enigmatyczny

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

enigmatyczny
1. «zagadkowy, tajemniczy»
2. «niejasny, trudny do zrozumienia»

• enigmatycznie • enigmatyczność

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

brouhaha
26.06.2006
Kilkakrotnie spotkałem się w tekstach ze słowem "bruhaha", taki tytuł nadał też kiedyś swojej solowej płycie Lech Janerka. Co ono oznacza?
Pozdrawiam,
Jakub
Słowo to jest enigmatyczne i zapewne autorzy tekstów używają go w różnych znaczeniach. W tytule płyty Lech Janerka również zapewne ukrył jakąś tajemnicę lub otworzył możliwość licznych interpretacji.
Wydaje mi się, że często słowo to może naśladować głośny, może rubaszny śmiech. W świecie teatru bywał to podobno skonwencjonalizowany zapis płaczu lub krzyku wypędzanego diabła. W języku francuskim słowo to nazywa odgłos głośno wyrażanego aplauzu lub niezgody. Pisze się też często (w Polsce Władysław Kopaliński w Słowniku wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych), że brouhaha [wym. bruaa] oznacza ‘zgiełk, wrzawę, harmider; zainteresowanie, rozgłos, podniecenie, o wiele przekraczające ważność albo znaczenie ich przyczyny’.
Dominuje francuska pisownia z -ou-. Uważa się też, że gromkie brouhaha pochodzi od hebrajskiego baruch habba ‘błogosławiony, który przychodzi’ (w imię Pańskie; por. Psalm 118, wers 26). Zwrot ten był używany często w modlitwach oraz jako formuła podziękowania i życzenia szczęścia podczas żydowskich wesel czy przy innych wydarzeniach. Zainteresowanych odsyłam do serwisu World Wide Words.
Artur Czesak, IJP PAN, Kraków
dirować?
26.11.2004
Witam!
Mimo długich mych bojów znaczenie słowa dirować to wciąż jedynie me domysły, może tu dowiem się czegoś więcej?
Pozdrawiam.
Pytanie jest bardzo enigmatyczne, w dodatku nie poznaliśmy treści Pana domysłów. Muszę więc przedstawić własne: dirować to prawdopodobnie wyraz związany z nurkowaniem, spolszczenie angielskiego DIR diving.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Niech im kat świeci!
4.02.2015
Szanowni Państwo!
Chciałbym spytać o wyrażenie świecić komuś występujące m.in. w Ogniem i mieczem („Niech im kat świeci”) i w piosence Elekcja Jacka Kaczmarskiego („Poświecimy im”). Od czego wyewoluowało do znanej obecnie, lapidarnej i nieco enigmatycznej formy? Jakie jest dokładne znaczenie czasownika świecić w tym kontekście? Czy różne od znaczeń wymienianych dziś w słownikach?
Dziękuję i kłaniam się
Wydaje mi się, że nie chodzi tu o żadne stare i zapomniane znaczenie słowa świecić, a kłopoty, które mamy z dokładnym zrozumieniem słów Zagłoby: „Niech im kat świeci!” biorą się stąd, że nie znamy dziś tak dobrze jak nasi przodkowie tych praktyk katowskich, do których nawiązują w polszczyźnie obecne w niej jeszcze zwroty, jak choćby Pal sześć! Groźbę słychać też w słowach „Poświecimy im!” w utworze wykonywanym przez Kaczmarskiego. Poświecić, grożąc, można różnie, np. pochodnią (por. marsze z pochodniami, które mają być wyrazem siły), ogniskiem (por. stosy palonych książek, a także ludzie paleni na stosach), pożarem (celowo wznieconym). Ogień jest symbolem dwuznacznym: z jednej strony oznacza ciepło i ochronę przed drapieżnikami, z drugiej niebezpieczeństwo, wojnę i śmierć.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... toruńskiej. Na s. 153 wzmianka o Forsterze młodszym nazbyt może enigmatyczna! Był to przecież w istocie wielki pisarz i wielki przyrodnik...
  • ... jej na weekend materiał do przemyślenia. Rzucił jeszcze na koniec enigmatyczne - zobaczymy, co się da zrobić - i jak się miało wkrótce...
  • ... było mnie pół roku w Polsce.
    Maciek żył stale w
    enigmatycznej otoczce nie sprawdzonych przez nikogo opowieści o sobie. Nie wiem...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego