wiedział po co

Wielki słownik ortograficzny

Porady językowe

Po co nam te pitagorsy?
27.02.2017
Szanowni Państwo,
zastanawia mnie pisownia słowa Pitagoras w wypowiedzi: Po co nam te pitagorasy? , która znaczy: ‘po co stosowaliśmy tu kilka razy twierdzenie Pitagorasa?’. Wielka czy mała litera? Najbliższa takim sytuacjom jest reguła [62] WSO, ale nie wiem, czy właściwym jest rozszerzanie jej zastosowań do takich sytuacji.

Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Moim zdaniem ma tu zastosowanie reguła [122] WSO:
Małą literą piszemy rzeczowniki utworzone od nazw własnych ludzi oraz istot mitologicznych, używane w znaczeniu pospolitym: hamlet (= człowiek niezdecydowany), kozak (= taniec), krezus (= bogacz), ksantypa (= kobieta kłótliwa, zrzędna), łazarz (= człowiek chory, opuszczony), szwajcar (= odźwierny).

Napisałabym zatem – tak jak to Pan zaproponował – Po co nam te pitagorasy?. Podobnie przecież zapisujemy nazwy asperger (‘zespół Aspergera’), rentgen (‘aparat Roentgena’).
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Po co w słowniku słownik?
13.11.2014
Szanowni Państwo,
po co w słownikach języka polskiego umieszcza się definicję słowa słownik? Wszak ktoś, kto nie zna znaczenia tego wyrazu, i tak ze słownika nie skorzysta, gdyż nie będzie wiedział, co to takiego jest. Z kolei każdy, kto wie, jak używać słownika, tej definicji już nie potrzebuje.
Pozdrawiam
Jan S.
Większość Polaków zna jako tako tylko słownik ortograficzny, w którym wyrazów się nie objaśnia. Objaśnia się je zaś w innych słownikach, mniej powszechnie znanych. W sumie więc może sytuacja nie jest tak absurdalna, jak się wydaje.
Obecność niektórych wyrazów w słownikach może dziwić, nigdy jednak nie przewidzi się, kto czego będzie w nich szukać. Poza tym słowniki bywają traktowane jako dokument języka, a w dokumentacji nie powinno być zasadniczych luk.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
po co i dlaczego?
7.11.2012
Dzień dobry,
mój narzeczony jest obcokrajowcem i uczy się mówić po polsku. Ostatnio zapytał mnie, jaka jest różnica pomiędzy po co? a dlaczego? Intuicyjnie czuję różnicę i wiem, które z tych wyrażeń stosować w różnych sytuacjach, jednak nie potrafiłam podać mu jasnej reguły.
Proszę o pomoc.
Z poważaniem,
Monika Ryś
Oboje Państwo muszą rozumieć różnicę między przyczyną a celem: taka jest właśnie różnica między dlaczego? a po co?
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... końca Ziemi na drugi ekipy, która sama tak naprawdę nie wie, po co robi to, co robi? Przy czym zazwyczaj są to jakieś...
  • ... umiem odpowiedzieć na to, proszę Wielebnych Ojców.
    Wtedy też nie
    wiedziałam, po co niosę habit i po co w ogóle idę, a zaczynało...
  • ... i dokładnie.
    - Mogę jeszcze raz zajrzeć do kuchni? - spytałem.
    - Nie
    wiem po co, ale proszę bardzo. Tylko ostrożnie, bo nigdy nie wiadomo, czy...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego