sześć,tam nie ma co jeść”, mając na myśli to, że zbyt wiele osób wykonujących tę samą pracę przeszkadza sobie wzajemnie i nie wykonuje jej dobrze.
Mówimy „Nie wie lewica, co czyni prawica”, mając na myśli niezgodne, a czasem sprzeczne działania różnych ludzi, wynikające z braku porozumienia.
Mówimy „Co za dużo, to niezdrowo”, mając na myśli to, że przesada pociąga za sobą niekorzystne skutki.
Mówimy „Co się odwlecze, to nie uciecze”, mając na myśli to, że oczekiwane zdarzenie, które nie nastąpiło, na pewno nastąpi.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... zaś nie milknie ani na chwilę! A człowieka nie widać.
    -
    Co to? Co robić teraz? - jęczą moje usta zesztywniałe i wykrzywione...
  • ... bardziej.
    Yhy.
    jakaś odmiana od tego co
    O kurczę. To
    co ja zawsze robiłam, tylko chyba placki bananowo-kokosowe.
    Yhy.
    A...
  • ... Ciebie i przekaże wszystkie wiadomości.
    Połącz się ze światem (naliczanie
    co 30 sekund) - Każdy Użytkownik Simplusa ma możliwość wykonywania połączeń międzynarodowych...

Encyklopedia

z czego się śmiejecie? z siebie samych się śmiejecie! (N.W. Gogol Rewizor).
symbol pierwiastka chemicznego → kobaltu (od łacińskiej nazwy cobaltum).
austr. stowarzyszenie architektów i projektantów, zał. 1968 przez absolwentów Technische Universität w Wiedniu: W.D. Prixa, H. Swiczynskyego i R.M. Holzera (członek do 1971);
Levi Strauss & Co.
[lị:waı straus ənd kạmpəni],
amerykańska spółka akcyjna, największy w świecie producent dżinsów i ubrań dżinsowych,
Dillon, Read & Co.
[dı̣lən ri:d ənd kạmpəni],
jeden z najstarszych banków inwestycyjnych USA;

Synonimy

co (pytajne)
co (pytanie o potwierdzenie) pot.
co (nieokreślone) pot.
co (wykrzyknik) pot.
co by nie (było) pot.
co do (czegoś)
co niemiara (gości, pracy)
co niemiara (hałasować, nakraść)
na co pot.
na co dzień (przymiotnik)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!