z tym

Wielki słownik ortograficzny

z tym że (np. Pożyczam ci książkę, z tym że jutro mi ją oddajesz.)

Porady językowe

z tym że
23.12.2009
Dzień dobry,
mam pytanie o wyrażenie z tym że... W WSO na stronie PWN (http://so.pwn.pl/lista.php?co=z+tym+%BFe) występuje ono z przecinkiem, a w USJP (http://usjp.pwn.pl/haslo.php?id=4884851) już bez przecinka, jako sfrazeologizowana całostka. Konteksty, w których użyto omawianego wyrażenia w obu słownikach, wydają się bardzo podobne. Która więc wersja – z przecinkiem czy bez niego – jest właściwa?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Ponieważ komputerowa wersja USJP jest dostępna tylko dla abonentów, przytaczam oba zdania dla wygody czytelników poradni:
  • Pożyczam ci książkę, z tym, że jutro mi ją oddajesz (WSO).
  • Kolejny odcinek metra zostanie zbudowany za pięć lat, z tym że nie od razu będzie oddany do użytku.
Co więcej, przy haśle z WSO, gdzie podano ww. przykład, jest odesłanie do zasady pisowni, która mówi, że przecinek jest w takich miejscach zbyteczny. Natrafiła Pani na usterkę w komputerowym słowniku ortograficznym, którą musimy poprawić (dziękujemy!). Poprawna jest taka interpunkcja jak w cytacie z USJP.
Mirosław Bańko, PWN
z tym(,) że
8.05.2009
Witam!
Mam pytanie o pisownię przecinka w sformułowaniu z tym, że (...), zwłaszcza na początku zdania. Na przykład: „Rozwiążę dziś ten problem. Z tym, że mogę nie zdążyć przed południem”. Powiedziano mi, że na początku zdania powinno być bez przecinka: „Z tym że (...)”.
Doradzono Panu słusznie. Przecinek między z tym a że można postawić, jeśli na słowo tym pada wyraźny akcent. Gdy jednak z tym zajmuje pozycję inicjalną, taki akcent byłby nienaturalny.
Mirosław Bańko, PWN
Z tym przecinkiem nie wiadomo jak jest
20.02.2013
1. W Słowniku interpunkcyjnym J. Podrackiego i A. Gałązki znalazłem zdania: „Idzie diabli wiedzą dokąd”, „A z nami, diabeł jeden wie, co będzie” (s. 131). Jeśli dobrze zrozumiałem, autorzy traktują drugie zdanie jako zdanie złożone. Czy możliwe byłoby usunięcie przecinków w drugim zdaniu lubi wstawienie ich w pierwszym?
2. Gdy autorzy mówią o swoim podręczniku, zawsze nazywają go Słowniczek (z dużej litery), a przecież na okładce widnieje Słownik. Czy taka praktyka jest prawidłowa?
Szyk zdania podrzędnego wobec nadrzędnego może być trojaki. Na ogół zdania te stoją koło siebie: „Nikt jeszcze nie wie, co z nami będzie” lub „Co z nami będzie, nikt jeszcze nie wie”. Rzadziej zdanie podrzędne znajduje się w środku zdania nadrzędnego: „Nikt, co z nami będzie, jeszcze nie wie”. Najrzadziej zdanie nadrzędne wchodzi w środek zdania podrzędnego: „Z nami, nikt jeszcze nie wie, co będzie”. Przykłady, które Pani wymieniła w pytaniu, reprezentują ten trzeci, najrzadziej spotykany typ.
Względna rzadkość takich konstrukcji sprawia, że praktyka interpunkcyjna w ich wypadku jest niejednolita. W zasadzie zdanie składowe zanurzone w innym zdaniu składowym powinno być wydzielone przecinkami, niezależnie od tego, czy na zewnątrz jest zdanie nadrzędne, czy podrzędne. Odstępstwa mogą dotyczyć zdań sfrazeologizowanych, które odbierane bywają jako jeden wyraz. Tym można tłumaczyć pominięcie przecinków w pierwszym z przykładów, które Pani podała.
Jeśli chodzi o tytuł wymienionej książki, to w pierwszym wydaniu brzmiał on Kieszonkowy słowniczek interpunkcyjny PWN i jego pozostałością jest słowo Słowniczek w treści drugiego wydania. Ciekawe, że zmianie tytułu na Słownik w wydaniu drugim towarzyszyło zmniejszenie (!) formatu. Wydawnictwo dało do ręki czytelnikom książeczkę mniejszą i poręczniejszą, ale by podnieść jej prestiż, nazwało ją słowem „poważniejszym”.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
  1. 20.02.2013
    Czyli potwierdza się moja obserwacja, że broszurki zwykle zwą się Wszystko o..., a wielotomowe dzieła Zarys / podstawy / wprowadzenie do....
    jt

Ciekawostki

Mówimy „Jak spaść, to z wysokiego konia”, mając na myśli to, że warto podejmować ryzyko wtedy, gdy można dużo zyskać.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... tu dużo gadać, trzeba wyłożyć przynajmniej jedną kartę na stół - z tą zazdrośnie strzeżoną tajemnicą to Zygmunt ściemniał. Oszukiwał sam siebie. Chciał...
  • ... do szkoły pomaturalnej o profilu "naprawa sprzętu gospodarstwa domowego". Niewiele z tego pamiętam i dziś nawet nie umiem naprawić żelazka. Potem zdałem...
  • ... w nim owo przez lata wyczekiwane coś, wzbudzone bodźcem pochodzącym z tego demonicznego świata. W Paryżu, w zgiełku kawiarni, licytacji nazwisk, szaleństwie...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


Walentynkowy e-book do pobrania

Chcesz wiedzieć, jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych? Ten e-book jest dla Ciebie.

Czułe słówka, czyli… Jak zwracają się do siebie Polacy w sytuacjach intymnych?

Wyślij

POBIERZ DARMOWY WALENTYNKOWY E-BOOK!