ignorant

Wielki słownik ortograficzny

ignorant -n•cie; -n•ci, -n•tów

Słownik języka polskiego

ignorancja «nieznajomość czegoś lub brak wiedzy z jakiejś dziedziny»
• ignorancki • ignorant • ignorantka

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

abnegat i ignorant
27.03.2013
Ostatnio „wziąłem się za łby” z koleżanką, która stwierdziła, że jest „totalną sportową abnegatką”. Czy słowa abnegat można używać w znaczeniu 'ignorant'? Moja koleżanka twierdzi, że tak, i że tak jest napisane w jej słowniku, jednakże wg SJP abnegat to „człowiek niedbający o swój wygląd, o swoje korzyści”. Proszę o rozwianie wątpliwości.
Abnegat to słowo znane z tego, że bywa często źle rozumiane. Ludzie kojarzą je z negacją i sądzą, że abnegat to ktoś, kto wszystkiemu zaprzecza, albo – jak Pana koleżanka – ktoś, kto niczego nie wie na jakiś temat. To prawda, że abnegat brzmi mądrzej niż nieuk, ale właściwą nazwą osoby, o jakiej tu mówimy, jest jednak ignorant.
Cudzysłów wokół zwrotu wziąłem się za łby jest niepotrzebny. Mógłbym go usunąć, ale ponieważ poprzednia odpowiedź w poradni dotyczyła zbytecznych cudzysłowów, więc korzystam z Pana pytania dla lepszego zilustrowania tamtej kwestii. Jeśli ten sam zwrot bez cudzysłowu wydaje się Panu nieodpowiedni, to znaczy, że w ogóle należy z niego zrezygnować.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
jeszcze raz o nie z imiesłowami
4.05.2008
Jaka jest poprawna pisownia nie korzystającą czy niekorzystającą? Przykładowy kontekst: „Trudno wyobrazić sobie firmę odnoszącą sukces nie korzystającą z profesjonalnego doradztwa prawniczego”.
Pozdrawiam serdecznie i dziękuję za odpowiedź.
Z Poważaniem,
Robert Mercik
Ponieważ wiele osób miało wątpliwości podobne jak Pan, ponad 10 lat temu wprowadzono zasadę dopuszczającą łączną pisownię imiesłowów przymiotnikowych z cząstką nie niezależnie od znaczenia takich połączeń. W intencji inicjatorów zmiana ta miała uprościć pisownię w sytuacjach codziennych i bynajmniej nie znosiła dotychczasowego zróżnicowania pisowni zależnie od znaczenia. Od wydawców, dziennikarzy i innych osób zajmujących się profesjonalnie pisaniem lub wydawaniem tekstów można było wręcz oczekiwać, że bedą podtrzymywali „starą” pisownię, odzwierciedlającą znaczenie wypowiedzi. W praktyce jednak skorzystali oni z ułatwienia wprowadzonego na użytek mniej wprawnych użytkowników polszczny – może z obawy, że pisząc „po staremu”, zostaną ocenieni mylnie jako niekompetentni, nie znający (czyli obecnie: nieznający) najnowszych zmian w ortografii.
Takie jest tło odpowiedzi na Pana pytanie (można też zajrzeć do wcześniejszych odpowiedzi na ten sam temat, opublikowanych w naszej poradni pod tytułem „nie z imiesłowami”). Sama odpowiedź zaś brzmi następująco:
1) jakkolwiek Pan napisze (łącznie czy rozdzielnie), będzie dobrze;
2) jeśli napisze Pan rozdzielnie („po staremu”), w oczach jednych czytelników może Pan uchodzić za osobę kompetentą ortograficznie i nieco konserwatywną, w oczach innych zaś – za ortograficznego ignoranta;
3) ze względu na odbiór społeczny pisownia łączna wydaje się bezpieczniejsza;
4) cokolwiek Pan zrobi, zaprzeczony imiesłów proszę poprzedzić przecinkiem lub spójnikiem i, lub jednocześnie przecinkiem i spójnikiem a.
Mirosław Bańko, PWN
neptyk
6.07.2006
Proszę o podanie definicji wyrazu neptyk.
Wyraz jest notowany w Słowniku polszczyzny potocznej Macieja Czeszewskiego (PWN 2006) jako przeinaczenie słowa neptek ‘człowiek mało ważny, niezaradny, nieudolny’. Jego liczne użycia wskazują jednak bardziej na brak rozeznania w jakiejś dziedzinie niż na życiowe niedołęstwo. Mamy w polszczyźnie na takiego „niedouka” wiele innych określeń, np. laik, ignorant, dyletant, analfabeta, co prawda, głównie książkowych, i może dlatego niechętnie używanych przez młodzież w spontanicznej, swobodnej mowie. Ale też i neptyk w porównaniu z neptkiem stracił nieco na kolokwialności i nie jest już tak bardzo obraźliwy. Neptek ma zabawny, Wiechowski rodowód. Było to imię psa (zdrobnienie od Neptun), stąd leżeć jak neptek. Potocyzmy ewoluują i nigdy nie wiadomo, gdzie jest ich kraniec lub czy po okresie mody nie odejdą do lamusa. Neptykowi nie wróżymy długiego żywota, ale kto wie...
Lidia Wiśniakowska, PWN

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... z jego bezsilnego sprzeciwu. Pedał i łapownik
    - myślał. Pedał, łapownik,
    ignorant.
    Rzeczywiście, musiał wyglądać śmiesznie. On, profesor filozofii, błądzący po
    szpitalnych...
  • ... gdyż nie zasługuje na żadną nieśmiertelność.
    Tymczasem według mnie taki
    ignorant jest nieśmiertelny.
    I to dopiero okropne.
    Lecz biadać nie wystarczy...
  • ... pierwszej kolejności zalet tej maszyny - powiedziałem skromnie. - Wobec pana jestem ignorantem w tej dziedzinie.
    Profesor uśmiechnął się jowialnie.
    - Oczywiście, oczywiście... - powiedział...

Encyklopedia

un sot savant est sot plus qu’un sot ignorant
[ę sọ sawạ̃ e sọ plü kę so injorạ̃; fr.],
głupiec uczony jest większym głupcem niż głupiec nieuk (Molier Uczone białogłowy).
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!