Cykliczny a cyrkularny

 
Cykliczny a cyrkularny
1.04.2019
Czy istnieje różnica znaczeniowa pomiędzy określeniem wydarzenie cykliczne a wydarzenie cyrkularne? Mam tu na myśli chociażby wszelkie święta ruchome, np. Wielkanocy, pomiędzy którymi nie ma równych interwałów czasowych. Jeśli cykliczność zakłada równe odstępy, to czy lepsza dla nazwania świąt ruchomych nie byłaby cyrkularność?
Wydarzenie cykliczne to ‘wydarzenie, się powtarza i którego poszczególne elementy tworzą całość’ (cykliczne audycje radiowe, cykliczne wykłady otwarte, cykliczne manifestacje). O świętach nie mówimy, że są cykliczne, gdyż z natury rzeczy mają one taki charakter (podobnie jak nie określimy papieża jako kawalera, choć jest on nim w istocie). Cyrkularny zaś to dawny (zapomniany już) przymiotnik znaczący to, co dziś znaczy kulisty, oraz to, co dziś znaczy okólny, okręgowy (władze cyrkularne, miasto cyrkularne). W pierwszym znaczeniu nawiązuje bezpośrednio do łacińskiego circulus ‘koło’, a w drugim odnosi się do dawnego rzeczownika cyrkuł oznaczającego obwód administracyjny w zaborze rosyjskim. Nie ma on znaczenia związanego z cyklicznością, więc tym bardziej nie łączy się z rzeczownikiem wydarzenie.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego