dyskretny

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

dyskretny
1. «taki, który dochowuje tajemnic i taktownie nie wnika w czyjeś prywatne sprawy»
2. «mający pozostać w tajemnicy»
3. «nierzucający się w oczy, delikatny»

• dyskretnie

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

przecinek między podmiotem a orzeczeniem
22.10.2007
Czy podmiot szeregowy można oddzielić od orzeczenia przecinkiem w przypadku, gdy ostatni element nie jest poprzedzony spójnikiem, lecz przecinkiem? W mowie następuje zawieszenie głosu, a w interpunkcji? Zwłaszcza przy rozbudowanych elementach, np.: „Przestrzenne wnętrza tchnące czystością, grzeczna i dyskretna opieka kulturalnego przewodnika, efektowne oświetlenie, nad którym pracowało 100 specjalistów, cenne i unikalne eksponaty gromadzone przez lata (,) sprawiają, że...”.
Pauza oddechowa w przytoczonym zdaniu przed słowem sprawiają jest uzasadniona, ale postawienie tam przecinka byłoby błędem. Aby ułatwić czytelnikowi lekturę można sobie poradzić inaczej, np.: „Przestrzenne wnętrza tchnące czystością, grzeczna i dyskretna opieka kulturalnego przewodnika, efektowne oświetlenie, nad którym pracowało 100 specjalistów, cenne i unikalne eksponaty gromadzone przez lata – wszystko to sprawia, że...”.
Mirosław Bańko, PWN
nienachalne nawiązania
21.09.2013
Słowo nienachalny odczuwam jako rażąco potoczne, tymczasem coraz częściej zdarza mi się je spotkać w artykułach naukowych. Czy dyskretne, nienatrętne, nienatarczywe nawiązania nie pasują lepiej do stylu naukowego (i ogólnie: oficjalnego) niż nienachalne nawiązania?
Słowo nachalny, gdy używane jest poza sferą swojego użycia, samo jest nachalne. Używane jest potocznie i z dezaprobatą. Poprzedzenie go cząstką nie- zmienia zawartą w nim ocenę na przeciwną, ale nie czyni go wcale mniej potocznym.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Oznaczanie monologów niewypowiedzianych
31.01.2017
Szanowna Poradnio,
jaka jest graficzna konwencja zapisu myśli bohatera? Oddzielenie myślnikiem sprawia mylące wrażenie, że to część dialogu. A kursywa potrzebna jest często (przynajmniej w tłumaczonych przeze mnie książkach) to obcych nazw.

Z góry serdecznie dziękuję
Dorota

We współczesnej prozie powieściowej, w której mamy do czynienia ze stałym przechodzeniem od wypowiedzi narratora wszechwiedzącego do tzw. monologów niewypowiedzianych (wewnętrznych, pomyślanych) bohaterów, właściwie tego drugiego rodzaju elementu tekstowego nie wyróżnia się ani interpunkcyjnie (np. myślnikami, cudzysłowem), ani typograficznie (np. kursywą), por.

– A, dziękuję – odpowiedziała i sięgnęła po wino. Miała na sobie letnią sukienkę. Dyskretny makijaż podkreślał jej urodę.
Elegancka gospodyni, pomyślał. Przygotowała przepyszną potrawę i dobrała do niej odpowiednie wino.

Oczywiście, nie ma przeciwskazań, by tak jak w powieściach z XIX wieku monologi wewnętrzne bohatera ujmować w cudzysłów lub jak w powieściach z początków XXI stulecia składać je kursywą, por.

„Czy ja, do licha, nie wpadłem w jaką awanturę?” – pomyślał Wokulski.

Drżąc z wysiłku, uniósł lewą rękę i wyprostował palce. Spójrzcie na moją rękę! Ludzie wbili wzrok w jego rękę, ale Tankanado wiedział, że nie rozumieli.

Adam Wolański

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... moja sprawa, co robię poza planem filmowym.
    Cała Penelope Cruz.
    Dyskretna, wyważona, wystarczająco tajemnicza. Czekajmy więc na to, co aktorka pokaże...
  • ... z siedzącą obok dziewczyną.
    - Nigdy go nie rozumiałam. On był
    dyskretny, nic mi nie chciał powiedzieć, nikomu nic nie mówił... Puścił...
  • ... była do tego dopuścić!
    A Zosia położyła palec na ustach
    dyskretnym gestem
    wtajemniczonych...
    Klejnot jest w lotosie, amen.
    Kiedy masażystka - speszona...

Encyklopedia

dyskretny przyrząd, element dyskretny, element indywidualny,
przyrząd półprzewodnikowy (np. dioda, tranzystor) o autonomicznej strukturze, zamknięty w obudowie (oprawce) i zaopatrzony w końcówki;
sygnał mający postać nieciągłego przebiegu wielkości fiz. reprezentującej wiadomość (wielkość może przyjmować tylko określone wartości ze skończonego ich zbioru);
układ dyskretny, układ impulsowy,
autom. układ fizyczny (najczęściej układ sterowania lub regulacji), w którym sygnały wejściowe (sterujące), a często również sygnały wyjściowe (wielkości sterowane) mogą zmieniać swoje wartości tylko w pewnych chwilach czasu — uzależnionych od różnych czynników (np. gdy sygnał wejściowy przekracza pewną wartość).
zbiorcze określenie działów matematyki badających struktury matematyczne o charakterze dyskretnym, czyli nieciągłym — przede wszystkim skończone, a co najwyżej przeliczalne (przeliczalny zbiór);
mat. przestrzeń topologiczna, w której każdy podzbiór jest zbiorem otwartym;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego