Czy postawić przecinek?

 
Czy postawić przecinek?
17.06.2016
Szanowni Państwo,
czy powinny być przecinki:
  1. Adamowi nie pozostało nic innego, jak w ślad za towarzyszami udać się do bazy
  2. "Zmęczeni wynajmowaniem i ciągłym użeraniem się z powolną administracją, mieszkańcy miasta chcieli mieć swoje mieszkania i domy na własność
  3. Oddziaływanie odpadów na krajobraz fizyczny okazało się równie trudne do wykrycia, jak ich szkodliwość dla organizmu ludzkiego.
Przejechała obok pierwszego zakładu C – może warto wstawić półpauzę?
Z poważaniem
Czytelniczka
Ad 1. Jeśli wyrażenie nic innego jak (tylko) łączy wypowiedzenia, oba człony bezwzględnie oddziela się przecinkiem, np. Przez cały dzień nie robiła nic innego, jak tylko myślała o zdobyciu największych skarbów.
W przytoczonym w pytaniu przykładzie część po słowie jak nie jest jednak zdaniem. W zależności od przyjętej klasyfikacji bezokolicznik udać się może być traktowany jako część orzeczenia złożonego (pozostało udać się) lub dopełnienie (pozostało – co? – udać się). Dlatego przecinek nie jest tu obligatoryjny jako znak rozdzielający zdania podrzędne i nadrzędne. Zapewne jednak często jest w takich wypadkach stosowany na podstawie reguły mówiącej, że przecinka można używać w porównaniach paralelnych.
Ad 2. Fragment Zmęczeni wynajmowaniem i ciągłym użeraniem się z powolną administracją pełni funkcję predykatywną, stanowi orzecznik w obrębie równoważnika zdania podrzędnego (por. byli zmęczeni…). A równoważniki tego typu – w szczególności rozwinięte – oddziela się zazwyczaj od zdania nadrzędnego przecinkiem.
Ad 3. W skorelowanym wskaźniku zespolenia równie – jak przecinek zazwyczaj występuje, gdy zespalane nim człony są rozbudowane.
Ad 4. Półpauzę czy myślnik (który w typografii może mieć formę półpauzy bądź pauzy)? I gdzie warto ten znak postawić? Nie jest to do końca jasne.
Adam Wolański
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!