na razie

Wielki słownik ortograficzny

na raz (na jeden raz; za jednym zamachem) ,
na raz (wstajemy, na dwa kucamy) ,

Słownik języka polskiego

na razie «póki się coś nie zmieni»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Na razie
30.09.2014
Skąd się wzięła potoczna formuła pożegnalna Na razie? Czy jest to skrót od jakiejś dłuższej formy, która była kiedyś w użyciu?
Niestety, w wypadku etymologii tego wyrażenia skazani jesteśmy na domysły. Nie ulega jednak wątpliwości, że mamy tu do czynienia z wyrażeniem przyimkowym, które pełni funkcję przysłówka. Na razie znaczy bowiem tyle co ‘tymczasem, teraz, jeszcze’. Formuła pożegnalna na razie, charakterystyczna dla języka potocznego, powstała najprawdopodobniej przez skrócenie wyrażeń typu „Na razie żegnajcie’’, „Na razie zmykam’’, „Na razie uciekam’’, w których komunikujemy, że odchodzimy, ale jednocześnie wyrażamy nadzieję na kolejne spotkanie: „Na razie [‘teraz’] zmykam, ale potem jeszcze wpadnę’’. Takie samo znaczenie ma nasze pożegnalne na razie, znaczy bowiem tyle co ‘do zobaczenia’.
Monika Kresa, Uniwersytet Warszawski
na razie czy narazie?
4.06.2004
Mm pytanie, czy poprawną formą pożegnania jest zwrot razie, czy narazie. Moim zdanie pierwsza forma jest poprawna, gdyż w żadnym słowniku nie znalazłam słowa narazie, ale mój kolega twierdzi, że to jest tak zwany slang i że pisze się narazie.
Slang – czyli potoczny język jakiegoś środowiska, np. młodzieżowego – istnieje głównie w mowie, jego zapis ortograficzny powinien w zasadzie respektować reguły ortografii. Można oczywiście łamać je świadomie w celach artystycznych, ale to inna sprawa. Najważniejsze zaś w całej tej kwestii jest chyba to, że na razie nie jest środowiskowe i w efekcie nie jest slangowe, tylko po prostu potoczne. Więc jeśli wolno mi, to... na razie!
Mirosław Bańko, PWN
na raz i naraz
30.09.2012
Wprawdzie SO w haśle naraz nie wspomina o kontekście 'za jednym zamachem' (jedyny taki przykład to lekarstwo na raz), lecz szersza interpretacja jest konieczna (tak abym w tym formularzu zadał tylko jedno pytanie). Ale czy można różnicować pisownię zależnie od intencji (przesuwając akcent), np. przeskoczyć dwa stopnie na raz 'w jednym kroku'? Zresztą czy można wbiegać co jeden stopień naraz lub czytać tylko jedną książkę naraz? Aby coś było jednocześnie, musi chyba być coś drugiego?
Propozycja, aby kierować się akcentem, jest słuszna i przekonuje do tego, aby pisać: „Przeskakiwał po dwa stopnie naraz”. Można wyobrazić sobie sytuację, w której ktoś przeskakuje pod dwa stopnie na raz i po trzy stopnie na dwa, w rytm poleceń kogoś, kto zadał mu takie ćwiczenie. To jednak musi być dość rzadkie.
Ogólnie biorąc, naraz znaczy 'nagle, niespodziewanie' („Naraz wszystko ucichło”) lub 'jednocześnie, razem' („Nie da się zrobić wszystkiego naraz”), a na raz znaczy 'na jeden raz' (tu można przytoczyć przykład o lekarstwie) lub 'na sygnał raz' (tu pasuje kontekst: „Na raz..., na dwa..., na trzy...”).
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Natomiast wśród motocyklistów klasyfikacja chyba jeszcze się nie wykrystalizowała. Najlepiej na razie spisywał się Hiszpan Joan Roma (009). Marek Dąbrowski i Jacek...
  • ... się problemem, ale do pokonania.

    Nie wybiegają daleko w przyszłość

    -
    Na razie dobrze jest, jak jest. Emocjonalnie ciągle czujemy się dziećmi i...
  • ... polega dziś na incydentalnym paraliżowaniu życia społecznego, ponieważ moim zdaniem na razie nie jest jeszcze w stanie zadawać niszczących ciosów na szeroką...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


Walentynkowy e-book do pobrania

Chcesz wiedzieć, jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych? Ten e-book jest dla Ciebie.

Czułe słówka, czyli… Jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych?

Wyślij

POBIERZ DARMOWY WALENTYNKOWY E-BOOK!