Dzielenie wyrazów

 
Dzielenie wyrazów
2.11.2016
Droga Poradnio
Proszę o podanie poprawnego podziału przy przenoszeniu następujących słów: 1) Tyśmienica (rzeka) – Tyś-mie- czy Ty-śmie-; 2) NortumbriaNor-tumbria czy Nort-umbria; 3) RastawieckiRa-sta- czy Ras-ta-; 4) OchmanO-chman czy Och-man; 5) Ryan – słowo niepodzielne czy Ry-an (w: Meg Ryan, Ryanair). W Wielkim słowniku ortograficznym PWN z 2016 roku słowa te albo nie występują, albo nie wskazano ich podziału (Ryan, Ryanair). I na koniec: piszemy TVP1 czy TVP 1? TVN24 czy TVN 24?

W wyrazach rodzimych i dawno w polszczyźnie przyswojonych grupę spółgłosek można w całości przenieść do następnego wiersza lub podzielić dowolnie, pamiętając jednak, że co najmniej jedna ze spółgłosek powinna znaleźć się w drugiej, przenoszonej części wyrazu, por. np. ja‑skra, jas-kra, jask‑ra, ale nie: jaskr‑a. Analogicznie: Ty-śmie-ni-ca albo Tyś-mie-ni-ca; Ra-sta-wiec-ki albo Ras-ta-wiec-ki.
Należy dokonać takiego podziału, aby grupa spółgłosek przenoszona do następnego wiersza mogła rozpoczynać jakiś polski wyraz, np. Tur-cja, ale nie: Tu-rcja, gdyż żadne polskie słowo nie rozpoczyna się od -rcja. Dopuszczalny jest zatem podział: Och-man. Wyrazy obce należy zasadniczo dzielić zgodnie z zasadami obowiązującymi w językach, z których pochodzą, por. Ry-an. Kryterium morfologiczne nakazuje przenoszenie wyrazu w miejscu jego podzielności na rdzeń i przedrostek, a w wyrazach złożonych – w miejscu złożenia. Zasada ta na równi dotyczy wyrazów rodzimych i obcych. Dokonamy więc następującego podziału: Nort-umbria, Ryan-air.
Nazwy stacji telewizyjnych i pochodzące od nich skrótowce – jako nazwy własne – należy zapisywać zgodnie z tym, jak zostały zarejestrowane bądź zapisane w słowno-graficznych znakach towarowych, por. np. TVP1, TVN24, 3sat, ARD 2, N24, RTL II, Sat.1, Sport1, Channel 4, Direct 8, Eurosport 2, Sky2, MTV2, VH1 Classic, TV5 Monde itp.

Adam Wolański
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego