¶wiêto

Słownik języka polskiego

wici «w dawnej Polsce: łozowe witki lub pęki powrozów rozsyłane do rycerzy jako wezwanie do stawienia się na wyprawę wojenną; później też: uniwersały królewskie zwołujące pospolite ruszenie»
wij «lądowy stawonóg o robakowatym ciele, zbudowanym z licznych segmentów, opatrzonych jedną lub dwoma parami odnóży»
wić I
1. «długa, cienka i elestyczna gałązka»
2. «nitkowaty wyrostek będący aparatem ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych oraz niektórych komórek wielokomórkowców»
4. zob. wąs w zn. 3

• wiciowy
wić II «splatając coś, robić wieniec lub gniazdo»
wić się
1. «o zwierzęciu: pełznąć zygzakowatym ruchem»
2. «o człowieku: wyginać się w różne strony»
3. «przybierać kształt serpentyny»
4. «o niektórych roślinach: oplatać coś i piąć się po tym»
5. «o włosach: układać się w loki»

Wielki słownik ortograficzny

wić (rzeczownik) wici; wici
wić (czasownik) wiję, wiją; wij•cie
wij -ja; -jów
wiły -łów

Wielki słownik W. Doroszewskiego

wij

Porady językowe

Jak zapytać o wołacz?
31.05.2014
Wita.
Mam pytanie – jak brzmi odmiana słowa nieznajoma w wołaczu? I jak brzmi pytanie wołacza, gdyż gdzieś wyczytałam, że forma wołacza nie ma pytania. Popularna wskazówka O! jest błędna, gdyż może sugerować niepoprawne odpowiedzi w mianowniku, np. O, samolot! O, żaba! (zamiast: samolocie, żabo).
Dziękuję
Trudno zapytać o wołacz, gdyż formy wołacza nie są związane składniowo ze zdaniem, np. nie są wymagane przez żaden czasownik ani przyimek. Można więc tylko wymienić konteksty, w których użycie wołacza jest prawdopodobne, np. „Ty...” albo nawet „Kocham cię, ty...”, „Kocham cię, mój (moja)...”. Próba użycia tych kontekstów do przykładów wymienionych w pytaniu daje następujące efekty: „Ty samolocie!”, „Kocham cię, moja żabo” i „Kocham cię, nieznajoma”.
Przy okazji: Witam czy Wita? Wiele osób odbiera Witam jako nieuprzejme (zapewne wbrew intencjom tych, którze lubią się tak witać), ciekawe, co by powiedzieli o Wita. A może to po prostu literówka?
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
tam i z powrotem
20.03.2014
Wita,
przejdę od razu do setna sprawy, jak poprawnie zapisać słowo: z powrotem czy spowrotem? Chciałabym nadmienić, że zależy mi bardzo na czasie. Liczę na szybkie wyjaśnienie mojego problemu.
Z góry dziękuję
Piszemy z powrotem. Nie będę się nad tym rozwodził, skoro czas ponagla. Nie mogę się tylko powstrzymać od uwagi, że Witam na początku listu wielokrotnie widziałem (formuła ta była przedmiotem uwagi w naszej poradni), ale Wita – jeszcze nie.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Jak replikować na Witam
14.06.2013
Szanowni Panstwo,
wychodze z zalozenia, ze wiekszosc osob stosujacych w korespondencji powitanie Witam nie zastanawia sie, ze stawia korespondenta w pozycji z gory na dol. Np. firma internetowa okolnikiem „wita serdecznie” potencjalnego klienta. Czy i w jaki sposob mozna zwrocic uwage w mailowej korespondencji z nieznajoma osoba, ze rozpoczynanie jej zwrotem Witam lub Witam serdecznie razi, jednoczesnie nie zrazajac korespondenta do siebie?
Z powazaniem
Niektórzy odpowiadają zwrotem dystansującym, np. Szanowni Państwo, licząc na domyślność korespondenta, zauważyłem jednak, że jest to nieskuteczne. Można próbować inaczej, np.
Szanowni Państwo,
nieznane mi osoby zwracają się do mnie w listach słowami „Szanowny Panie”. Mam nadzieję, że Państwo nie chcą mnie traktować gorzej niż inni, liczę więc na podobne zwroty w korespondencji. Przejdę teraz do istoty rzeczy...”.
Przy okazji dodam, że do wymogów językowej grzeczności należy nie tylko wybór odpowiednich form, ale też zapis polskich słów z polskimi znakami diakrytycznymi. Ich brak utrudnia lekturę i może być przyczyną niejasności albo mimowolnej śmieszności.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... ich najszczytniejsze hasło. Hej! Hej! Hej!
    I CZELADNIK
    A on,
    wicie, jeszcze jedno, wicie, ma cierpienie, towarzyszu mistrzu: on się kocha...
  • ... podnosi ją z ziemi i mówi
    Kretyńskie plemię - to jest,
    wicie ino taki termos do herbaty.
    Nalewa z bomby do pokrywki...
  • ... dojmujący, lecz ćmi bezustannie jak chory ząb. Stary Krone rzeźbi wijące się w kędziorach włosy na oślim karku. Wie doskonale, że...
  • ... leciała po estakadach i mostach, tylko złaziła w przełęcze i wiła się wzdłuż zboczy, które zakrywały mnie bardzo dokładnie przed okiem...
  • ... pistoletem automatycznym gotowym do strzału otwiera bramę i z uśmiechem wita Kilera, Kiler nerwowo przełyka ślinę. Czuje się niezbyt pewnie. Żwirową...

Encyklopedia

tygodnik społ.-polit., wyd. 1928–39 w Warszawie;
biol. narządy ruchu występujące u bakterii i komórek eukariotycznych;
hist. w dawnej Polsce uniwersały królewskie wzywające wojowników i rycerzy do stawienia się na wyprawę wojenną;
wije, Myriapoda,
gromada stawonogów;