tańczyć

Wielki słownik ortograficzny

tań•czyć -czę, -czą; -ńcz•cie

Słownik języka polskiego

tańczyć
1. «wykonywać taniec»
2. «poruszać się chwiejnym ruchem»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

tańczyć balet?
2.09.2013
Jestem w trakcie tworzenia pracy magisterskiej na temat tańca, w tym baletu. Zastanawiam się, czy poprawnym zabiegiem jest użycie sformułowań: tańczyć balet lub osoby tańczące balet. Nie brzmią one równie dobrze, co użycie tańczyć + [inny rodzaj tańca], np. tańczę salsę, stąd moje wątpliwości.
Rzadko mówi się tańczyć balet, chyba dlatego, że balet to przede wszystkim rodzaj widowiska. Powiedziałbym raczej tańczyć w balecie.
Owszem, słowo balet może odnosić się też do utworu będącego podstawą takiego widowiska, co sprawia, że zwrot tańczyć balet ma sens. Jednak jego znikoma frekwencja sprawia, że przed użyciem go w pracy dyplomowej należałoby sprawdzić, co o nim myślą muzykolodzy. Nie każde sensowne połączenie wyrazowe mieści się w zwyczaju językowym.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
tańczyć fokstrota
18.04.2007
Dzień dobry!
Czy poprawnie zbudowano zdanie: ,,Z taką partnerką zatańczyłbyś nawet fokstrot”? Czy nazwa tańca nie powinna mieć formy fokstrota? Jak wygląda użycie dopełniacza i biernika w takich konstrukcjach zdaniowych? Bardzo dziękuję za udzielenie odpowiedzi.
Czasownik tańczyć łączy się z biernikiem, co widać np. z połączenia tańczyć polkę. Nazwy tańców rodzaju męskiego mają jednak podrodzaj żywotny (przez niektórych autorów nazywany męskozwierzęcym) i dlatego ich biernik w liczbie pojedynczej jest równy dopełniaczowi. Powiemy więc: ,,Z taką partnerką zatańczyłbyś nawet fokstrota” i użyjemy w tym zdaniu biernika od fokstrot, a nie dopełniacza.
Mirosław Bańko, PWN
tańczymy oberka
3.12.2008
Dzień dobry!
Witam Państwa! Jestem Wegierką. Mam pytanie: dlaczego mówimy po polsku: tańczyć walca, poloneza, mazurka, oberka, krakowiaka itd.? Jeśli dobrze rozumiem, nazwy tańca są w dopełniaczu. Natomiast: tańczymy polkę, tango... (czyli biernik). Czym objaśnia się różnica przypadka w użyciu? Dziękuje za odpowiedź, czekam z nieciepliwością.
Z wyrazami szacunku, Wesołych i Pogodnych Świąt Bożego Narodzenia!
Ádámné Porcsalmy Éva, Debrecen, Wegry
W zwrotach typu tańczymy oberka nazwa tańca występuje w bierniku, nie w dopełniaczu. W polszczyźnie biernik lp. równy dopełniaczowi jest właściwy w zasadzie nazwom osób płci męskiej i nazwom zwierząt, ale istnieje kilkaset rzeczowników o innym znaczeniu, które mają tę samą cechę. Wiele z nich układa się w serie, a jedną z takichj serii są nazwy tańców. Jeśli skorzysta Pani z poradnianej wyszukiwarki, aby znaleźć ciągi 'męskożywotn', 'męskoosobow', 'męskozwierzęc', to pewnie znajdzie Pani więcej informacji na omawiany tu temat.
Dziękujemy za list i za życzenia (pierwsze w tym roku!). Wszystkiego dobrego!
Mirosław Bańko, PWN

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... jakieś ślady w języku werbalnym. Ktoś, kto tak ekspresywnie istnieje, tańczy, walczy - powinien oczywiście mówić w równie ekspresywny sposób. Znaczy to...
  • ... pociągnęła Jędrka do tańca.

    Śmieszny! Zmieszany jak dziewczyna. Nie umie
    tańczyć. Moja chodząca klawiatura! Moje cudo! Jak on się źle czuje...
  • ... się z chłopcami trącić. Zespół zaintonował przebój - i wszyscy zaczęli tańczyć.
    Nagle zrobiło się tak ciasno, że trudno było się ruszyć...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego