sztos

Wielki słownik ortograficzny

sztos -su, -sie; -sów

Słownik języka polskiego

sztos «uderzenie kijem kuli bilardowej»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

sztos, grać do kotleta
11.04.2005
Proszę o wyjaśnienie słowa sztos oraz związku frazeologicznego grać do kotleta.
Wyraz sztos ma kilka znaczeń, chociaż słowniki objaśniają chyba tylko jedno: ‘uderzenie kijem kuli bilardowej’. Drugie znaczenie jest znane z filmu w reżyserii Olafa Lubaszenki, w tym użyciu sztos to wyraz z gwary przestępczej oznaczający oszustwo przynoszące duży zysk. W tekstach internetowych znalazłem też przykłady użycia tego wyrazu w znaczeniu ‘stosunek seksualny‘ i parę innych znaczeń, które jednak nie zarysowują się wyraźnie, zwłaszcza że wyraz sztos bywa mylony (niekiedy może świadomie mieszany) z podobnymi wyrazami (stos, sztok).
Zwrot grać do kotleta znaczy ‘grać w restauracji’, a ma zabarwienie ironiczne i służy do wyrażania lekceważenia, może też być użyty w odniesieniu do mało ambitnego muzykowania.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
hopsztosy
13.02.2004
Uprzejmie proszę o podanie znaczenia słowa hopsztosy.
Zygmunt Figura
Szanowny Panie Zygmuncie,
spotykałem się ze słowem hopsztos w znaczeniu 'wybryk, figiel, nieoczekiwany, dość gwałtowny postepek, wskazujący na czyjąś nieobliczalność'. Sztos to m.in. uderzenie kijem w bilę, ale w znaczeniu metaforycznym używa się tego słowa na określenie uderzenia, a także stosunku seksualnego. Jest synonimem pewnej znaczeniowej odmiany słowa numer. Hop- wskazuje na szybkość, gwałtowność. Słowa hopsztos używa się bez akceptacji, ale w zasadzie raczej z tolerancyjnym przyganianiem niż z surowym potępieniem.
Pozdrawiam,
Jerzy Bralczyk
Jerzy Bralczyk, prof., UW i WSPS

Ciekawostki

sztos
Definicja oryginalna: coś fajnego, niesamowitego, fantastycznego

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... nadziewa wrednego brytyjskiego konia na szlachetny amerykański proporzec. Bez komentarza.

    SZTOS

    Nowicki i Pazura jako cinkciarze z Wybrzeża. Pazura to młody...
  • ... filozof Levy-Stoss!
    A Bonja znów na cały głos:
    Jeden
    sztos więcej, jeden mniej!
    O, Boże, chciej wybaczyć jej!
    Zresztą w...
  • ... była błędzie,
    bowiem zrządzeniem dziwnym losu
    Levy niezdolny był do
    sztosów.
    Intelekt siadł mu na popędzie,
    całkiem przydusił mu libido,
    lecz...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


Walentynkowy e-book do pobrania

Chcesz wiedzieć, jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych? Ten e-book jest dla Ciebie.

Czułe słówka, czyli… Jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych?

Wyślij

POBIERZ DARMOWY WALENTYNKOWY E-BOOK!