Algorytm zeszytowoszkolny / szkolnozeszytowy

 
Algorytm zeszytowoszkolny / szkolnozeszytowy
1.06.2016
Czy algorytmy właściwe lekcjom matematyki, czyli pojawiające się w zeszytach szkolnych, to algorytmy szkolnozeszytowe, czy zeszytowoszkolne? Wydaje mi się, że pierwsza wersja, bo skoro przymiotnik pochodzi od wyrażenia złożonego z rzeczownika i określającego go przymiotnika, to potem ten określający przymiotnik powinien się znaleźć na pierwszym miejscu złożenia, jako człon określający. Z drugiej strony przykład prawnoautorskiego (porada nr 13186) pokazuje, że nie zawsze się tak postępuje.
W polszczyźnie dość regularnie tworzymy przymiotniki od wyrażeń składających się z rzeczownika i określającej go przydawki dopełniaczowej, por. teoria literatury – teoretycznoliteracki, historia literatury – historycznoliteracki, kultura języka – kulturalnojęzykowy, teoria mnogości – teoriomnogościowy itp. W formie pochodnej zachowany jest szyk podstawy. W wypadku wyrażeń rzeczownikowo-przymiotnikowych oryginalny szyk nie zawsze jest zachowany, por. np. prawo autorskie – parwnoautorski lub autorskoprawny, prawo karne – prawnokarny albo karnoprawny, lecz prawo cywilne – cywilnoprawny. Decyduje tu uzus.
Podstawa słowotwórcza omawianych powyżej konstrukcji liczyła dwa wyrazy. W pytaniu natomiast mamy do czynienia z wielowyrazową strukturą o charakterze nominalnym (algorytm obecny w zeszytach szkolnych), która w efekcie procesu słowotwórczego ma dać wyrażenie dwuwyrazowe. Tymczasem polszczyzna nie ma gotowych wzorców słowotwórczych na tego typu sytuacje. Wbrew temu, co chcieliby niektórzy, badania z zakresu fonetyki akustycznej to nie są badania fonetycznoakustyczne ani badania fonetyczno-akustyczne. Przy tego rodzaju konstruktach nie chodzi bowiem ani o kolejność elementów, ani też o pisownię z łącznikiem bądź bez łącznika. Najistotniejsza jest tu przejrzystość znaczeniowa takiej formacji, a konkretnie jej brak. Podobnie jest z algorytmem szkolnozeszytowym (albo zeszytowoszkolnym) – z budowy tego wyrażenia nie da się szybko i jednoznacznie odczytać znaczenia całej formacji.
Adam Wolański
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego