Byłem na Papieżu...

 
Byłem na Papieżu...
8.03.2002
Szanowni i Ukochani Profesorowie!
Będę wdzięczny za ocenę mojej lingwistyczno-etycznej analizy pewnego wyrażenia, którą przedstawiam (jest to fragment mojego artykułu):
Przed jedną z pielgrzymek Papieża do Polski dziesięciu osobom postawiłem pytanie: "Czy będziesz w czerwcu na Papieżu?" i nikogo nie zdziwiło takie sformułowanie. A zatem wyrażenie być na Papieżu weszło do mowy potocznej.
Gdy Karol Wojtyła był jeszcze w Krakowie, nikt, kto uczestniczył we mszy odprawianej przez niego, czy w spotkaniu z nim, nie powiedział: "Byłem na Biskupie" czy "...na Wojtyle". Rozwińmy rzecz szerzej. "Byłem na koncercie chopinowskim" – mówimy, gdy wykonawcą jest jakiś mało znany artysta, i najważniejszym jest tu Chopin. Ale gdy ktoś miał szczęście słuchać pianisty tej miary, co Małcużyński, powie raczej: "Byłem na Małcużynskim", Chopin schodzi na dalszy plan. "Byłem na Rollingstonsach" – mówiło się. "Byłem na Wałęsie" – słyszałem też taką wypowiedź, gdy Lech był u szczytu swej popularności. Prawidłowe sformułowanie jest: "Byłem na spotkaniu (występie) z X". Gdy jednak X staje się gwiazdą, bożyszczem tłumów, wówczas to, co on ma nam do przekazania, mało się liczy, najważniejszy jest on sam – idol. I w takich sytuacjach mamy tendencję mówić: "Byłem na X".
Podczas papieskich pielgrzymek najczęściej uczestniczymy w Eucharystii odprawianej przez Ojca Świętego i jeżeli potem mówimy: "Byłem na Papieżu", to należy wyciągnąć wniosek, że najważniejszym był tu sam Papież, a Ofiara Chrystusa jedynie tłem, dekoracją. Tak, język jest jak papierek lakmusowy, które może ukazać w nas samych rzeczy, jakich nie dostrzegamy, jakich często nie chcemy dostrzec.
Marek Przepiórka
Panie Marku,
Pana analiza jest bardzo trafna. Istotnie, przyimek na, używany przy nazwie zdarzenia o charakterze imprezy (na przedstawieniu, na koncercie) bywa stosowany także wówczas, gdy dla skrótu nazwa imprezy zostaje zastapiona nazwą (nazwiskiem) wykonawcy. Prawda, że może to nieraz szokować - i sądzę, że na Papieżu powie raczej ktoś, kto spotkanie z Ojcem Świetym traktuje raczej właśnie jak imprezę.
Pozdrawiam
Jerzy Bralczyk, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego