Czy można grać, wygrywając?

 
Czy można grać, wygrywając?
27.09.2019
Moje pytanie dotyczy imiesłowów zakończonych na -ąc i ich nadużywania w zdaniu. Czy poprawne jest zdanie: Graliśmy w siatkówkę, wygrywając mecz? Jaka obowiązuje tu zasada?
Ze szkoły pamiętamy na ogół zasadę tożsamości podmiotów w wypowiedzeniu z imiesłowowym równoważnikiem zdania – prawie każdy zapamiętał zdanie typu Idąc do kina, spadła mu czapka, z którego wynika, że czapka wybierała się na pokaz filmowy.
Oprócz niej imiesłowowymi równoważnikami zdania rządzi jeszcze inna zasada – ta, zgodnie z którą imiesłów współczesny (czyli ten zakończony na -ąc) powinien wskazywać na czynność dziejącą się w tym samym czasie co czynność wyrażona zdaniem nadrzędnym (Idąc do kina, zgubił czapkę = Kiedy szedł do kina, zgubił czapkę). Nie powinno się zatem używać form na -ąc ani do wskazania czynności poprzedzającej tę wyrażoną w zdaniu nadrzędnym (Wjechał na autostradę, tankując cały bak – najpierw musiał zatankować, a potem wjechać na autostradę), ani do opisania czynności, która jest skutkiem tej ze zdania nadrzędnego. Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w zacytowanym przez Panią zdaniu: Graliśmy w siatkówkę, wygrywając mecz – wygrana meczu była skutkiem jego rozegrania. Zdanie to więc jest błędne.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego