ponadto

Wielki słownik ortograficzny

ponad•to (prócz tego) ,

Słownik języka polskiego

ponadto «partykuła nawiązująca do poprzedniego kontekstu i wprowadzająca nową informację na omawiany już temat, np. Była zdolna i pracowita, a ponadto bardzo miła.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

przecinek po członie inicjalnym
23.10.2011
Załóżmy, że w kolejnych zdaniach podajemy argumenty lub wnioski z nich wypływające. Czy po stojących na początku zdania sformułowaniach typu ponadto lub w związku z powyższym można postawić przecinek, czy też jest on w tym miejscu błędem? Przykłady: „W związku z powyższym, należy zauważyć, że..” czy „W związku z powyższym należy zauważyć, że...”; „Ponadto, można wykazać...” czy „Ponadto można wykazać...”?
Interpunkcja polska nie przewiduje stawiania przecinka po inicjalnym składniku zdania pełniącym funkcję metatekstową, np. podsumowującym, hierarchizującym lub oceniającym. Istnieją rzadkie wyjątki, np. „Naturalnie, ludzie mogą się mylić” albo „Nawiasem mówiąc, książka okazała się bestsellerem”, istnieją sytuacje, w których mamy wybór, np. „Po pierwsze nie było armat” albo „Po pierwsze, nie było armat”. W przykładach wymienionych w pytaniu przecinka po członach inicjalnych (w związku z powyższym i ponadto) być nie powinno.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Czy mówić gwarą?
21.03.2006
Jestem mieszkańcem Poznania i popieram kultywowanie starych tradycji. Zastanawiam się tylko, czy mówienie gwarą w miejscach półpublicznych, np. w szkole czy na uczelni podczas zajęć, jest zachowaniem kulturalnym. Czy gwarowa giyra jest kulturalna, czy świadczy o braku owej kultury? Jak Pan Profesor by się do tego ustosunkował?
Współcześnie zauważa się wzrost zainteresowania kulturą własnego regionu, w tym regionalną odmianą języka, także lokalnymi gwarami – miło zaznaczyć, że jest to szczególnie widoczne w Wielkopolsce. Po części jest to postrzegane jako sposób identyfikowania się z regionem, z „małą ojczyzną”. Ponadto w miejscach „półpublicznych” zaczyna dominować odmiana środowiskowa, zauważalna jest też próba podkreślenia swej przynależności właśnie do danego środowiska (w znaczeniu regionalnym).
Należy odróżnić świadome używanie elementów „gwarowych” od braku owej świadomości. Świadome wprowadzanie do swojej wypowiedzi elementów regionalnych świadczyć może raczej o wrażliwości stylistycznej (i emocjonalnej) mówiącego.
Ponadto specyfiką gwar wielkopolskich (i polszczyny potocznej tego regionu) jest używanie „zgrubień". Jako że pochodzę spoza Wielkopolski, sam na początku odbierałem wyrazy typu giyra jako wartościujące ujemnie (dla wielu Polaków jest to ujemnie nacechowany synonim wyrazu noga). W Wielkopolsce giyra takiego zabarwienia on nie ma. Podobnie odmiennie będą oceniane wielkopolskie pierdoły, wiara, wiaruchna itp.
A tak w ogóle jestem przeciwny utożsamianiu mówienia gwarą z brakiem kultury. Gwary są takim samym kulturalnym dziedzictwem narodowym jak każda inna pozostałość przeszłości narodowej. Coraz częściej (w różnych środowiskach naukowych) osoby mówiące gwarą uznawane są za bilingwalne.
Uwaga na marginesie: jeszcze nie słyszałem nikogo – zwłaszcza na Uniwersytecie – MÓWIĄCEGO gwarą poznańską (miejską); elementy regionalne pojawiają się zaś często.
Pozdrawiam „mieszkańca Poznania”; na ewentualną dalszą dyskusję zapraszam do Zakładu Dialektologii Polskiej UAM; kontakt: zdialpol@amu.edu.pl
Jerzy Sierociuk, prof., Uniwersytet Adama Mickiewicza
Dzień dobry czy Dobry wieczór?
31.01.2006
Jaki jest przedział czasowy odnośnie używania zwrotów typu: Dzień dobry a Dobry wieczór i Do widzenia a Dobranoc? Moje pytanie dotyczy sytuacji, gdy zimą znaczna część społeczeństwa o godzinie np. 16.00, wchodząc do sklepu, mówi Dobry wieczór, a wychodząc – Dobranoc. Dziwi mnie to, bowiem zawsze używam słów Dobry wieczór, gdy mamy do czynienia z godzinami wieczornymi, tj. np. od 19.00, a Dobranoc, gdy nadchodzi czas pójścia spać. Jaka jest zatem reguła używania powyższych zwrotów?
Polski obyczaj niestety nie ustalił ściśle godziny, od której należy stosować formy powitań Dobry wieczór i pożegnań Dobranoc. W innych kulturach odpowiednie formy powitań i ich replik przyporządkowane są precyzyjnemu podziałowi doby na rano, południe, wieczór itp.
Zdani więc jesteśmy na własną intuicję. Mówiąc ogólnie, można używać wymienionych form wtedy, gdy na dworze jest całkowicie ciemno, w domach zapalone jest światło, na ulicach – latarnie.
Jednak częstotliwość użycia tych form – w porównaniu z coraz bardziej uniwersalnymi Dzień dobry i Do widzenia – zdecydowanie się zmniejsza. Z moich obserwacji wynika, że użytkownicy języka wolą raczej użyć formy Dzień dobry niż każdorazowo rozstrzygać, czy na Dobry wieczór jest już odpowiednia pora, czy jeszcze nie.
Zauważam ponadto, że forma Dobry wieczór częściej ma zastosowanie w relacjach prywatnych niż w takich, w jakie wchodzimy z nieznajomą ekspedientką w markecie. A forma Dobranoc używana jest wtedy, gdy pora (ale i sytuacja) jest taka, że mamy podstawy sądzić, iż odbiorca rzeczywiście wkrótce pójdzie spać. Dlatego w użyciu formy Dobranoc w sklepie, kilka godzin przed jego zamknięciem, można doszukiwać się drwiny mówiącego.
Jak więc postępować, by nie narazić się na miano osoby niestarannie wychowanej? W miejscach oświetlonych, w kontakcie z osobami nieznajomymi – używać form Dzień dobry i Do widzenia. Formy Dobry wieczór i Dobranoc zarezerwować do kontaktów prywatnych. Ponadto formę Dobranoc stosować w sytuacjach, gdy życzenie komuś dobrej nocy (pierwotnie była to forma życzeń) ma sens.
Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... dalej opowiadał: "Klub sportowy to jakieś trzydzieści procent naszych dochodów. Ponadto cały zysk ze sprzedaży piwa, potańcówek, spotkań idzie do naszej...
  • ... także jest właścicielem i z którym on, Kowalski, tworzy wspólnotę. Ponadto mają za zadanie wypracować wspólne stanowisko dotyczące wspólnych pieniędzy. Można...
  • ... prowadzą ją zarówno korpusy, jak i brygady. Nie jest to ponadto operacja, do jakiej my jesteśmy przyzwyczajeni i która miała być...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego