pokątny

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

pokątny
1. «niezgodny z obowiązującymi przepisami»
2. «zajmujący się nielegalnymi czynnościami»

• pokątnie

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Cinkciarz
9.05.2017
Szanowni Państwo,
ciekawi mnie historia słowa cinkciarz.
Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Słowo cinkciarz jest świadectwem dawnej epoki, kiedy to nie można było legalnie kupować ani sprzedawać obcej waluty. Jeśli ktoś chciał nabyć dolary, marki czy funty lub zamienić je na złotówki, musiał zrobić to za pośrednictwem nielegalnego sprzedawcy zwanego właśnie cinkciarzem.
Istnieją dwie hipotezy dotyczące pochodzenia tej nazwy. Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza jako źródło tego słowa wskazuje angielski rzeczownik chink ‘moneta, pieniądze’. Prawdopodobne jest również to, że cinkciarz powstał jako słowo dźwiękonaśladowcze – trudniący się pokątnym handlem walutą panowie gromadzili się w miejscach uczęszczanych przez zagranicznych turystów (w hotelach, na lotniskach, przed bankami itd.) i nagabywali ich, szepcząc change money, co w ich wykonaniu brzmiało jako „czińć many”. I to właśnie początek tej frazy stał się – moim zdaniem – podstawą utworzenia słowa cinkciarz. Jest to bowiem nazwa potoczna, stworzona przez zwykłych użytkowników języka, a ci w używaniu języka (i tworzeniu jego elementów) kierują się na ogół obserwacjami życia codziennego.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... ktoś tam mówił mi co sprzedaje kwiaty, tak jakieś, wiesz, pokątne, ale to widzę, że panie, koło mnie, które zawsze kwiatami...
  • ... skutecznej metodzie antykoncepcji, która uwolniłaby je od biedy i tragedii pokątnego przerywania ciąży.

    Katherine Dexter Mac Cormick miała trzy atuty: wykształcenie...
  • ... Gnany obsesją zazdrości i rewanżu Hartford pogrąża się w labiryncie pokątnej erotyki Nowego Jorku. To stwarza okazję do wprowadzenia elementów dreszczowca...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego