emigrant

Wielki słownik ortograficzny

emigrant -n•cie; -n•ci, -n•tów

Słownik języka polskiego

emigracja
1. «wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się tam»
2. «stały lub okresowy pobyt w innym państwie»
3. «ogół emigrantów mieszkających w jakimś kraju»

• emigracyjny • emigrant • emigrancki • emigrantka • emigrować

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

emigrant – imigrant
24.06.2003
„Ameryka to kraj imigrantów” czy „Ameryka to kraj emigrantów”?
To zależy, z czyjej perspektywy się patrzy. Emigrant, który osiadł w jakimś obcym kraju, jest w nim zarazem imigrantem. Oba podane wyżej zdania o Ameryce są więc prawdziwe, ale odzwierciedlają różne punkty widzenia.
Mirosław Bańko
drużbanci
14.11.2011
Drużbadrużbowie, często spotykam sie z drużbantdrużbanci, panie drużbantki.
Etymologiczne znaczenie słowa drużba to 'przyjaźń', a także 'grupa ludzi połączonych przyjaźnią'. Z tego drugiego wykształciło się trzecie: 'przyjaciel, druh', później zawężone do: 'towarzysz pana młodego w obrzędzie weselnym'. Ponieważ jednak etymologiczne znaczenie drużby jest łatwe do odtworzenia nawet dla niespecjalisty (por. służba), więc słowo to może nadal kojarzyć się z przyjaźnią, czyli uchodzić za rzeczownik abstrakcyjny, a nie osobowy. W tym, jak mi się wydaje, leży przyczyna, dla której drużbę zastępujemy dzisiaj drużbantem, mającym zakończenie charakterystyczne dla nazw osób, por. emigrant, fatygant, gwarant i in. Słowniki tego nowego słowa nie zanotowały (nie twierdzę oczywiście, że wszystkie, bo nie do wszystkich zajrzałem). Nie zanotowały także drużbantki, której przewaga nad drużką polega na braku homofonii z innym słowem, pisanym przez ó.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
  1. 14.11.2011
    W rozważaniach o słowie drużbant istotny wydaje mi się czynnik terytorialny i chronologiczny. Słownik gwar polskich Instytutu Języka Polskiego PAN notuje rzeczownik drużbant ‘jeden z młodych mężczyzn towarzyszących panu młodemu podczas obrzędów weselnych’ z północno-wschodniej części polskiego obszaru językowego: sporadycznie z Mazur, z Suwalszczyzny, Białostockiego, okolic Bielska Podlaskiego i Białej Podlaskiej, a także z Grodzieńszczyzny i Wileńszczyzny. Drużbantka zanotowana została na Wileńszczyźnie oraz w pow. bialskim i suwalskim. To taka „nisza ekologiczna’’ omawianych wyrazów. Także współcześnie są one tam, a zwłaszcza drużbant, używane w naturalnych kontekstach, co potwierdza krótka kwerenda internetowa.
    Powojenne przemieszczenia ludności spowodowały przemieszczenie się części słownictwa północnokresowego na Pomorze Zachodnie czy w Zielonogórskie. Ale drużbant ma szansę znajdować się w biernym słownictwie wszystkich edukowanych użytkowników języka polskiego, gdyż używała go mieszkająca w Grodnie Eliza Orzeszkowa, także opisując wesele w Nad Niemnem. Tu być może tkwi źródło współczesnego rozszerzania się geograficznego zasięgu drużbanta, czemu sprzyjają opisane powyżej stosunkowo nowe procesy leksykalne i psychiczne (tendencja do jednoznaczności i unikania homonimii) oraz ogólna „moda’’ na tworzenie rzeczowników osobowych z przyrostkiem -ant (por. załogant, ścigant, molestant).
    Sprzężenie wszystkich tych czynników może być przyczyną tego, że nazwa drużbant podobno jest używana także w Makowie Podhalańskim.
    Artur Czesak, Uniwersytet Jagielloński
dwie sprawy
23.02.2011
Czy do języka polskiego weszło wyrażenie clue sprawy? Kilkukrotnie się z nim spotkałem w znaczeniu 'meritum sprawy', 'istota rzeczy'.
Drugie pytanie, jakie mnie nurtuje, to jaka powinna być końcówka w bierniku dla słowa surfaktant. Np. „Do roztworu dodano 10 gram surfaktanta” czy „...surfaktantu”?
Clou (nie clue) występuje z dopełniaczem, często w wyrażeniu clou problemu. Myślę, że i clou sprawy jest właściwym połączeniem.
O surfaktancie chyba pierwszy raz od Pana usłyszałem. Nazwy substancji o zakończeniu -ant powinny ze względu na swoje znaczenie mieć dopełniacz na -antu, ale niektóre – może pod wpływem nazw osobowych tak samo zakończonych (np. doktorant, emigrant, ministrant) – przyjmują zakończenie -anta. Uniwersalny słownik języka polskiego PWN podaje dopełniacze antyperspirantu, dezodorantu, toksykantu, ale defolianta, a Wielki słownik wyrazów obcych PWN jest z nim tylko częściowo zgodny, gdyż daje dopełniacz antyperspiranta. W internecie forma surfaktantu ma przewagę nad formą surfaktanta. Myślę, że w tej sytuacji należy używać pierwszej, ale akceptować obie.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... do przecinania kopert, otworzyć, przeczytać...
    - Umarli nie czytają listów.
    - Ale
    emigranci czytają, powiedziałbym nawet, namiętnie.
    Każde słowo przesłane z ojczyzny jest...
  • ... i działa pomimo okazywania, skądinąd jak najlepszej woli. Odczuwali to emigranci, przebywający tam dłuższy czas, np. Miłosz:

    "W Europie Wschodniej zawsze...
  • ... tekstów. A jednak to w piosence spełnił się najbardziej.

    Włoski
    emigrant (ojciec był antyfaszystą i musiał uciekać spod rządów Mussoliniego), trochę...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego