robić

Wielki słownik ortograficzny

robić -bię, -bią; rób, rób•cie

Słownik języka polskiego

robić
1. «wykonywać jakąś rzecz»
2. «wykonywać jakąś czynność, zajmować się czymś lub prowadzić działalność w jakiejś dziedzinie»
3. «postępować lub zachowywać się w określony sposób»
4. «organizować coś»
5. pot. «być gdzieś zatrudnionym»
robić się
1. «być robionym – wykonywanym, przygotowywanym lub organizowanym»
2. «stawać się jakimś, zmieniać się»
3. «o porach, zjawiskach, faktach: następować, rozpoczynać się, pojawiać się»
4. pot. «zmieniać swój wygląd, uczesanie, makijaż»
5. «o wrażeniach, odczuciach, samopoczuciu: ogarniać kogoś, udzielać się komuś, często w sposób nagły i nieopanowany»
robiony «udawany, stwarzający pozory czegoś»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

robić wycieczki
3.06.2002
Witam,
Czy taka informacja (z kartki pocztowej) jest poprawna? „(...) Jesteśmy bardzo zadowoleni. Wypoczywamy. Robimy piękne wycieczki rowerowe i na kajakach (...)”.
Dziękuję, mz
Różne rzeczy można robić, zwłaszcza jeśli ktoś nie chce szukać innego słowa, o węższym zakresie użycia. Powtarzanie owego robić może być jednak nużące. W takim wypadku zamiast robić wycieczki lepiej byłoby je odbywać, urządzać sobie, organizować itp.
Mirosław Bańko
robić różnicę
18.03.2010
Szanowni Państwo,
chciałem zapytać o robienie różnicy; do tej pory wydawało mi się, że jest to najzwyklejsza kalka językowa (ang. to make a difference), ale zainspirowany ogromną popularnością tego wyrażenia zajrzałem do słownika (USJP) i ze zdziwieniem odkryłem, że jest to uznany związek frazeologiczny. Czy robić różnicę jest wyrażeniem poprawnym stosunkowo od niedawna, czy też może to ja zawsze byłem nadgorliwym tropicielem kalek?
Z wyrazami szacunku,
Stanisław
Jeśli coś komuś nie robi różnicy, to jest mu obojętne. Wyrażenie to jest znane polszczyźnie co najmniej od XIX wieku i naprawdę nie ma powodu podejrzewać, że zaczęliśmy go używać pod wpływem języka angielskiego. Jego nieco książkowym odpowiednikiem jest zwrot nie sprawiać różnicy, podobnie jak poprzedni spotykany zwykle w formie zaprzeczonej. Jeśli to Panu nie robi różnicy (!), proszę pozwolić innym, aby sięgali po jeden albo drugi zwrot, zależnie od celu wypowiedzi i osobistych upodobań.
Mirosław Bańko, PWN
  1. 18.03.2010
    Szanowni Państwo,
    mam swoją uwagę dotyczącą pytania o robić różnicę. Rzeczywiście, ten związek frazeologiczny znajduje się w słowniku, ale warto zwrócić uwagę, że w ostatnim czasie jest używany w innym znaczeniu. Jest to popularne zwłaszcza wśród komentatorów / dziennikarzy sportowych, którzy faktycznie używają angielskiego znaczenia make a difference; jak podaje angielski Wikisłownik, make a difference znaczy: podejmować działanie, którego wynikiem jest znacząca zmiana. Tym samym, np. piłkarz, który wchodzi na boisko z ławki rezerwowych, może zrobić różnicę, jeśli znacząco przyczyni się do poprawy jakości gry swojego zespołu. Takie znaczenie raczej odbiega od tego podanego w USJP.
    Michał Bentkowski
Robić komuś dobrze
12.05.2016
Proszę powiedzieć: co językoznawcy sądzą o wyrażeniu robić komuś dobrze?
Wiedzą Państwo zapewne, że wywodzi się ono ze sfery erotyki (oraz co znaczy), ale czy jest ono stosowne w oficjalnych wypowiedziach bądź tekstach dziennikarskich? Jak czytam w gazecie, że przewodniczący Tusk zrobi nam dobrze, to mam poważne wątpliwości, czy ten zwrot powinien się ukazać w tekście, a mówią tak czasem również osoby znane i publiczne.

Z poważaniem
Wojciech ze Szczecina
Całkowicie się z Panem zgadzam – zwrot ten jest, ze względu na swe pochodzenie, niestosowny w tekstach oficjalnych. Dopóki żywe będzie jego podstawowe znaczenie, dotyczące czynności związanych z seksem, dopóty będzie on odbierany (przynajmmniej przez sporą część społeczeństwa) właśnie w ten sposób, będzie przywoływał skojarzenia, które nie powinny się pojawić w sytuacjach oficjalnych.
Zdarza się, że tego typu frazeologizmy tracą swe pierwotne odniesienie. Tak się stało ze zwrotem iść na całość, który początkowo znaczył ‘odbyć stosunek seksualny’ (o czym wciąż przypomina piosenka śpiewana przez Jana Kaczmarka pt. „Czego się boisz, głupia?”). Dziś mówimy w ten sposób o całkowitym zaangażowaniu się coś.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... o przepuszczanie pieniędzy, które zarabiamy. Gjan wszystkim kolegom i dziewczynom robi prezenty, pije i pali, a potem nie ma pieniędzy na...
  • ... że nie miałam prawa tu przyjść... Boże, co robić? Co robić?

    Ojciec stał przez chwilę bez ruchu, jak gdyby się wahał...
  • ... narzekają na werdykty Akademii promujące mało ambitne produkcje, za to robione z rozmachem. Mimo to milionowe rzesze widzów i fanów filmu...

Podobne wyszukiwania

Synonimy

robić (ileś kilometrów) pot.
robić (rzecz)
robić (w fabryce) pot.
robić (brwi, usta) pot.
nic sobie nie robić (z kogoś, z czegoś)
niewiele sobie robić (z kogoś, z czegoś)
robić ceregiele (wymawiać się) pot.
robić ceregiele (patyczkować się) pot.
robić jelenia (z kogoś) pot.
robić się (coś jakieś)
robić się (lato, dzień)
robić się (komuś jakoś)
robić się (tłok, zamieszanie)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego