trzy

Wielki słownik ortograficzny

trzy trzech, trzem, trzema
raz, dwa, trzy (tempo)
Trzy Korony (geogr.) Trzech Koron
trzy•sta czter•dzieści trzy trzy•stu czter•dziestu trzech
trzej, trzech D. trzech

Słownik języka polskiego

trzy- «pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczający występowanie tego, co nazywa drugi człon złożenia, w potrójnej ilości, w trzech egzemplarzach, jednostkach»
trzy I «liczebnik główny oznaczający liczbę 3»
trzy II «ocena dostateczna w szkolnym systemie ocen»
trzy czwarte «trzy części całości podzielonej na cztery równe części»
reguła trzech «reguła pozwalająca obliczyć jedną z niewiadomych proporcji a:b=c:d, gdy pozostałe trzy są dane»
Święto Trzech Króli «święto katolickie obchodzone na pamiątkę objawienia się Jezusa Chrystusa»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

trzy po trzy
14.04.2015
Ostatnio dyskutowaliśmy ze znajomymi nad wymową wyrażenia pleść trzy po trzy. Niektórzy twierdzili, że należy je akcentować na słowie po, inni, że na drugie trzy. Która wymowa jest poprawna?
Nigdy nie słyszałem, aby w zwrocie pleść trzy po trzy ktoś kładł akcent gdzie indziej niż na sylabie po. Jest to oczywiście akcentowanie nieregularne, właściwe temu akurat zwrotowi. Jeśli przeczytamy w jakiś starszym podręczniku matematyki dla szkoły podstawowej, że ktoś kupił trzy jabłka po trzy grosze, to akcentu nie położymy na po.
Pleść trzy po trzy jest nietypowe akcentowo także na tle wyrażeń bliskoznacznych, por. mówić piąte przez dziesiąte (nie akcentujemy przyimka) lub ni w pięć, ni w dziewięć (tym bardziej).
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
trzy grosze
26.06.2008
Witam, chciałabym się dowiedzieć, czy istnieje geneza zwrotu dodać trzy grosze.
Z groszem to jest tak, że może być ciężki: ciężki grosz ‘duża suma’, ładny: ładny grosz ‘duża gotówka, duże pieniądze’. Ale może też być psi grosz ‘niewielka suma’.
Trzy grosze to też niewiele, zarówno w znaczeniu podstawowym ‘niewielkie pieniądze; bardzo mało, prawie nic’, np. nie wart trzech groszy ‘nic nie jest wart’, jest czego za trzy grosze ‘jest bardzo mało’, jak i przenośnym, np. wtykać, wsadzać, dodawać swoje trzy grosze ‘wtrącać się do czego, robić niepotrzebną uwagę, odzywać się niepotrzebnie’.
Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski
trzy czy cztery?
31.10.2012
Ile sylab ma słowo neutralny: trzy czy cztery?
Może mieć trzy, może mieć cztery, to zależy od stopnia staranności wymowy. Słowniki różnią się w ocenie tego, czy któryś z tych wariantów jest niepoprawny. Słownik wymowy polskiej (PWN, 1977) podaje wymowę trzysylabową jako wzorcową, a czterosylabowy wariant kwalifikuje jako błąd. W Nowym słowniku poprawnej polszczyzny (PWN, 1999) jest na odwrót: wymowa czterosylabowa jest poprawna, a trzysylabowa błędna. Jeśli te sprzeczności wydają się Panu nie do pogodzenia, to zawsze można sięgnąć po synonimiczne słowo obojętny.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Ciekawostki

Mówimy „Do trzech razy sztuka”, mając na myśli to, że rzecz udaje się za trzecim razem albo tylko trzy razy z rzędu. Znowu nie trafiłem. Ale do trzech razy sztuka.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wyjechać, no, jak się gdzieś tam wyjeżdża na dwa czy trzy dni, to tam na przykład tej miejscowości, jak jedziesz na...
  • ... zapisów w księdze dyplomów wynikało, że X rozpoczął studia na trzy lata przed powstaniem szkoły i otrzymał dyplom nr 4, zaś...
  • ... M.
    Dla macierzy 3 × 3 możemy rozważyć trzy przypadki:
    Trzy wartości na diagonali M równe; wtedy niejednoznaczność ma postać


    •...

Encyklopedia

reguły określające w dramaturgii klasycyst. podstawowe zasady struktury utworu: 1) jedność akcji — zakładająca wyrazistą jednowątkowość fabuły; 2) jedność czasu — ograniczająca czas akcji dramatu do czasu przedstawienia (lub jednej doby); 3) jedność miejsca — dopuszczająca jedno miejsce akcji, względnie kilka, pod warunkiem zachowania przy zmianie miejsca prawdopodobieństwa związanego z ograniczeniami rozpiętości czasowej fabuły;
najwyższy masyw górski Pienin właściwych, ponad doliną Dunajca, w Pienińskim Parku Narodowym;
gł. hasła polit. Sun Yat-sena: nacjonalizm, demokracja, dobrobyt;
Trzech Przełomów, Zapora, Zapora Trzech Wąwozów, Sanxia,
największa budowla hydrotechn. świata, w Chinach, w środkowym biegu Jangcy, w jej przełomowym odcinku (Przełom Trzech Wąwozów) przez góry Wu Shan.
Trzech Wąwozów, Przełom, Chang Jiang Sanxia,
przełomowy odcinek środkowego biegu rz. Jangcy przez góry Wu Shan, w Chinach, w prow. Sichuan i Hubei, między m. Wanxian i Yichang;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


Walentynkowy e-book do pobrania

Chcesz wiedzieć, jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych? Ten e-book jest dla Ciebie.

Czułe słówka, czyli… Jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych?

Wyślij

POBIERZ DARMOWY WALENTYNKOWY E-BOOK!