wyżej wymieniony

Wielki słownik ortograficzny

wyżej wymieniony (skróty: ww., wyż.wym.)

Porady językowe

Wyżej wymienionyww. lub wyż.wym.
31.03.2017
Dlaczego skrót wyż.wym. (wyżej wymienione) ma po wyż kropkę?
Przede wszystkim jest to skrót rzadko stosowany i raczej niezalecany. Wyrażenie wyżej wymieniony skraca się na ogół do postaci ww.
W skrócie wyż.wym. oba elementy muszą być zapisane z kropkami, ponieważ ich zakończenia nie są ostatnimi literami wyrazów nieskróconych.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
agrestoporzeczka i malinojeżyna
3.07.2010
Agrestoporzeczka czy agresto-porzeczka? Malinojeżyna czy malino-jeżyna?
Wzorem pisowni dla agrestoporzeczki i malinojeżyny może być tchórzofretka – nazwa zwięrzątka wyhodowanego przez skrzyżowanie tchórza i fretki. Wprawdzie słowniki ortograficzne zalecają, by rzeczowniki złożone z członów równorzędnych zapisywać z dywizem (przykładem, którym od lat ilustruje się tę kwestię, jest laska-parasol), ale ponieważ zapis taki jest w wielu wypadkach niewygodny (pociąga za sobą konieczność odmieniania obu członów: laski-parasola itd.) i nieadekwatny (sugeruje, że mamy do czynienia z doraźnym złożeniem dwóch wyrazów), istnieje wiele wyjątków od wymienionej reguły, usankcjonowanych zwyczajem i zanotowanych w słownikach. Prócz tchórzofretki są to m.in. stropodach, marszobieg, klasopracownia, a ze starszych wyrazów chłoporobotnik i klubokawiarnia. Wymieniona w pytaniu agrestoporzeczka, tak samo jak malinojeżyna, należą do tej samej grupy wyrazów.
Lista wyjątków jest oczywiście otwarta, w każdej chwili możemy tworzyć nowe. Zasadniczym powodem, by nie stosować się mechanicznie do reguły z laską-parasolem czy też fryzjerem-przemytnikiem (to inny klasyczny przykład ze słowników ortograficznych), jest bowiem to, że dotyczy ona tworów doraźnych, jeśli wręcz nie hipotetycznych, podczas gdy wyżej wymienione wyjątki to nazwy desygnatów realnie istniejących, używane na co dzień.
Mirosław Bańko, PWN
  1. 3.07.2010
    PS. Pani Anna Garbacz, uważna czytelniczka naszych porad, zwróciła uwagę, że cytuję stare przykłady, a nie podaję nowych: wiertarko-wkrętarki, pralko-suszarki, chłodziarko-zamrażarki, lokówko-suszarki, skanero-kopiarko-drukarki. Rzeczywiście, z mojej odpowiedzi wynika jednak, że w świetle zasad ortografii ww. zapisy są niepoprawne: możemy napisać z dywizem chłodziarka-zamrażarka (i odmieniać oba człony jednocześnie, np. chłodziarki-zamrażarki) albo zamiast dywizu użyć spójki -o-, co zwalnia nas z obowiązku odmieniania pierwszego członu, ale sprawia, że budowa wyrazu staje się mniej wyraźna (por. chłodziarkozamrażarka).
    Kto woli zatem pisać skanero-kopiarko-drukarka niż skaner-kopiarka-drukarka albo skanerokopiarkodrukarka, ten postępuje racjonalnie, ale łamie zasady pisowni, które przewidują tu tylko drugi z wymienionych zapisów, a trzeci tolerują na prawach wyjątku. Ucieszyłbym się, gdyby zasady pisowni zostały zmienione tak, aby i pierwszy zapis był legalny. Dotychczasowe zmiany w polskiej pisowni nie napawają jednak optymizmem, gdyż zamiast wprowadzać więcej swobody, sprowadzały się do zastępowania jednych zapisów innymi. Korzystnym wyjątkiem jest utrzymująca się od kilkunastu lat wariantywna pisownia zaprzeczonych imiesłowów przymiotnikowych.
    MB
o synonimii
20.10.2011
Witam!
Interesuje mnie, czy wyrażenia:
w związku z
ze względu na
przez wzgląd na
zważywszy na
są pełnymi synonimami, jak sugeruje USJP? Moja intuicja podpowiada mi, że wymienione cztery zwroty mają dwa znaczenia: 1) wpływu na jakiś stan rzeczy (i są hiponimami względem z powodu), 2) wprowadzenie czegoś, co jest brane pod uwagę. Nie jestem jednak tego pewien, dlatego jestem ciekaw Państwa opinii.
Pozdrawiam!
Odpowiedź zależy od tego, jak rozumiemy synonimię, a to pytanie prowadzi do innego, mianowicie – jak rozumiemy znaczenie. Ponieważ pyta Pan, czy wymienione wyrażenia są „pełnymi synonimami”, mam ochotę powiedzieć, że nie, ponieważ dokładnych synonimów w zasadzie nie ma: każda para wyrazów bliskoznacznych, jeśli przyjrzeć się im wystarczająco dokładnie, ujawnia różnice w zakresie szeroko rozumianego znaczenia, obejmującego nie tylko cechy desygnacyjne, ale też asocjacyjne, emotywne, kolokacyjne, stylistyczne, strukturalne, etymologiczne itp. W jedynym ze słowników jako synonimy figurują np. wyrazy: kot, kotek, koteczek, kocina, kocisko, kociak, kizia, kituś, kicia, kiciunia, kiciuś. Jeśli znaczenie rozumieć wąsko, to owszem, wyrażenia te są synonimami. Ich seria, podana wyżej, uzmysławia jednak, ile się traci, jeśli ograniczyć się do tak rozumianego znaczenia.
Dokonać szczegółowej analizy podanych przez Pana zwrotów jest trudno, byłoby to zadanie pracochłonne. Zwrócę więc przykładowo uwagę na różnicę, która rysuje się między zwrotem zważywszy na a pozostałymi wymienionymi wyżej. W pewnym słowniku czytamy: „Bawiliśmy się wesoło i może trochę za głośno, zważywszy na późną porę”. Jasne jest, że zastąpienie owego zważywszy na którymkolwiek z pozostałych zwrotów jest niemożliwe, gdyż daje zdanie dziwne, wypaczające sens, por. „Bawiliśmy się wesoło i może trochę za głośno, ze względu na późną porę”. Przyczyną jest to, że zważywszy na służy wprowadzeniu okoliczności uzasadniających czyjąś opinię, a nie okoliczności uzasadniających wydarzenie, o którym mowa.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... 6. Samoczynna blokada liniowa (SBL)
    7. Dyspozytorskie urządzenia nastawcze (DUN)
    Wyżej wymienione sposoby są podstawowe i najbardziej znane oraz najczęściej stosowane. Trzy...
  • ... funkcji: Fade, Solaryzacja, Sepia, Czarno-Biała, Negatyw. 11 funkcji: 5 wyżej wymienionych plus "Snapshot", "Mirror", "Wipe", "Mix", "Strobe", "Gain-up".
    Cyfrowe nakładanie...
  • ... ponad 3 tys. różnych wyrobów, otrzymało znak jakości zgodnie z wyżej wymienionym wymogiem tylko dla niespełna połowy asortymentów swej produkcji. Natomiast 27...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego