Dziękuję Ci lato, że byłoś…

Dziękuję Ci lato, że byłoś…
10.12.2010
10.12.2010
Dzień dobry!
Jak w liście do uosobionego Lata użyć konstrukcji: „Dziękuję Ci Lato, że…”. Temat zadania i podana konstrukcja jest w jednym z podręczników dla III klasy SP. Dla córki Lato to Pani Lato, więc napisała: „Dziękuję Ci Lato, że byłaś…”. Ostatecznie wybrałyśmy formę: „Dziękuję Ci Lato, żeś było itd…”. Czy możliwa jest konstrukcja: „Dziękuję Ci Lato, że byłoś…”?
Pozdrawiam i mam nadzieję na rychłą odpowiedź.
Agnieszka
Rzeczownik Lato jest rodzaju nijakiego, zatem dwóm zdaniom cytowanym na końcu Pani listu nie ma czego zarzucić – chyba tylko braku przecinka. Poprawne interpunkcyjnie wersje brzmią: „Dziękuję Ci, Lato, żeś było itd…” i „Dziękuję Ci, Lato, że byłoś…”.
Formy typu byłoś, minęłoś (w zwrocie do lata) czy świeciłoś (w zwzrocie do słońca) są oczywiście skrajnie rzadkie, niemniej jednak poświadczone, m.in. w literaturze dziecięcej i w poezji humorystycznej. Na ich tle zdanie „Dziękuję Ci, Lato, żeś było…” wydaje się mniej nacechowane i przez to łatwiejsze do akceptacji.
Broniłbym także zdania zapisanego pierwotnie przez Pani córkę: „Dziękuję Ci, Lato, że byłaś…”. Wymaga ono oczywiście uprzedniego wyjaśnienia, że Lato jest kobietą lub dziewczyną i że niezręcznie jest zwracać się do bohaterki wypracowania za pomocą formy w rodzaju nijakim.
Cały ten przykład daje się z pożytkiem wykorzystać na lekcji języka polskiego. Uczy szacunku dla gramatyki, ale także otwartości na adresata wypowiedzi, jego oczekiwania, konwencje komunikacyjne – jednym słowem na to, co językoznawcy nazywają pragmatyką.
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego