pkt

Wielki słownik ortograficzny

pkt (= punkt) D. pkt (a. pktu), C. pkt (a. pktowi), N. pkt (a. pktem), Ms. pkt (a. pkcie); pkt (a. pkty), pkt (a. pktów), pkt (a. pktom), z pkt (a. pktam) a. p.

Porady językowe

pkt
1.03.2003
Proszę odpowiedzieć na pytanie, czy skrót pkt powinien mieć w jakimkolwiek przypadku kropkę, tak jak np. dr. Proszę o uzasadnienie.
Skrót ten ma pisownię dwojaką: bez kropki (zgodnie z regułą, gdyż zawiera ostatnią literę skracanego słowa) lub z kropką (na mocy zwyczaju językowego). Zwyczaj jest tolerancyjny, gdyż honoruje obydwie pisownie, ale mniej tolerancyjni są niektórzy użytkownicy polszyzny. Gdy pedantyczny redaktor upiera się, abyśmy skreślili kropkę po pkt., możemy mu zrobić psikusa i zamienić pkt. na – niekontrowersyjne, kropkowane – p.
Dodam jeszcze, że według Słownika skrótów i skrótowców Jerzego Podrackiego (PWN 1999) kropki po pkt nie stawia się nawet w przypadkach zależnych, gdzie pełna forma ma po literze t końcówkę fleksyjną, np. „Wypisz to z pkt (czytamy: punktu) 5”. Autor zwraca uwagę na ten fakt, gdyż analogiczne skróty w przypadkach zależnych są zamykane kropką, np. płk Kowalski, ale płk. Kowalskiego. Jakkolwiek patrzeć, skrót pkt (pkt.) ma naturę kapryśną. Używając go – lub oceniając, jak go używają inni – trzeba mieć na uwadze nie tylko reguły, lecz i zwyczaj językowy.
Mirosław Bańko
pkt czy pkt.?
20.06.2001
Czy skrót pkt. piszemy z kropką, czy bez?
Zasadniczo nie należy stosować tu kropki, gdyż ostatnia litera wyrazu należy do skrótu. W praktyce jednak pisanie tego skrótu z kropką jest bardzo częste i powinno być tolerowane.
Mirosław Bańko
na raz tylko jeden pkt
11.04.2002
Szanowni Państwo,
Oto moje pierwsze pytanie do Poradni, ale na pewno nie ostatnie. Mam bowiem mnóstwo różnorakich wątpliwości, a słowniki, niestety, nie radzą sobie z ich rozwiązywaniem. Ale zanim zadam to konkretne pytanie, proszę o jedno wstępne wyjaśnienie: dlaczego napisali Państwo powyżej, w "słowie wstępnym": "prosimy pytać tylko o jedną rzecz na raz" - chodzi mi o rozdzielną pisownię wyrażenia na raz. Azaliż nie stoi w słowniku (m.in. NSO PWN!), iż należy je pisać łącznie w znaczeniu 'jednocześnie'? A przecie właśnie taki sens ma tu owo wyrażenie. Uprzejmie proszę o pilną odpowiedź i - chyba - korektę.
Pora na pytanie właściwe:
Czy wyraz punkt należy uznać za pojęcie matematyczno-fizyczne i wobec tego jego skrót pkt w przypadkach zależnych pisać bez kropki, czy raczej traktować jak "zwykły" rzeczownik i stawiać kropkę w dopełniaczu itd., jak w skrótach mgr, dr, bp itp. Wydaje mi się, że słuszna, no i znacznie prostsza, jest ta pierwsza interpretacja. Tylko dlaczego słowniki (przeszukałem ich kilkanaście!) robią unik i podają hasło pkt wyłącznie w mianowniku? A może się mylę, może w którymś ze słowników określono ten "szczegół"?
Serdecznie pozdrawiam Redaktorów Poradni, dziękując za tę cenną inicjatywę, jaką jest doradzanie via internet (Internet?).
Krzysztof Szymczyk, Opole
Napisaliśmy na raz zgodnie ze słownikową glosą 'na jeden raz'. Nie przeszkadza nam bowiem, jeśli nasi czytelnicy wysyłają kilka listów jednocześnie (komputer na to pozwala). Chodzi nam o to, aby w jednym liście pytali tylko o jedną rzecz - inaczej, niż Pan uczynił.
Jeśli chodzi o pkt, to Słownik skrótów i skrótowców Jerzego Podrackiego wyjaśnia, że pisze się go bez kropki także w przypadkach zależnych. To zresztą tylko zalecenie normatywne, nie opis: opisowo rzecz ujął Inny słownik języka polskiego słowami: "pisany też z kropką". Właściwie dlaczego z kropką - nie wiadomo, ale jest to zwyczaj zbyt rozpowszechniony, aby go zignorować.
Mirosław Bańko

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... od 0-3 pkt.;
    7) karbowanie (gęstość), odpowiednio 0-3
    pkt.;
    8) skręt (średnica), odpowiednio 0-5 pkt.
    III. Potrącenia:
    9...
  • ... 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt. 2, organ administracji państwowej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi...
  • ... kolorach musi, bo w karach i treflach ma najwyżej 4 pkt a obiecywał przecież siłę 13-15 PC, winnym stał się...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego