Czy odmieniać nazwiska?

 
Czy odmieniać nazwiska?
22.05.2003
Złości mnie maniera nieodmieniania nazwisk. Dziecko przyniosło ze szkoły pięknie wypisany dyplom. Cóz z tego, skoro wstyd mi go pokazać. Na dyplomie bowiem imię jest odmienione, nazwisko zaś nie. Całość sprawia wrażenie co najmniej dziwne. Nikt nie zadał sobie trudu opracowania tekstu, by nazwisko występowało w mianowniku. Nieśmiała uwaga rzucona w towarzyskiej rozmowie wywołałą burzę. Podobno niepotrzebie się czepiam drobiazgów, skoro nawet w sądzie protokoły zawierają takie konstrukcje i nikomu to nie przeszkadza. Mnie przeszkadza! Na dowód, że nie mam racji, pokazano mi taki dokument. Rzeczywiście, było napisane (używam fikcyjnych nazwisk): „Wyrok przeciwko Mateuszowi Józefowi Młotek w sprawie Karola Zenona Wilusz”. Pokusiłam się nawet o uwagę, że nie podpisałabym takiego sądowego dokumentu, bo nazwisko nieodmienione uznałabym za obce. Śmiech rozmówców mnie ogłuszył. Podobno z sądem się nie dyskutuje. Uważam, że mam rację. Proszę o poradę, jak postąpić w sytuacji, gdy urzędowo ktoś przekręca moje nazwisko i czyni to w majestacie prawa.
Szanowna Pani!
Przyjemnie byłoby sądzić, że instytucje, które nie próbują odmieniać nazwisk budzących jakiekolwiek wątpliwości (bo jednak nazwiska pana Nowaka czy pana Kwiatkowskiego odmieniają), czynią tak z delikatności i z obawy, by odmianą nie urazić nosiciela nazwiska. Niestety bardziej prawdopodobne jest, że wynika to z wygodnictwa i nieuctwa, a w najlepszym razie z dogmatyzmu urzędniczego. Sam, choć z oporami, na czeku, nad kreską, pod którą znajduje się słowo komu, piszę Jerzy Bralczyk zamiast, jak chciałbym, Jerzemu Bralczykowi. Boję się, że bank mi nie wypłaci pieniędzy.
Jednakże na dokumentach, w szczególności na dyplomach i innych pismach o funkcji honorującej, na których nasze (i inne) nazwiska mają się ze względów gramatycznych pojawiać w przypadku zależnym, odmiana jet konieczna! Niewiele mamy nazwisk mężczyzn, które brzmią tak samo w każdym przypadku gramatycznym, ogromna większość to nazwiska poddające sie odmianie. Życzę dalszej stanowczości i nieulegania presjom wyśmiewających.
Pozdrawiam serdecznie
Jerzy Bralczyk, prof., Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

Zakamarki młodej polszczyzny.

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. G. Daimlera 2. Dane mogą być udostępniane na rzecz PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o. o. oraz ePWN sp. z o.o. w celu ułatwienia Użytkownikowi założenia konta w serwisie tych spółek. Więcej informacji o zasadach przetwarzania danych, w tym przysługujących prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.
Wyślij

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021"!