postscriptum

Wielki słownik ortograficzny

post•scrip•tum; -p•ta, -p•tów (skrót: PS)

Słownik języka polskiego

postscriptum [wym. postskriptum]
1. «dopisek do listu, artykułu itp., umieszczony na końcu po podpisie autora»
2. «dodatkowe informacje podane na zakończenie audycji, przemówienia lub książki, mające charakter objaśnienia, uzupełnienia lub podsumowania»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

postscriptum
28.03.2013
Szanowni Państwo,
czy wypada w e-mailu do osoby o wyższej randze pragmatycznej (np. do profesora na wyższej uczelni) zamieścić postscriptum i zapisać w nim treści nieco odbiegające od zasadniczej treści wiadomości? Z góry uprzejmie dziękuję za odpowiedź.
Z wyrazami szacunku i życzeniami wesołych Świąt Wielkiejnocy
Dominik
Z moich obserwacji wynika, że postscripta obecnie zanikają. Wiąże się to zapewne z zanikaniem tradycyjnej (papierowej) formy korespondencji, w której dopiski te umieszczane były po podpisie autora.
Zamieszczenie PS w e-mailu służbowym nie jest niestosowne, tylko nieco anachroniczne. Sugerowałabym raczej po zasadniczej części maila (ale przed formułą pożegnalną i podpisem), po odpowiednim odstępie – na przykład podwójnym enterze – dopisanie fragmentu rozpoczynającego się od słów: Pragnę dodać..., Pozwolę sobie ponadto poinformować..., A poza tym... itp.
Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski
vademeca
13.05.2014
Szanowni Państwo!
Chciałam zapytać, czy słowo vademecum posiada liczbę mnogą i jak ona brzmi?
Z poważaniem
Karolina Stawarz
Jeśli bardzo chcieć utworzyć formę liczby mnogiej, to należałoby jej nadać postać vademeca. Tak bowiem tworzona jest w polszczyźnie liczba mnoga rzeczowników łacińskiego pochodzenia o zakończeniu -um, por. plenumplena.
W słownikach jednak, także tych, które ukazały się pod moją redakcją, można znaleźć informację, że vademecum (także w spolszczonej pisowni wademekum) jest nieodmienne. Za takim stanowiskiem może przemawiać etymologia tego słowa, z łacińskiego vade mecum, co znaczy 'chodź za mną'. Jak widać, to, co w wyrazie vademecum wygląda na końcówkę mianownika lp rzeczowników rodzaju nijakiego, w rzeczywistości pochodzi od przyimka cum.
Gdyby językoznawcy chcieli być konsekwentni, powinni za nieodmienne uważać także słowo postscriptum, pochodzące od imiesłowu postscriptus, a więc z końcówką genetycznie przymiotnikową, a nie rzeczownikową. Tak rzeczywiście je traktowano dawniej, ale w nowszych słownikach jest już odmieniane: postscripta, postscriptów itd. Myślę więc, że i vademeca powinny być usankcjonowane, tym bardziej że bez trudu można je znaleźć w tekstach. Zastanawianie się nad tym, jaką konstrukcją zastąpić np. spis vademeców, jest niepotrzebną stratą czasu.
Na początek vademecum można by uznać za odmienne w tzw. normie użytkowej.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
firma Post Scriptum
9.02.2010
Szanowni Państwo,
czy zapis Post Scriptum występujący w nazwie firmy może być traktowany jako błędny ortograficznie?
Serdecznie pozdrawiam,
Piotr Sanetra
Łaciński przyimek post jest odpowiednikiem naszych po, za, poza, a rzeczownik scriptum znaczy 1) ‘to, co napisane’, 2) ‘linia’.
Warunkiem powstania rzeczownika postscriptum o znaczeniu ‘dopisek do tekstu, zwłaszcza listu, umieszczany już po podpisie autora’ jest wyrażenie post scriptum. Oznacza to, że wyrazy te mogą funkcjonować w zapisie rozłącznym, a nawet w polskim tekście możemy napisać „Chciałem o tym wspomnieć post scriptum”, tzn. ‘po tekście’ lub „Chciałem o tym wspomnieć w postscriptum”, a więc ‘w specjalnie wyróżnionym dopisku na końcu tekstu (zwłaszcza listu)’.
Poza tym chodzi o nazwę firmy, a te często tworzy się na podstawie specyficznych zasad.
Wniosek: w nazwie firmy taki zapis powinien być akceptowany.
Jan Grzenia

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... roku) namalował jedynie kwiatek, który miał wyobrażać czerwoną różę. Małe postscriptum informowało, że już lada dzień pojawi się na świecie nowy...
  • ... powieść, dwie następne zaś to krótkie opowiadania, coś w rodzaju postscriptum, a może - to już rozstrzygnie czytelnik - inne warianty zakończenia. Najważniejsza...
  • ... się tym, że on wkroi ci baty na goły tyłek...

    Postscriptum:
    Płacz skutkuje tylko na zakontraktowanych facetów. Przyjaciele i kumple w...

Encyklopedia

postscriptum
[łac.],
dopisek do listu, artykułu, umieszczony na końcu po podpisie autora (skrót: PS).
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego