Przysłowia

 
Przysłowia
21 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. Został ustanowiony przez UNESCO w 1999 r. dla upamiętnienia wydarzeń mających miejsce w 1952 r. w miejscowości Dhaka, obecnej stolicy Bangladeszu. Zginęło tam wówczas 5 studentów, którzy domagali się nadania językowi bengalskiemu statusu urzędowego. Dzień ten ma na celu podkreślenie różnorodności językowej świata, zwrócenie uwagi na języki zagrożone i ginące. To święto ma nam uświadamiać, że chronimy język ojczysty także po to, by nie zagubić tożsamości kulturowej. Warto na co dzień dbać o jego czystość, poznać historię, bogactwo dialektów i tajniki frazeologii. A w kwestiach poprawności – zawsze warto szukać porady Ekspertów w Poradni Językowej PWN!
Poniżej dowiesz się wielu ciekawych rzeczy o przysłowiach polskich: co znaczą, jaką mają postać i w jakich kontekstach mogą być użyte.
 
  • Mówimy „Nie opłaci się skórka za wyprawkę”, „Niewarta skórka wyprawki” itp., jeśli coś nie jest warte włożonego w to wysiłku. Budować samemu! Nie opłaci się skórka za wyprawkę, lepiej zapłacić fachowcom i spać spokojnie. (Od dawnego znaczenia słowa „wyprawka”, nawiązującego do czasownika „wyprawić” ).
  • Mówimy „Służba nie drużba”, mając na myśli to, że obowiązkom służbowym trzeba podporządkować inne sprawy.
  • Mówimy „Co się stało, to się nie odstanie”, mając na myśli to, że faktów dokonanych nie można już cofnąć.
  • Mówimy „Starość nie radość”, mając na myśli to, że z wiekiem człowiek zaczyna odczuwać dolegliwości, których nie mają ludzie młodzi.
  • Mówimy „Strach ma wielkie oczy” , mając na myśli to, że osoba, która się czegoś boi, ma skłonność wyolbrzymiać niebezpieczeństwo.
  • Mówimy „Styl to człowiek”, mając na myśli to, że charakter i osobowość twórcy odzwierciedlają się w jego dziele.
  • Mówimy „Szewc bez butów chodzi”, mając na myśli kogoś, kto nie ma czasu, pieniędzy lub chęci, aby zadbać dla siebie o coś, co robi dla innych.
  • Mówimy „Wyszło szydło z worka”, jeśli wydało się coś wstydliwego. Długotrwałe kariery są często podejrzane. Po latach wychodzi szydło z worka.
  • Mówimy „Ściany mają uszy”, mając na myśli to, że nawet rzeczy, o których się mówi w zamkniętym pokoju, mogą zostać podsłuchane.
  • Mówimy „Ten się śmieje, kto się śmieje ostatni”, mając na myśli to, że nie należy cieszyć się z sukcesu przedwcześnie, gdyż może się okazać, że odniósł go ktoś inny.
  • Mówimy „Nie święci garnki lepią”, mając na myśli to, że nie trzeba być nikim wyjątkowym, aby wykonać jakąś pracę.
  • Mówimy „Dla towarzystwa dał się Cygan powiesić”, mając na myśli to, że ludzie są skłonni wiele poświęcić, aby być w towarzystwie innych ludzi.
  • Mówimy „Trafiła kosa na kamień” , jeśli osoba sprytna spotkała sprytniejszą od siebie.
  • Mówimy „Do trzech razy sztuka”, mając na myśli to, że rzecz udaje się za trzecim razem albo tylko trzy razy z rzędu. Znowu nie trafiłem. Ale do trzech razy sztuka.
  • Mówimy „Kradzione nie tuczy”, mając na myśli to, że nie opłaca się bogacić czudzym kosztem, przez kradzież.
  • Mówimy „Dobry żart tynfa wart”, wyrażając aprobatę dla czyjegoś żartu.
  • Mówimy „Uczył Marcin Marcina (a sam głupi jak świnia)”, mając na myśli kogoś, kto poucza innych, mimo że sam nie posiada stosownej wiedzy lub umiejętności.
  • Mówimy „Uderz w stół, a nożyce się odezwą”, mając na myśli to, że osoby, które czują się winne, reagują nawet wtedy, gdy to, o czym mowa, nie odnosi się do nich.
  • Mówimy „Na układy nie ma rady”, mając na myśli to, że człowiek bywa bezsilny wobec faktów od niego niezależnych, zwłaszcza spowodowanych przez osoby pozostające w jakichś układach.
  • Mówimy „Wiara góry przenosi” lub „Wiara czyni cuda”, mając na myśli to, że wszystko można osiągnąć, jeśli się tylko uwierzy, że jest to możliwe.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!